—Τι ακριβώς έχει συμβεί με τη Νάνσυ Ρήγκαν που έγινε γραμματόσημο και εξόργισε τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα στις ΗΠΑ;
Την προηγούμενη Δευτέρα (6/6) η Ταχυδρομική Υπηρεσία των ΗΠΑ προχώρησε στα αποκαλυπτήρια ενός νέου γραμματοσήμου που φέρει την μορφή της πρώην Πρώτης Κυρίας των ΗΠΑ, συζύγου του Ρόναλντ Ρήγκαν, Νάνσυ. Μόνο που το timing ήταν τουλάχιστον κακό. Το να κυκλοφορείς νέο γραμματόσημο με τη μορφή αυτής της γυναίκας μέσα στον Μήνα Περηφάνειας είναι καθαρή προσβολή όχι μόνο για τη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα, αλλά και για όποια αμερικανική οικογένεια έχει θρηνήσει κάποιον δικό της που χάθηκε από AIDS, καθώς η Ρήγκαν υπήρξε εγκληματικά απαθής, όπως και ο σύζυγός της άλλωστε, απέναντι στην πραγματική εξόντωση μιας ολόκληρης γενιάς από τη μάστιγα του AIDS (τότε) τη δεκαετία του 80’.
—Ναι, αλλά τα αποκαλυπτήρια τα έκανε στο πλαίσιο ειδικής εκδήλωσης η Τζιλ Μπάιντεν. Πού το πρόβλημα;
Ακριβώς, εκεί. Το ότι το ζεύγος Μπάιντεν που εμφανίζεται ευαισθητοποιημένο σε ζητήματα μειονοτήτων συναίνεσε σ’ αυτό το λανσάρισμα, αγνοώντας τις οργισμένες φωνές που δεν ξέχασαν την εγκληματική πολιτική των Ρήγκαν και τη «συμβολή» τους στην εξάπλωση της ασθένειας στις ΗΠΑ, αφήνοντας στην τύχη τους πρώτα τους ομοφυλόφιλους, μετά τους χρήστες ναρκωτικών και στο τέλος, ολόκληρο το αμερικανικό έθνος. Ο Λευκός Οίκος επιχείρησε να τα μπαλώσει, βλέποντας τις αντιδράσεις ακτιβιστών, εξηγώντας ότι τα αποκαλυπτήρια ήταν ούτως ή άλλως προγραμματισμένα για τα 100 χρόνια από τη γέννηση της Ρήγκαν για το 2021, απλώς είχαν αναβληθεί λόγω της πανδημίας. «Ο Πρόεδρος Μπάιντεν και η Πρώτη Κυρία έχουν μακρά ιστορία στην προάσπιση των δικαιωμάτων ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων και ανθρώπων που ζουν με τον HIV/AIDS», τόνισε ο Μάικλ ΛαΡόσα, εκπρόσωπος Τύπου της Τζιλ Μπάιντεν, όμως δεν κατάφερε να σκεπάσει τις φωνές των ακτιβιστών.
—Συγνώμη, αλλά τι ακριβώς έκαναν οι Ρήγκαν τότε, που αποτελεί τέτοιο τραύμα μέχρι σήμερα;
Κατ’ αρχάς, ο ίδιος ο Ρήγκαν ως Πρόεδρος των ΗΠΑ υπήρξε εξαιρετικά φοβικός και παθητικός αναφορικά με την ασθένεια τη δεκαετία του ’80, τότε που πέθαινε κόσμος με θλιβερή συχνότητα από AIDS. Δεν συγκινήθηκε ούτε μπροστά σε θανάτους διασήμων, μεταξύ των οποίων ο Φρέντι Μέρκιουρι, ούτε καν με τη μάχη προσωπικών του φίλων, όπως ο ηθοποιός Ροκ Χάτσον. Δεν τολμούσε καν να αναφερθεί δημοσίως στο AIDS, ακριβώς επειδή τα media έκαναν λόγο για την «ασθένεια των ομοφυλόφιλων και των τοξικομανών» και επειδή η τραγωδία χτυπούσε την πόρτα και μη λευκών περιθωριακών ομάδων.
Η τότε πολιτική του αδράνεια –από το να ονοματίσει την ασθένεια, μέχρι το να εγκρίνει κονδύλια για επιστημονική έρευνα- ήταν καταστροφική. Η στασιμότητα στις έρευνες και η εγκληματική καθυστέρηση στην έγκριση αντιρετροϊκών φαρμάκων είχε ως αποτέλεσμα να χαθούν χιλιάδες ζωές, αλλά και να ζήσει η αμερικανική κοινωνία για χρόνια μέσα στην άγνοια και τον τρόμο, αναφορικά με τη μετάδοση της ασθένειας. Κόσμος στιγματίστηκε, πέθανε μόνος, περιθωριοποιήθηκε και χλευάστηκε ακόμα και στις πιο τραγικές του στιγμές με τις σιωπηλές ευλογίες του ζεύγους Ρήγκαν...
—Γιατί οι ακτιβιστές δεν ξεχνούν την υπόθεση Ροκ Χάτσον; Τι ακριβώς είχε συμβεί;
Όπως τώρα πια είναι γνωστό, ο Χάτσον, παρά τους ψιθύρους, ποτέ δεν είχε παραδεχθεί ανοιχτά ότι είναι ομοφυλόφιλος. Όταν ασθένησε από AIDS, πρωταγωνιστούσε ακόμη σε μία σειρά από εισπρακτικές επιτυχίες με ηθοποιούς όπως η Ελίζαμπεθ Τέιλορ και η Ντόρις Ντέι. Τον Ιούλιο του 1985 βρέθηκε στη Γαλλία, ζώντας όπως αποδείχθηκε τους τελευταίους μήνες της ζωής του και παλεύοντας να τον δεχθούν σε ένα γαλλικό νοσοκομείο για να κάνει πειραματική θεραπεία με το φάρμακο HPA-23 που τότε δεν ήταν διαθέσιμο στις ΗΠΑ.
