"Κίεβο": Πολύ δράμα για το τίποτα

"Κίεβο": Πολύ δράμα για το τίποτα Facebook Twitter
0

"Κίεβο": Πολύ δράμα για το τίποτα Facebook Twitter
Μετά το Ροτβάιλερ του Ισπανού Γκιγέρμο Έρας, έργο με ενδιαφέρουσα υπόθεση, αλλά αδύναμη δραματουργία, το οποίο η Ελένη Σκότη και η ομάδα Νάμα ξανάγραψαν για τις ανάγκες της παράστασης στο Θέατρο Επί Κολωνώ, άλλοένα έργο του ισπανόφωνου τόξου, το Λα Τσούνγκα του Μάριο Βάργκας Λιόσα, βρήκε φιλόξενη στέγη στο θέατρο της οδού Ναυπλίου. Η επιστροφή της Καρυοφυλλιάς Καραμπέτη στα λεγόμενα περιφερειακά θέατρα, η καλή ερμηνεία της και η εύστοχη σκηνοθεσία της Σκότη εξασφάλισαν επί διετία το ενδιαφέρον και την προσέλευση των θεατών. Η απορία, ωστόσο, παρέμεινε αναπάντητη: γιατί αυτό το έργο, με αυτά τα χαρακτηριστικά (ατμόσφαιρα Φαρ Ουέστ, αλλά στη Λατινική Αμερική, με τα απαραίτητα στοιχεία λατινοαμερικάνικου «μαγικού ρεαλισμού») τη δεδομένη στιγμή; Σε ποια ανάγκη δική μας, εδώ, ανταποκρίθηκε;

Η φετινή πρόταση του Επί Κολωνώ, το Κίεβο του Σέρχιο Μπλάνκο από την Ουρουγουάη, επαναφέρει το ερώτημα μετ’ επιτάσεως: γιατί επιλέχθηκε ένα τόσο αδύναμο έργο, που αν και προσπαθεί να εκμεταλλευτεί την «υπεραξία» του Βυσσινόκηπου του Τσέχωφ (αποτέλεσε, λέει, πηγή έμπνευσης και αναφοράς για τον συγγραφέα), βυθίζεται γρήγορα εξαιτίας ειδολογικής σύγχυσης, ισχνής υπόθεσης, αδύναμων διαλόγων και σκιωδών χαρακτήρων;

Το επώδυνο πολιτικό παρελθόν στην ευρύτερη περιοχή της Νότιας Αμερικής σφράγισε, και εξακολουθεί να επηρεάζει, το έργο των συγγραφέων της. Οι αλλεπάλληλες δικτατορίες και επεμβάσεις των ΗΠΑ στις εσωτερικές υποθέσει των χωρών τους και οι χιλιάδες πολίτες που βασανίστηκαν ή δολοφονήθηκαν λόγω των πολιτικών ιδεών τους, χωρίς να τιμωρηθούν οι ένοχοι και να αποκατασταθεί η δικαιοσύνη, στοιχειώνει τη γραφή τους. Το 1971 ο Ουρουγουανός Εντουάρντο Γκαλεάνο έγραφε για τις «Ανοιχτές φλέβες της Λατινικής Αμερικής», το 2003 ο Μπλάνκο (γεννημένος το 1971!) επανέρχεται για να μιλήσει εκ νέου για το εγκληματικό παρελθόν που παραμένει θαμμένο στη σιωπή της δειλίας ή της συνενοχής.

