Ερευνητές εντόπισαν στην Ελλάδα το Aristolochia microstoma, το πρώτο γνωστό λουλούδι που ξεγελά επικονιαστές, βγάζοντας μια μυρωδιά που μιμείται εκείνη των νεκρών εντόμων σε αποσύνθεση.
Κάποιες μύγες και άλλα μικρά έντομα έλκονται από τη μυρωδιά, επειδή αναζητούν πτώματα άλλων εντόμων για να ζευγαρώσουν πάνω τους και να αφήσουν εκεί τα αυγά τους. Όταν μπαίνουν στο λουλούδι, τα ζωντανά έντομα παγιδεύονται, το επικονιάζουν και μετά απελευθερώνονται αβλαβή. Δηλαδή, το φυτό δεν είναι σαρκοφάγο, αλλά χρησιμοποιεί αυτό το τέχνασμα για τον επικονιασμό.
«Τα άνθη του Aristolochia microstoma εκλύουν ένα ασυνήθιστο μίγμα πτητικών ουσιών που περιλαμβάνουν τις αλκυλπυραζίνες, οι οποίες σπάνια παράγονται από ανθοφόρα φυτά. Τα ευρήματα μας δείχνουν ότι πρόκειται για το πρώτο γνωστό λουλούδι που ξεγελά τους επικονιαστές, μυρίζοντας σαν ψόφιο και αποσυντιθέμενο έντομο», δήλωσε ο επικεφαλής της έρευνας, καθηγητής Στέφαν Ντέτερλ, επικεφαλής των Βοτανικών Κήπων στο αυστριακό Πανεπιστήμιο του Σάλτσμπουργκ.
Περίπου το 4-6% των φυτών με λουλούδια χρησιμοποιούν στρατηγικές παραπλάνησης για να διευκολύνουν τον επικονιασμό τους από τα έντομα. Μεταξύ άλλων, χρησιμοποιούν μυρωδιές και χρώματα για να «διαφημίσουν» τον εαυτό τους. Συχνά αυτό έχει αποτέλεσμα, επειδή τα έντομα δεν είναι πολύ ικανά να διακρίνουν το τέχνασμα.
Η Αριστολοχία είναι ένα μεγάλο γένος λουλουδιών με περίπου 550 είδη σε όλο τον κόσμο. Το όνομα της προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις «άριστος» και «λοχεία», επειδή στην αρχαιότητα πιστευόταν ότι διευκόλυνε τον τοκετό. Τα λουλούδια της Αριστολοχίας είναι εντυπωσιακά και πολύπλοκα και φημίζονται ότι εγκλωβίζουν περιστασιακά τα έντομα της επικονίασης.
Τώρα για πρώτη φορά ανακαλύφθηκε στην Ελλάδα ότι εφαρμόζουν και το τέχνασμα του ψόφιου εντόμου. Το είδος Aristolochia microstoma έχει βρεθεί μόνο στη χώρα μας και -αντίθετα με άλλες Αριστολοχίες- βγάζει καφετιά, όχι εντυπωσιακά, λουλούδια που βρίσκονται οριζόντια, κοντά στο έδαφος ή μισοθαμμένα στο χώμα, ανάμεσα σε σάπια φύλλα ή βράχια. Τα λουλούδια αυτά εκλύουν μια δυσάρεστη οσμή πτώματος, αντιληπτή και από τους ανθρώπους σε κοντινή απόσταση.
Οι ερευνητές συνέλλεξαν τέτοια λουλούδια από τρεις τοποθεσίες, μια δυτικά της Αθήνας και δύο στην Πελοπόννησο. Από τα συνολικά 1.457 δείγματα, τα 248 περιείχαν παγιδευμένα αρθρόποδα έντομα, κυρίως μύγες, οι οποίες συνήθως χρησιμοποιούν τα πτώματα των εντόμων για να γεννούν εκεί τα αυγά τους και να τρέφονται στη συνέχεια οι προνύμφες τους. Η χημική ανάλυση της οσμής των λουλουδιών που ακολούθησε στο εργαστήριο, αποκάλυψε τις ασυνήθιστες για λουλούδι ουσίες που παράγει.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ
