Η Κομισιόν επιδιώκει την επανεκκίνηση των ταξιδιών εντός της ΕΕ με το λεγόμενο «ψηφιακό πράσινο πιστοποιητικό», το οποίο θα αποδεικνύει ότι κάποιος έχει κάνει το εμβόλιο για τον κορωνοϊό. Μια ιδέα που έχει υποστηρικτές, αλλά και προκαλεί αντιδράσεις.
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έστειλε στους Ευρωπαίους ηγέτες επιστολή με την οποία τους ενημερώνει ότι η σχετική νομοθετική πρόταση της Κομισιόν, για το πιστοποιητικό εμβολιασμού, αναμένεται στις 17 Μαρτίου.
«Το “ψηφιακό πράσινο πιστοποιητικό” θα είναι σχεδιασμένο έτσι ώστε να διευκολύνει την ελεύθερη μετακίνηση και για να διασφαλίσει ότι ενώ συγκεκριμένοι περιορισμοί παραμένουν σε ισχύ, αυτοί θα χρησιμοποιούνται μόνο όπου είναι δικαιολογημένο και στην απαραίτητη έκταση», αναφέρει στην επιστολή της η πρόεδρος της Κομισιόν.
Ακόμη υπάρχει βαθιά έλλειψη σαφήνειας για το τι θα είναι αυτό, σχολίασε στο Politico διπλωμάτης της ΕΕ, αναφερόμενος στο σχέδιο για το «ψηφιακό πράσινο πιστοποιητικό». Το σίγουρο είναι πως η Κομισιόν δεν θέλει να αποτελεί μόνο απόδειξη εμβολιασμού, αλλά να αφορά και τα τεστ για κορωνοϊό και το αν κάποιος έχει αναρρώσει από αυτόν.
Οι υποστηρικτές του σχεδίου
Το σχέδιο είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τις χώρες της νότιας Ευρώπης που εξαρτώνται από τον τουρισμό, όπως η Ισπανία, η Κύπρος, η Ελλάδα και η Μάλτα, επισημαίνει το Politico, σημειώνοντας ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης ήταν ο πρώτος που έθεσε αυτό το ζήτημα.
Πάντως οι χώρες δεν έχουν διάθεση να περιμένουν, παρατηρεί το Polito. Η Κύπρος ανακοίνωσε ότι θα υποδέχεται τους εμβολιασμένους Βρετανούς τουρίστες από τον Μάιο. Η Ελλάδα κάνει ανάλογες κινήσεις- ενώ υπάρχει σχετική συμφωνία με τουρίστες από το Ισραήλ- ενώ «πράσινο διάδρομο» αναζητά και η Ισπανία.
Η Αυστρία είναι επίσης ανάμεσα στις χώρες που έχουν ταχθεί υπέρ. Ο καγκελάριος Σεμπάστιαν Κουρτς πίεσε για ένα ψηφιακό πράσινο πιστοποιητικό στην τηλεδιάσκεψη των ηγετών την προηγούμενη εβδομάδα.
Η Δανία και η Σουηδία έχουν ανακοινώσει σχέδιο για την ανάπτυξη ενός πιστοποιητικού για την επανεκκίνηση των ταξιδιών. Η Εσθονία εργάζεται σε ένα πιλοτικό πρότζεκτ για παγκόσμια πιστοποιητικά εμβολιασμού, με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.
Ποιοι διαφωνούν
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν την προηγούμενη εβδομάδα ότι πρέπει να συνεχιστεί η δουλειά για μια «κοινή προσέγγιση για τα πιστοποιητικά εμβολιασμού», αλλά αυτή η χλιαρή στήριξη αφήνει μεγάλο περιθώριο ελιγμών, επισημαίνει το Politico.
«Δεν θα αποδεχθώ ένα σύστημα που θέτει ένα πιστοποιητικό ως όρο για την πρόσβαση στη μία ή την άλλη χώρα», δήλωσε ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν την Πέμπτη.
Η ΕΕ πρέπει να αποφύγει ένα σενάριο στο οποίο η κάθε χώρα αναπτύσσει το δικό της σύστημα, σημείωσε, αλλά «ένα τέτοιο έγγραφο δεν πρέπει να δίνει συγκεκριμένα δικαιώματα σε ανθρώπους που έχουν εμβολιαστεί», πρόσθεσε.
Η υπουργός Εξωτερικών του Βελγίου, Σοφί Βιλμές εξέφρασε παρόμοια άποψη, τονίζοντας ότι η αρχή της μη διάκρισης είναι «πιο θεμελιώδης από ποτέ».
Επίσης, η Άνγκελα Μέρκελ δήλωσε την προηγούμενη εβδομάδα ότι ένα πιστοποιητικό εμβολιασμού δεν μπορεί να είναι η «μόνη» λύση για να επιτραπούν τα ταξίδια καθώς, για παράδειγμα, ακόμη δεν υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο για τους ανήλικους.
«Δεν θα επιτρέπεται μόνο σε εκείνους που έχουν ένα πιστοποιητικό εμβολιασμού να ταξιδέψουν», τόνισε η Μέρκελ και πρόσθεσε ότι ένα αρνητικό στον κορωνοϊό PCR τεστ θα συνεχίσει να είναι μια εναλλακτική λύση.