Όπως συμβαίνει και στο Χώμα (1998) του Ισπανού Χοσέ Ραμόν Φερνάντεζ (που είδαμε πριν από λίγους μήνες στην αυλή ενός σπιτιού στην πλατεία Αυδή, σκηνοθετημένο από τη Γιολάντα Μαρκοπούλου), οι φόνοι που παραμένουν θαμμένοι στη σιωπή κάποτε θα «μιλήσουν», απαιτώντας τιμωρία και κάθαρση. Η αλληγορία είναι σαφής κι έχει το προτέρημα να μπορεί να «ταιριάζει» όχι μόνο με τα εγκλήματα του καθεστώτος του Φράνκο αλλά και με πολλές άλλες, φαινομενικά ξένες περιπτώσεις – γιατί όχι και με το «έγκλημα» που εξελίχθηκε και ολοκληρώνεται την τελευταία διετία στη χώρα μας από καθόλα νόμιμους εκπροσώπους της πολιτικής εξουσίας.

Στο Κίεβο, πάλι, τα θύματα του αυταρχικού καθεστώτος έχουν βυθιστεί στην πισίνα ενός σπιτιού, που για χρόνια λειτούργησε ως τόπος ανακρίσεων και βασανιστηρίων των αντιφρονούντων. Η ιδιοκτήτρια του σπιτιού (ρόλος που ερμηνεύουν εναλλάξ η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη και η Φιλαρέτη Κομνηνού) γνώριζε, αλλά σιωπούσε. Ο αδελφός της ήταν, άλλωστε, ένας εκ των βασανιστών. Πλην όμως, η εν λόγω γυναίκα, που συμβαίνει επιπλέον να είναι πρότυπο κακής μητέρας, έχει κι άλλα δράματα να αντιμετωπίσει: ένας γιος της πνίγηκε στην (ίδια) πισίνα, ο άλλος γιος της έμεινε παράλυτος έπειτα από ατύχημα και η κόρη της είναι εθισμένη στη μορφίνη!

Να πω μια ακόμα φορά ότι όταν η δοσολογία των δραματικών στοιχείων είναι υπερβολικά μεγάλη, το δράμα αποδραματοποιείται; Ε, αυτό συμβαίνει με το έργο του Μπλάνκο – κι ας αφήσουμε τον τσεχωφικό Βυσσινόκηπο στην ησυχία του.

Oλοι οι τίτλοι που προανέφερα έχουν ως συνδετικό κρίκο τη Μαρία Χατζηεμμανουήλ, ειδική στις μεταφράσεις ισπανόφωνου θεάτρου. Να υποθέσουμε ότι κατευθύνει –και με τις ιδιότητες της φιλόλογου και θεατρολόγου– την Ελένη Σκότη, μεταξύ άλλων σκηνοθετών της αθηναϊκής θεατρικής σκηνής, σε έργα των οποίων τα χαρακτηριστικά δεν δικαιολογούν την επιλογή;

Όπως κι αν έχει, εδώ αποδεικνύεται η κρίσιμη θέση του μεταφραστή στη θεατρική παραγωγική αλυσίδα. Δεν είναι τυχαίο ότι φάσεις με έντονη την παρουσία του αγγλόφωνου ή του γερμανόφωνου ή του ισπανόφωνου θεάτρου στις σκηνές της Αθήνας συνδέονται με φάσεις αυξημένης συμμετοχής στα πράγματα συγκεκριμένων μεταφραστών (που προτείνουν έργα που έχουν μεταφράσει).

Αγνοώ ποιες αρετές διέκριναν η Χατζηεμμανουήλ ή η Σκότη στο Κίεβο του Μπλάνκο. Αλλά σε μία πόλη όπου παρουσιάζονται κάθε χρόνο τόσο πολλά, καινούργια και παλιά, έργα απαιτείται διπλή σκέψη, και περίσκεψη, ως προς το τι επιλέγεται να ανέβει. Η επισήμανση αφορά ειδικά το Θέατρο επί Κολωνώ, το ρεπερτοριακό έλλειμμα του οποίου είναι σαφές: απουσία κλασικών και επιλογή έργων που δεν αποτελούν κορυφαίες στιγμές της σύγχρονης θεατρικής γραφής. Εξού και έπειτα από αρκετά χρόνια ευσυνείδητης παρουσίας, το Επί Κολωνώ παραμένει ένα θέατρο εσωστρεφές, περιορισμένης επιδραστικότητας. Ήρθε, νομίζω, η στιγμή η Ελένη Σκότη να ξανακοιτάξει τα βασικά.

