CONFERENCE LEAGUE

Ο Νίκος Καζαντζάκης τον 21ο αιώνα και το όραμα των εκδόσεων Διόπτρα

Ο Νίκος Καζαντζάκης τον 21ο αιώνα και το όραμα των εκδόσεων Διόπτρα Facebook Twitter
«Δεν πρόκειται απλώς για μια νέα προσέγγιση αλλά για μια στρατηγική την οποία υπαγορεύει το ίδιο το έργο του, έναν νέο τρόπο να ανακαλύψει κανείς ξανά τον Καζαντζάκη μέσα από τα δικά του λόγια», σχολιάζει σχετικά ο υπεύθυνος του νέου σχεδιασμού Γιάννης Καρλόπουλος.
0



«ΔΕ ΜΕ ΝΟΙΑΖΕΙ Ο ΘΑΝΑΤΟΣ,
με νοιάζει η φθορά· αυτή εξευτελίζει τον άνθρωπο. Αυτήν πρέπει να νικήσω...»: αυτή η φράση από τον «Ανήφορο» αποτελεί τη σφραγίδα της σκέψης του Νίκου Καζαντζάκη αλλά και των εκδόσεων Διόπτρα που έχουν αναλάβει να κρατήσουν τον λόγο του κορυφαίου συγγραφέα ζωντανό, ικανό να φτάσει στις άκρες του κόσμου και σε όλες τις γενιές. Ο λόγος του παραμένει, άλλωστε, ολοζώντανος, με μια αλήθεια που μιλάει κατευθείαν στην καρδιά, ξεσηκώνοντας ακόμα και σήμερα όλες τις γενιές, ακόμα και τους νέους ‒ και σε αυτούς ακριβώς φαίνεται να απευθύνεται η νέα, μοντέρνα προσέγγιση του έργου από τη Διόπτρα. Γιατί από τη στιγμή που οι υπεύθυνοι των εκδόσεων ανέλαβαν τη διαχείριση του αρχείου του, παίρνοντας τη σκυτάλη από τη Νίκη Σταύρου, έσκυψαν πάνω από το έργο του Νίκου Καζαντζάκη με αγάπη και σεβασμό, θέτοντας ταυτόχρονα το μεγαλύτερο στοίχημα, που είναι να φτάσει ο συγγραφέας σε κάθε μεριά του πλανήτη όπου μιλάνε ελληνικά ‒και όχι μόνο, αφού το έργο του έχει μεταφραστεί‒, να μπει σε κάθε σπίτι και να εμπνεύσει ανθρώπους κάθε ηλικίας. Αυτός είναι προφανώς και ο στόχος του νέου σχεδιασμού με τα καινοτόμα, λιτά εξώφυλλα και τη νέα γραμματοσειρά, αφιερωμένη αποκλειστικά στον ίδιο τον Νίκο Καζαντζάκη. Όσον αφορά τα εξώφυλλα, μάλιστα, αξιοσημείωτα είναι τα σύμβολα που φέρουν: είναι εμπνευσμένα από τη Γραμμική Β της μυκηναϊκής Κρήτης και σχεδιασμένα από τον creative director του δημιουργικού γραφείου Karlopoulos & Associates και της LiFO, Γιάννη Καρλόπουλο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Γιάννης Καρλόπουλος δεν ασχολήθηκε μόνο με τα μυθιστορήματα, τα ταξιδιωτικά έργα και τις μεταφράσεις αλλά και με τον σχεδιασμό μιας νέας γραμματοσειράς που βλέπουμε για πρώτη φορά και φέρει το όνομα του Νίκου Καζαντζάκη. Έμπνευση γι’ αυτήν έδωσε η συνήθεια του συγγραφέα να γράφει τα πάντα με το χέρι.