Αν και κανείς δεν αντιτίθεται στην ιδέα στη θεωρία, υπάρχουν πρακτικές και ηθικές ανησυχίες, επεσήμανε από την άλλη ο Ολλανδός πρωθυπουργός, Μαρκ Ρούτε. «Η βασική ερώτηση» είναι το αν οι εμβολιασμένοι ταξιδιώτες θα μπορούσαν να μεταδώσουν την ασθένεια. «Οι αρχικές αναφορές δεν είναι δυσμενείς, αλλά σε καμία περίπτωση δεν είναι οριστικές», πρόσθεσε.
Θα είναι έτοιμο το καλοκαίρι;
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν σε ένα «ενιαίο» και «διαλειτουργικό» πιστοποιητικό εμβολιασμού για ιατρικούς λόγους, τον Ιανουάριο. Η εισερχόμενη πρόταση για τη χρήση του για τα ταξίδια είναι κάτι επιπλέον.
Αλλά αν η ΕΕ θέλει να είναι έτοιμο ένα πιστοποιητικό εμβολιασμού έως το καλοκαίρι, θα πρέπει να στρωθεί στη δουλειά, σχολιάζει το Politico. Οι ευρωπαϊκές χώρες θα πρέπει να εφαρμόσουν το ενιαίο πιστοποιητικό στα συστήματα για την υγεία και τα σύνορα, ενώ η Κομισιόν θα πρέπει να δημιουργήσει μια πύλη για να συνδέσει τα εθνικά συστήματα. Κάτι που η Φον ντερ Λάιεν προειδοποίησε ότι θα απαιτήσει τουλάχιστον τρεις μήνες.
Αν η προηγούμενη εμπειρία αποτελεί ένδειξη, θα είναι δύσκολη αποστολή η δημιουργία μιας τέτοιας πύλης που επιτρέπει σε διαφορετικά εθνικά συστήματα για τον εμβολιασμό να ανταλλάσσουν πληροφορίες, επισημαίνει το Politico.
Όταν χώρες της ΕΕ ανέπτυξαν ξεχωριστές εφαρμογές ιχνηλάτησης μολύνσεων κορωνοϊού, πέρυσι, κάποια κράτη επέλεξαν πολύ διαφορετικές τεχνολογικές λύσεις, κάτι που έκανε την ανταλλαγή δεδομένων δύσκολη, αν όχι αδύνατη.
«Ένα ευρωπαϊκό σύστημα μπορεί να λειτουργήσει μόνο αν τα αντίστοιχα εθνικά συστήματα είναι έτοιμα εγκαίρως», έγραψε η Φον ντερ λάιεν στην επιστολή της, ζητώντας να εφαρμοστούν γρήγορα προηγούμενες αποφάσεις και να υιοθετηθεί γρήγορα η επικείμενη πρόταση.
Τα προσωπικά δεδομένα
Σύμφωνα με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, το πράσινο πιστοποιητικό θα σέβεται την προστασία δεδομένων και την ασφάλεια. Όμως, οι ευρωπαϊκές αρχές προστασίας δεδομένων δεν ενθουσιάζονται με την ιδέα.
Η βελγική ρυθμιστική αρχή επεσήμανε ότι είναι ασαφής η δηλωμένη πρόθεση για την αποθήκευση των στοιχείων των εμβολιασμένων πολιτών και οι λεπτομέρειες για το πώς αυτά θα μοιράζονται. Επίσης ανησυχεί ότι οι αρχές θα κρατούν τα στοιχεία αυτά για υπερβολικά πολύ καιρό.
Ο Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων, Βόιτσεκ Βιεβιορόφσκι αποκάλεσε ακραία την ιδέα για ένα διαβατήριο ανοσίας.
Το ζήτημα των «άλλων» εμβολίων
Ένα άλλο ερώτημα είναι τι θα γίνει για παράδειγμα με τους πολίτες της Σλοβακίας και της Ουγγαρίας, που έχουν εμβολιαστεί με το ρωσικό εμβόλιο για τον κορωνοϊό, το Sputnik ή- στην περίπτωση της Ουγγαρίας- και με το κινεζικό Sinovac.
Κανένα από τα δύο εμβόλια δεν έχει εγκριθεί ακόμη από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων. Το πρόβλημα δημιουργεί αμφιβολίες, ακόμη και σε χώρες που έχουν χορηγήσει το Sputnik. O Σλοβάκος υπουργός Εξωτερικών, Ιβάν Κορτσόκ, είπε σε δημοσιογράφους ότι κατά την άποψή του τα μη εγκεκριμένα εμβόλια δεν πρέπει να έχουν την ίδια αξία με τα εγκεκριμένα. Πρόσθεσε ότι οι πολίτες θα πρέπει να προειδοποιηθούν για έναν τέτοιο κίνδυνο.
Στο μεταξύ, κάποιοι φοβούνται ότι όλη αυτή τη συζήτηση θα αποσπάσει την προσοχή από τη βασική προτεραιότητα: τον εμβολιασμό το ταχύτερο δυνατό. «Οι χώρες θέλουν περισσότερα εμβόλια, όχι περισσότερο χάος», δήλωσε χαρακτηριστικά ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης.