Θέατρο
0

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Δάφνις Κόκκινος

Οι Αθηναίοι / Δάφνις Κόκκινος: «Όταν είδα την Πίνα Μπάους, είπα “αυτό είναι το σπίτι μου”»

Έφυγε από την Κρήτη με ένα όνειρο: να χορεύει. Η πρώτη επαφή με την Πίνα Μπάους ήταν «σαν γροθιά στο στομάχι». Ύστερα από ένα ταξίδι-οδύσσεια έφτασε στο Βούπερταλ όπου η Πίνα και η τέχνη του χορού τον αγκάλιασαν. Ο καταξιωμένος χορευτής και χορογράφος αφηγείται τη ζωή του στη LiFO.
M. HULOT
Στεφανία Γουλιώτη: «Εδώ μαζί μας κάθεται κι η θλίψη μου. Αυτή είναι το φάντασμά μου»

Θέατρο / Στεφανία Γουλιώτη: «Εδώ μαζί μας κάθεται κι η θλίψη μου. Αυτή είναι το φάντασμά μου»

Σε μια εποχή ρευστή και ολισθηρή, που ο κόσμος απομακρύνεται επικίνδυνα από τον ανθρωπισμό, ο Άμλετ, ο στοχαστής πρίγκιπας του Σαίξπηρ, ξαναβρίσκει τη φωνή του στη Στεφανία Γουλιώτη, στην παράσταση που ετοιμάζει ο Δημήτρης Καραντζάς.
ΜΑΤΟΥΛΑ ΚΟΥΣΤΕΝΗ
Τα φώτα ανάβουν ξανά στο Άθενς Μπρόντγουαιη: Πώς θα είναι ο νέος χώρος;

Θέατρο / Τα φώτα ανάβουν ξανά στο Άθενς Μπρόντγουαιη: Πώς θα είναι ο νέος χώρος;

Ο ιστορικός κινηματογράφος Μπρόντγουαιη μετατρέπεται σε σύγχρονο θέατρο, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή για την ομώνυμη στοά. Ο Θάνος Ιωαννίδης της αρχιτεκτονικής ομάδας της Erion Workshop μιλά στη LiFO για το πώς έφεραν ένα σχεδόν ξεχασμένο κτίριο στο 2026. 
ΜΑΤΟΥΛΑ ΚΟΥΣΤΕΝΗ
Ιονέσκο, πιο επίκαιρος από ποτέ, στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος

Θέατρο / Ιονέσκο, πιο επίκαιρος από ποτέ, στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος

Ποιος είναι πιο παράλογος: αυτός που ζει με ένα πτώμα ή αυτός που προσποιείται ότι δεν υπάρχει; Το «Αμεντέ (ή πώς να το ξεφορτωθούμε)», αιχμηρή αλληγορία κι ένα από τα σημαντικότερα έργα του θεάτρου του παραλόγου, ανεβαίνει σε νέα μετάφραση από το ΚΘΒΕ.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Ο Θουκυδίδης της Άννας Κοκκίνου επιστρέφει στη σκηνή

Θέατρο / Ο Θουκυδίδης της Άννας Κοκκίνου επιστρέφει στη σκηνή

Ο μεγάλος ιστορικός της αρχαιότητας σκιαγραφεί ένα πανόραμα της ανθρώπινης φύσης, απέναντι στην οποία τα δικά μας αισθήματα θαυμασμού και φρίκης ταυτίζονται. Η Άννα Κοκκίνου γράφει για την συγκλονιστική αναπαράσταση της Ιστορίας του, που ανεβαίνει ξανά στο θέατρο Σφενδόνη.
THE LIFO TEAM
Αφιέρωμα Θέατρο