«Δεν πρόκειται απλώς για μια νέα προσέγγιση αλλά για μια στρατηγική την οποία υπαγορεύει το ίδιο το έργο του, έναν νέο τρόπο να ανακαλύψει κανείς ξανά τον Καζαντζάκη μέσα από τα δικά του λόγια», σχολιάζει σχετικά ο υπεύθυνος του νέου σχεδιασμού. Το λευκό και κόκκινο στο χρώμα του αίματος και της καρδιάς, του πάθους και του επαναστατικού πνεύματος που χαρακτήριζε το έργο του Νίκου Καζαντζάκη δεσπόζουν στα εξώφυλλα, μαζί με τα χαρακτηριστικά σύμβολα που εμπνέονται από κάθε του έργο. Άλλωστε, το έλεγε και ο ίδιος ο Καζαντζάκης στην «Ασκητική»: «Θα βρεις, λοιπόν, αναγνώστη, στις σελίδες ετούτες την κόκκινη γραμμή, καμωμένη από στάλες αίμα μου, που σημαδεύει την πορεία μου ανάμεσα στους ανθρώπους, στα πάθη και στις ιδέες». Όπως τονίζει ο Γιάννης Καρλόπουλος, με γνώμονα αυτό το απόσπασμα, «ξεκίνησε αυτή η σχεδιαστική προσέγγιση και με μια γραμμή εκφράσαμε αυτό ακριβώς, την πορεία του ανάμεσα σε όλα του τα δίπολα: ζωή-θάνατος, ύλη-πνεύμα κ.λπ. Επιπλέον, το κόκκινο της καρμίνας είναι το κλασικότερο χρώμα της τυπογραφίας αλλά και των ίδιων των εκδόσεων από τα χρόνια του Γουτεμβέργιου», τονίζει. Κατά τον ίδιο, δεν πρόκειται για έναν απλό επανασχεδιασμό αλλά για μια στρατηγική, ένα όραμα και για την επανασύσταση ενός ολόκληρου κόσμου.

Κώστας Παπαδόπουλος
Κώστας Παπαδόπουλος

Εξού, λοιπόν, και η ανασχεδίαση είναι τρόπος επαναπρόσληψης ενός συγγραφικού έργου, που στην περίπτωση του διεθνούς και εννιά φορές υποψηφίου για Νόμπελ Νίκου Καζαντζάκη έχει άλλη βαρύτητα. Γι’ αυτό δεν μπορούμε να μη ρωτήσουμε τον εκδότη Κωνσταντίνο Παπαδόπουλο πώς φέρνει, τελικά, κανείς τον Καζαντζάκη στον εικοστό πρώτο αιώνα και στους σημερινούς αναγνώστες: «Ο Καζαντζάκης είναι ο μεγαλύτερος Έλληνας συγγραφέας και σίγουρα ένας από τους μεγαλύτερους κλασικούς συγγραφείς του εικοστού αιώνα. Συνεπώς, όταν αναλάβαμε το έργο του, σταθήκαμε με δέος απέναντί του και αναρωτηθήκαμε πώς μπορούμε να δώσουμε αυτήν τη γραφή στους νέους αναγνώστες με τρόπο οικείο για την εποχή τους, αλλά και πώς θα αναδείξουμε το έργο του, που αναμετρήθηκε με όλες τις μεγάλες αγωνίες και τα ερωτήματα της ύπαρξης» μας απαντά, θέτοντας το πλέον χαρακτηριστικό και ουσιαστικό ερώτημα: «Στο πνεύμα της ολικής αναθεώρησης του έργου του, πρωταρχικός μας στόχος μας ήταν ο σημερινός αναγνώστης να αισθανθεί οικεία. Καταρχάς, ακολουθήσαμε την επιμέλεια του Κάσδαγλη, εκείνη που ο ίδιος είχε αποδεχθεί. Δημιουργήσαμε τη δική του μοναδική γραμματοσειρά, φτιάξαμε γλωσσάρι σε κάθε σελίδα στην οποία βρίσκονται λέξεις που έπλασε ο συγγραφέας και ίσως θα δυσκόλευαν τους νέους αναγνώστες. Όμως με ποιους όρους απεικονίζεις την ένταση μιας σκέψης που σε αναγκάζει διαρκώς να αναστοχάζεσαι ποιοι είμαστε και πού πάμε; Ήταν μία από τις κορυφαίες δοκιμασίες η δημιουργία των εξωφύλλων, κάναμε άνω κάτω τον κόσμο, μέχρι που συναντηθήκαμε με τον Γιάννη Καρλόπουλο, έναν εξαίρετο και βραβευμένο καλλιτέχνη, ο οποίος μοιράστηκε μαζί μας, κι εμείς μαζί του, το πάθος μας για τον μεγάλο Κρητικό».

