Το κόμμα των Μαορί της Νέας Ζηλανδίας ζητά «διαζύγιο» από το στέμμα και απομάκρυνση της βρετανικής βασιλικής οικογένειας από τη θέση του αρχηγού κράτους της Νέας Ζηλανδίας.
Το κάλεσμα αυτό γίνεται στην 182η επέτειο από την υπογραφή της συνθήκης του Waitangi, ή Te Tiriti o Waitangi, το θεμελιώδες νομικό έγγραφο της Νέας Ζηλανδίας.
«Αν δείτε την ιδρυτική μας συνθήκη ως έναν γάμο μεταξύ των tangata whenua (ιθαγενών) και του στέμματος, τότε το Te Tiriti είναι το παιδί αυτού του γάμου. Είναι καιρός για τους tangata να αναλάβει την πλήρη κηδεμονία», δήλωσε ο συναρχηγός των Μαορί Πατί, Rawiri Waititi.
«Αυτό δεν σημαίνει ότι το στέμμα είναι εκτός. Εάν ένα ζευγάρι χωρίσει, δεν χάνεται η ευθύνη του παιδιού. Αυτή θα είναι μια ευκαιρία να ξανασκεφτούμε μια πιο ουσιαστική και ικανοποιητική συνεργασία», είπε.
Η συνθήκη εγγυήθηκε την προστασία των δικαιωμάτων γης από το στέμμα των Μαορί. Όμως, στα 100 χρόνια που ακολούθησαν από την υπογραφή του, οι Μαορί έχασαν περισσότερο από το 90% της γης τους μέσω ενός συνδυασμού άμεσης δήμευσης από το στέμμα, ιδιωτικών ή κρατικών πωλήσεων και δικαστικών πρακτικών για τη γη που δεν αναγνώριζαν τη συλλογική ιδιοκτησία.
Οι πιέσεις του παρελθόντος για να γίνει η Νέα Ζηλανδία δημοκρατία προσπάθησαν να αποκτήσουν δυναμική. Δημοσκόπηση από το Colmar Brunton το 2021 έδειξε ότι το ένα τρίτο των Νεοζηλανδών θέλει να κόψει τους δεσμούς με τη μοναρχία, ενώ το 47% ήταν αρνητικό και το 20% δεν είχε αποφασίσει.
Η πρωθυπουργός, Τζασίντα Άρντερν δήλωσε πως συμφωνεί με τη δημοκρατία στη Νέα Ζηλανδία αλλά δεν θα αναλάμβανε δράση για αυτό κατά τη διάρκεια της θητείας της.
Πρόσθεσε ότι η ίδια δεν είχε «αισθανθεί ποτέ επείγουσα ανάγκη» από το κοινό για να το πραγματοποιήσει. «Ήμουν πολύ ξεκάθαρη ότι, παρά το γεγονός ότι είμαι ρεπουμπλιανή, δεν είμαι της άποψης του εδώ και στο τώρα», είπε.
«Αυτή η κυβέρνηση έχει δώσει προτεραιότητα σε εκείνα τα θέματα που θεωρούμε ως προτεραιότητα. Αλλά εξακολουθώ να πιστεύω ότι θα υπάρχει χρόνος και τόπος για αυτό το θέμα. Απλώς δεν το βλέπω για τώρα».
Η έκκληση για απομάκρυνση της Βασίλισσας από τη θέση του αρχηγού του κράτους είναι μια αλλαγή της πολιτικής για το κόμμα των Μαορί, το οποίο το 2017 αντιτάχθηκε στις εκκλήσεις για μια δημοκρατία από τους Εργατικούς.
«Η απομάκρυνση της Βασίλισσας ως αρχηγός του κράτους μας καταργεί τη συνθήκη των δικαιωμάτων των Γουαϊτάνγκι και των Μαορί σε αυτή τη χώρα που μας εγγυώνται με το ιδρυτικό έγγραφο του έθνους μας», δήλωσε τότε ο τότε ηγέτης Τε Ουρορά Φλαβέλ.
«Δεδομένης της αποικιακής ιστορίας μας και της συστηματικής απογύμνωσης της γης, των δικαιωμάτων και των πόρων των Μαορί, οποιαδήποτε συζήτηση για διακοπή των δεσμών με τη βασίλισσα ή ίδρυση δημοκρατίας είναι μια εξαιρετικά αφελής κίνηση».
Υπό την τρέχουσα ηγεσία, το κόμμα των Μαορί κατέχει δύο έδρες στο κοινοβούλιο της Νέας Ζηλανδίας και πιέζει για συνταγματική μεταρρύθμιση στη Νέα Ζηλανδία, συμπεριλαμβανομένης της ίδρυσης κοινοβουλίου των Μαορί.
«Ο μόνος τρόπος με τον οποίο μπορεί να λειτουργήσει αυτό το έθνος είναι οι Μαορί να διεκδικούν τα δικαιώματά τους για αυτοδιαχείριση, αυτοδιάθεση και αυτοδιακυβέρνηση σε όλους τους τομείς. Το όραμά μας είναι ένας συνταγματικός μετασχηματισμός που αποκαθιστά την tino rangatiratanga (πλήρης κυριαρχία) των tangata whenua σε αυτή τη χώρα», δήλωσε η συν-αρχηγός Debbie Ngarewa-Packer.
Με πληροφoρίεςροίες του Guardian