Θέατρο / Ραντεβού στο θέατρο: Όλες οι παραστάσεις που αξίζει να δεις φέτος

Το ελληνικό θέατρο εξελίσσεται, τολμά και συνομιλεί με το σήμερα. Με έμφαση στην ελληνική θεματολογία, αλλά και με κλασικά έργα του παγκόσμιου ρεπερτορίου, η φετινή θεατρική σεζόν είναι πιο δυναμική από ποτέ.
THE LIFO TEAM
Ρένη Πιττακή

Οι Αθηναίοι / Ρένη Πιττακή: «Το ταλέντο δεν είναι διαμέρισμα να σ’ το γράψει κάποιος»

Στην οντισιόν του Θεάτρου Τέχνης πήγε σχεδόν απροετοίμαστη. Αυτό δεν στάθηκε εμπόδιο για να γίνει η αγαπημένη του Κουν και ένα από τα κομβικά πρόσωπα αυτής της ιστορίας. Κάνει θέατρο για να μπορεί να κάνει στη σκηνή όσα διστάζει στην αληθινή ζωή και αποφεύγει τους απολογισμούς. Η σπουδαία ηθοποιός αφηγείται τη ζωή της στη LifO.
ΜΑΤΟΥΛΑ ΚΟΥΣΤΕΝΗ
Ντμίτρι Κρίμοφ: «Χωρίς πολιτισμό, το μόνο που απομένει είναι η αγριότητα»

Θέατρο / Ντμίτρι Κρίμοφ: «Χωρίς πολιτισμό, το μόνο που απομένει είναι η αγριότητα»

Ο διάσημος Ρώσος σκηνοθέτης, που ζει πλέον αυτοεξόριστος στη Νέα Υόρκη, μιλάει στη LiFO για τον Σαίξπηρ, την αθέατη πλευρά των παραμυθιών και για το θέατρο ως θεραπευτική μορφή έκφρασης σε μια εποχή αγριότητας και πολέμου. Τον Απρίλιο του 2027, θα έχουμε την ευκαιρία να απολαύσουμε τη δουλειά του μέσα από μια διασκευή εμπνευσμένη από την «Τρικυμία» του Σαίξπηρ, που θα ανέβει στο Εθνικό Θέατρο.
ΛΟΥΙΖΑ ΑΡΚΟΥΜΑΝΕΑ
ΤΒΑΡΚΌΦΣΚΙ

Λούκας Τβαρκόφσκι / Λούκας Τβαρκόφσκι: «Η λογική δεν αρκεί για να εξηγήσεις τον κόσμο»

Ένας από τους πιο καινοτόμους και σημαντικούς σκηνοθέτες του ευρωπαϊκού θεάτρου, με μια υβριδική φόρμα μεταξύ σινεμά και θεάτρου, μιλά στη LiFO για την επιστροφή του στη Στέγη με το «ORACLE», το δεύτερο μέρος μιας τριλογίας που εστιάζει σε επιστημονικές τομές του 20ού και 21ου αιώνα, εξετάζοντας την περίπτωση του Άλαν Τούρινγκ και την εξέλιξη της τεχνολογίας έως την εποχή της τεχνητής νοημοσύνης.
ΛΟΥΙΖΑ ΑΡΚΟΥΜΑΝΕΑ
Θέμης Πάνου: «Δεν είχα ξανακάνει μονόλογο, χρειάζεται πολύ θάρρος»

Θέατρο / Θέμης Πάνου: «Πόσοι δεν ζουν σε κλειστά σπίτια με πιεσμένους γονείς;»

Επιστρέφει για τρεις βραδιές στην Πειραιώς 260 η παράσταση «Η μάνα μου με πέταξε στη θάλασσα» της Βίλιας Χατζοπούλου και του Θέμη Πάνου, με τον βραβευμένο ηθοποιό να υποδύεται μια νεαρή δασκάλα από τη δεκαετία του ’50.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