Ο Νίκος Καζαντζάκης τον 21ο αιώνα και το όραμα των εκδόσεων Διόπτρα Facebook Twitter
Η ανασχεδίαση είναι τρόπος επαναπρόσληψης ενός συγγραφικού έργου, που στην περίπτωση του διεθνούς και εννιά φορές υποψηφίου για Νόμπελ Νίκου Καζαντζάκη έχει άλλη βαρύτητα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Γιάννης Καρλόπουλος δεν ασχολήθηκε μόνο με τα μυθιστορήματα, τα ταξιδιωτικά έργα και τις μεταφράσεις αλλά και με τον σχεδιασμό μιας νέας γραμματοσειράς που βλέπουμε για πρώτη φορά και φέρει το όνομα του Νίκου Καζαντζάκη. Έμπνευση γι’ αυτήν έδωσε η συνήθεια του συγγραφέα να γράφει τα πάντα με το χέρι. Μεγάλη πρόκληση ήταν επίσης για τον υπεύθυνο σχεδιασμού το «στυλιζάρισμα της υπογραφής αλλά και μια μεγάλη ανάγκη να προχωρήσω προς έναν τέτοιο δρόμο, αντιστικτικά προς το λογότυπο της Διόπτρας, θεωρώντας ότι “εκσυγχρονίζοντας” τη με πένα γραμμένη υπογραφή του, θα γεφυρωνόταν η απόσταση με την οπτική των graffiti, υποδηλώνοντας έτσι τη διαχρονική ανάγκη των ανθρώπων να σημαδεύουν –δηλαδή να υπογράφουν– τα έργα τους. Επίσης, είναι και ένα πρώτης τάξεως οπτικό εργαλείο, εύκολα μεταβλητό, και βάση για ένα, τρόπον τινά, διεθνές branding», σημειώνει ‒ το τελευταίο προφανώς το έχουν αναλάβει οι εκδόσεις Διόπτρα, (επανα)συστήνοντας τον Νίκο Καζαντζάκη του εικοστού πρώτου αιώνα όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο.

Ο Νίκος Καζαντζάκης τον 21ο αιώνα και το όραμα των εκδόσεων Διόπτρα Facebook Twitter
Ο Νίκος Καζαντζάκης καθισμένος στο γραφείο του, στο «κουκούλι» στην πόλη Antibes της Γαλλίας, το 1956. Φωτ.: Henri Chaillet/Αρχείο Μουσείου Καζαντζάκη

Τα νέα, σχεδιασμένα από τον Γιάννη Καρλόπουλο βιβλία (μυθιστορήματα, ταξιδιωτικά δοκίμια, μεταφράσεις) αναμένεται να κυκλοφορήσουν σε νέους τόμους, ενώ το μοναδικό ανέκδοτο έργο του, ο «Ανήφορος», που κυκλοφόρησε στις 26 Οκτωβρίου, έχει γίνει ήδη μπεστ σέλερ. «Το να αντικρίζουμε τις λίστες των ευπώλητων στις κυριακάτικες εφημερίδες και να βλέπουμε καρφωμένο στην πρώτη θέση τον Νίκο Καζαντζάκη εξήντα πέντε χρόνια μετά τον θάνατό του μας γεμίζει όλους με συγκίνηση αλλά και ικανοποίηση, ότι ανταποκρινόμαστε στις προσδοκίες», σχολιάζει σχετικά ο εκδότης Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος. «Ήμουν απόλυτα σίγουρος ότι θα καταφέρναμε να ξεκινήσουμε πολύ δυνατά και τώρα περνάμε στην επόμενη φάση: στην καθολική επικοινωνία όλου του έργου του με τις νέες εκδόσεις που σταδιακά θα κυκλοφορούν».

ανηφορος
ΚΑΝΤΕ ΚΛΙΚ ΕΔΩ ΓΙΑ ΝΑ ΤΟ ΑΓΟΡΑΣΕΤΕ: Νίκος Καζαντζάκης, Ο Ανήφορος, Εκδόσεις Διόπτρα

Τον Νοέμβριο κυκλοφόρησαν ο «Καπετάν Μιχάλης», ο «Φτωχούλης του Θεού», οι «Αδερφοφάδες» και ο «Βραχόκηπος». Έπονται τον Φεβρουάριο του 2023 η «Ασκητική», τo «Ο βίος και η πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά», το «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται», o «Tελευταίος Πειρασμός» και η «Αναφορά στον Γκρέκο», ολοκληρώνοντας τον πρώτο κύκλο των νέων εκδόσεων. Θα ακολουθήσουν τον Απρίλιο οι επανεκδόσεις των παιδικών του έργων. Όμως βασική συνιστώσα της προσέγγισης των ανθρώπων της Διόπτρας θα είναι η έκδοση graphic novels με θέμα τα μεγαλύτερα έργα του παγκόσμιου Έλληνα. Το «Ο βίος και η πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά» θα το επανασυστήσει ο Soloup και τον «Καπετάν Μιχάλη» ο Pan Ρan, με τη συμβολή του Γιώργου Γούση στην επιμέλεια. Αμφότερα θα κυκλοφορήσουν μέσα στο 2023. Επιπλέον, το 2024 θα παρουσιάσουμε τη νέα αισθητική των ταξιδιωτικών του έργων που αποτελούν βασική συνιστώσα της σκέψης και της γραφής του.

