Ένα απολιθωμένο θαλάσσιο πλάσμα, που πιστεύεται ότι είναι το πρώτο αρπακτικό ζώο της Γης, φέρει πλέον το όνομα του σπουδαιότερου ίσως φυσιοδίφη του σύγχρονου κόσμου, του σερ Ντέιβιντ Ατένμπορο.
Ανακαλύφθηκε στο δάσος Charnwood, Leicestershire, όπου ο σερ Ντέιβιντ αναζητούσε απολιθώματα ως παιδί. Το πλάσμα προϋπήρχε κατά 20 εκατ. χρόνια, δε, αυτού που προηγουμένως πίστευαν οι ειδικοί ότι ήταν το γηραιότερο αρπακτικό στον κόσμο.
Οι παλαιοντολόγοι το ονόμασαν Auroralumina attenboroughii, προς τιμήν του σπουδαίου Βρετανού υπέρμαχου της προστασίας του περιβάλλοντος.
Το πρώτο μέρος του ονόματός σημαίνει το φως της αυγής στα Λατινικά, σε αναγνώριση της μεγάλης ηλικίας του και της ομοιότητάς του με φλεγόμενο πυρσό.
Το πλάσμα αυτό πιστεύεται ότι είχε πυκνά πλοκάμια και τα χρησιμοποιούσε για να αρπάξει άλλα πλάσματα και να τραφεί στους πρώιμους ωκεανούς της Γης.
Το δάσος Charnwood είναι γνωστό για τα απολιθώματα του. Αν και ο Ατένμπορο έσκαψε εκεί ως παιδί, απέφυγε τους βράχους όπου ανακαλύφθηκε το Auroralumina.
«Θεωρούνταν τόσο αρχαία η περιοχή που χρονολογούνταν πολύ πριν ξεκινήσει η ζωή στον πλανήτη. Οπότε δεν έψαξα ποτέ για απολιθώματα εκεί», είχε πει ο ίδιος.
Λίγα χρόνια αργότερα, το 1957, ανακαλύφθηκε ένα απολίθωμα από τον Ρότζερ Μέισον, ένα νεότερο αγόρι από το σχολείο του Άτενμπορο. Η ανακάλυψη αυτή αποδείχθηκε πολύ σημαντική καθώς ήταν ένα από τα παλαιότερα απολιθωμένα ζώα και ονομάστηκε Charnia masoni, προς τιμή του μαθητή.
«Τώρα τον πρόλαβα –σχεδόν– και είμαι πραγματικά χαρούμενος», είπε ο Ατένμπορο, ο οποίος έχει περισσότερα από 40 είδη που έχουν πάρει το όνομά του, από μια λιβελλούλα της Μαδαγασκάρης έως ένα γεράκι που βρίσκεται μόνο στα Brecon Beacons στη νότια Ουαλία.
Το Auroralumina είναι μέρος ενός θησαυρού με περισσότερα από 1.000 απολιθώματα που ανακαλύφθηκαν το 2007, όταν μια ομάδα ερευνητών από το Βρετανικό Γεωλογικό Ινστιτούτο πέρασε πάνω από μια εβδομάδα στο δάσος Charnwood, καθαρίζοντας μια επιφάνεια βράχου 100 τ.μ.
Το απολίθωμα χρονολογήθηκε στα κεντρικά γραφεία του Βρετανικού Γεωλογικού Ινστιτούτου χρησιμοποιώντας μικροσκοπικά ραδιενεργά ορυκτά στον περιβάλλοντα βράχο, τα οποία λειτουργούν ως γεωλογικά ρολόγια.
Το δείγμα ηλικίας 560 εκατομμυρίων ετών είναι το πρώτο του είδους του. Η ανακάλυψή του, που αναφέρεται στο Nature Ecology and Evolution, θέτει υπό αμφισβήτηση πότε εμφανίστηκαν οι σύγχρονες ομάδες ζώων στη Γη.
«Γενικά θεωρείται ότι οι σύγχρονες ομάδες ζώων όπως οι μέδουσες εμφανίστηκαν πριν από 540 εκατομμύρια χρόνια στην έκρηξη της Κάμβριας. Αλλά αυτό το αρπακτικό είναι προγενέστερο κατά 20 εκατομμύρια χρόνια», είπε ο δρ. Phil Wilby επικεφαλής παλαιοντολογίας στο Βρετανικό Γεωλογικό Ινστιτούτο, ο οποίος βοήθησε στην ανακάλυψή του.
«Είναι το πιο πρώιμο πλάσμα που γνωρίζουμε ότι έχει σκελετό. Μέχρι στιγμής έχουμε βρει μόνο ένα, αλλά είναι εξαιρετικά συναρπαστικό να μαθαίνουμε ότι πρέπει να υπάρχουν κι άλλα είδη εκεί έξω, που κρατούν το κλειδί για το πότε ξεκίνησε η περίπλοκη ζωή στη Γη».
Ο δρ Frankie Dunn από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, που πραγματοποίησε τη λεπτομερή μελέτη, είπε πως «Δεν μοιάζει με τίποτα άλλο που έχουμε εντοπίσει στο αρχείο απολιθωμάτων από εκείνη την εποχή».
Το πλάσμα αυτό «έχει ξεκάθαρα έναν σκελετό, με πυκνά πλοκάμια που θα κυμάτιζαν στο νερό και θα αιχμαλώτιζαν την τροφή που περνούσε από μπροστά του, όπως τα κοράλλια και οι θαλάσσιες ανεμώνες», είπε.
Πιθανώς, προήλθε από πιο ρηχά νερά σε σχέση με τα υπόλοιπα απολιθώματα που βρέθηκαν στο Charnwood.
«Όλα τα απολιθώματα στην καθαρισμένη επιφάνεια του βράχου έφτασαν στον πυθμένα της θάλασσας, όταν χτυπήθηκαν προς την ίδια κατεύθυνση από ηφαιστειακή τέφρα. Όλα εκτός από ένα, τον Auroralumina attenboroughii», είπε ο Dunn.
Με πληροφορίες του Guardian/SkyNews/science