Όμως, πριν προλάβει να κάνει το οτιδήποτε, κατέρρευσε στο ξενοδοχείο Ritz και μεταφέρθηκε εσπευσμένα σε ένα αμερικανικό νοσοκομείο στο Παρίσι. Ο ατζέντης του τότε ζήτησε τηλεφωνικά τη βοήθεια της Νάνσυ Ρήγκαν, προσωπικής φίλης του διάσημου ηθοποιού, προκειμένου να μεσολαβήσει ώστε εκείνος να μεταφερθεί άμεσα σε γαλλικό στρατιωτικό νοσοκομείο και να τον αναλάβει ο δρ Ντομινίκ Ντορμάν, ένας γιατρός του γαλλικού στρατού που εμπιστεύοταν ο Χάτσον και είχε δει βελτίωση από το σχήμα θεραπείας που του είχε χορηγήσει. Όπως καλά μαντεύετε, η Ρήγκαν όχι απλώς αρνήθηκε να μεσολαβήσει, αλλά ζήτησε να μην εμπλακεί καν το όνομά της στην όλη υπόθεση..! Για την ιστορία, ο Χάτσον τελικά έγινε δεκτός στο συγκεκριμένο νοσοκομείο, αλλά ήταν πλέον αργά. Πέθανε λίγες ημέρες μετά, τον Οκτώβριο του 1985.
—Έτσι εξηγούνται, λοιπόν, οι αντιδράσεις και η νωπή ακόμη οργή...
Δεν είναι μόνο αυτό. Όταν η Ρήγκαν κλήθηκε να πρωτοστατήσει σε μία κοινωνική καμπάνια, όπως κάθε Πρώτη Κυρία, εκείνη επέλεξε να κάνει «σημαία» της το “Just say No!” (σ.σ. «Απλώς πες όχι στα ναρκωτικά»). Ήταν η εποχή που ο σύζυγος της και Πρόεδρος των ΗΠΑ είχε κηρύξει ανένδοτο πόλεμο στα ναρκωτικά και σε συνδυασμό με το προωθούμενο και από τα media ψέμα ότι HIV κολλάνε μόνο χρήστες και ομοφυλόφιλοι, η καμπάνια ήταν απλώς ένα σιχαμερό πάρτι στιγματισμού, περιθωριοποίησης και δαιμονοποίησης αυτών των δύο κατηγοριών, που πλέον κινδύνευαν, εντελώς έκθετοι και αβοήθητοι στον ιό, ενώ επιπλέον αντιμετωπίζονταν ως κοινοί εγκληματίες, βάσει και της... κυνηγετικής πολιτικής που προωθούσε το ζεύγος των Ρήγκαν.
—Πώς αντέδρασε η ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα σε όλο αυτό το «κυνήγι μαγισσών»;
Το 1988, ακτιβιστές κατέλαβαν το κτήριο του FDA, απαιτώντας την έγκριση φαρμάκων και διαμαρτυρόμενοι για την εγκληματική αδράνεια της Προεδρίας. Είναι η εποχή που γίνονται έρανοι και τυπώνονται ακόμα και σε πολύγραφο οδηγίες αυτοβοήθειας σε ασθενείς, αλλά και οδηγίες για ασφαλείς πρακτικές σεξουαλικών συνευρέσεων και χρήσης ναρκωτικών ουσιών, προκειμένου να ανακοπεί το ανεξέλεγκτο κύμα θανάτων, που βύθισε στο πένθος ένα συντριπτικό ποσοστό της Αμερικανικής κοινωνίας. Τότε, σε αντίθεση με τώρα, δεν υπήρχε κανένας τρόπος μαζικής ενημέρωσης από την τηλεόραση, το ραδιόφωνο, τις εφημερίδες και τα περιοδικά και το να είσαι ΛΟΑΤΚΙ+ ακτιβιστής σήμαινε αυτομάτως και σοβαρά προβλήματα με τον Νόμο. Σκεφτείτε μόνο ότι στην πολιτεία της Πενσιλβάνια μόλις προχθές αφαιρέθηκε από τον Ποινικό Κώδικα η λέξη «ομοφυλοφιλία»!
—Καθόλου «περασμένα – ξεχασμένα», λοιπόν...
Όχι βέβαια. Καλύτερα απ’ όλους το έθεσε η queer καλλιτέχνις Σάρα Έπιρσον, μιλώντας στο NPR: «Νομίζω ότι όλο αυτό φέρνει στην επιφάνεια αυτή τη συντριπτική, υποβόσκουσα θλίψη που υπάρχει σε πολλούς από εμάς. Δεν είναι ότι απλώς χάσαμε μια ολόκληρη γενιά λόγω της πανδημίας του AIDS το ’80. Χάσαμε ιστορίες ανθρώπων που δεν θα ακούσουμε ποτέ. Χάσαμε ανθρώπους που δεν θα γνωρίσουμε ποτέ. Χάσαμε τόσους πολλούς... Θα ήμασταν πολλοί περισσότεροι, αν δεν είχε χαθεί τόσος κόσμος».
Με στοιχεία από NPR, Guardian, The Independent