Ο Νίκος Καζαντζάκης τον 21ο αιώνα και το όραμα των εκδόσεων Διόπτρα Facebook Twitter
Χειρόγραφο του Νίκου Καζαντζάκη.

Τέλος, σχεδιάζονται εκπαιδευτικά προγράμματα ώστε οι εκπαιδευτικοί στα σχολεία να έχουν τα εργαλεία για να γνωρίσουν στα παιδιά τον λόγο του Καζαντζάκη «με βατό και σύγχρονο τρόπο», μας εξηγεί ο εκδότης της Διόπτρας, ξεδιπλώνοντας τους κεντρικούς σταθμούς του συνολικότερου προγραμματισμού. Όσο για το όραμά τους, εκτός από το γεγονός ότι παρουσίασαν «με συγκίνηση, σεβασμό και αίσθημα ευθύνης», όπως λέει χαρακτηριστικά, στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό τον «Ανήφορο» εβδομήντα έξι χρόνια μετά τη συγγραφή του, θέλουν να μπορέσει «αυτό το κορυφαίο πολιτιστικό γεγονός να αποτελέσει, μαζί με τις επανεκδόσεις των άλλων βιβλίων του, εφαλτήριο για μια ουσιαστική διείσδυση του έργου του στις νεότερες γενιές αλλά και σε όσους δεν τον έχουν διαβάσει. Να πάψει να είναι το ένοχο μυστικό μας, ότι δηλαδή θα θέλαμε να τον είχαμε διαβάσει, αλλά δεν τολμήσαμε. Γιατί ο Νίκος Καζαντζάκης μιλάει στην καρδιά και στον νου μας και σήμερα και για πάντα».

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.

To νέο τεύχος της LiFO δωρεάν στην πόρτα σας με ένα κλικ.


 

Βιβλίο
0

CONFERENCE LEAGUE

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Το αρχείο του Νίκου Καζαντζάκη στον 21ο αιώνα

Βιβλίο / Το αρχείο του Νίκου Καζαντζάκη στον 21ο αιώνα

Τι σημαίνει η πρόσφατη ανακοίνωση της μεταφοράς του αρχείου του Νίκου Καζαντζάκη στις εκδόσεις Διόπτρα, τι δηλώνουν οι εκδότες και γιατί μιλούν για το ανέκδοτο έργο του «Ο Ανήφορος», το οποίο μετέγραψε ο διδάκτωρ και πρώην επιστημονικός σύμβουλος του αρχείου Νίκος Μαθουδιάκης, ο οποίος αποκαλύπτει στη LiFO την ύπαρξη κι άλλων ανέκδοτων έως τώρα έργων και άγνωστου υλικού.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
ΤΡΙΤΗ 27/09-Πόσο διαβάζεται σήμερα ο Νίκος Καζαντζάκης;

Βιβλία και Συγγραφείς / Πόσο διαβάζεται σήμερα ο Νίκος Καζαντζάκης;

Ο Νίκος Μπακουνάκης συζητάει με την Έρη Σταυροπούλου, ομότιμη καθηγήτρια Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, για τον συγγραφέα του «Αλέξη Ζορμπά» και την αντοχή του έργου του, με αφορμή τον επανασχεδιασμό των βιβλίων του από τον Γιάννη Καρλόπουλο.
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ
Οι εκδόσεις Διόπτρα παρουσιάζουν τον Νίκο Καζαντζάκη του 21ου αιώνα

Βιβλίο / Ο Καζαντζάκης στον 21ο αιώνα: Τα νέα εξώφυλλα των βιβλίων του από τις εκδόσεις Διόπτρα

Με μια εντυπωσιακή εκδήλωση στο Μουσείο Μπενάκη οι υπεύθυνοι των εκδόσεων Διόπτρα ανέλαβαν, ως κύριοι διαχειριστές του αρχείου Καζαντζάκη, να μας ξεδιπλώσουν το όραμά τους, ανακοινώνοντας την επικείμενη έκδοση του ανέκδοτου έως τώρα έργου του «Ο Ανήφορος».
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
«Ο Ανήφορος»: Ποιο είναι το μοναδικό ανέκδοτο μέχρι σήμερα έργο του Νίκου Καζαντζάκη

Βιβλίο / «Ο Ανήφορος»: Ποιο είναι το μοναδικό ανέκδοτο μέχρι σήμερα έργο του Νίκου Καζαντζάκη

Οι εκδόσεις Διόπτρα, που ανέλαβαν τη διαχείριση του έργου του Νίκου Καζαντζάκη, αναμένεται να κυκλοφορήσουν στις 26 Οκτωβρίου το μοναδικό, μέχρι πρότινος, ανέκδοτο έργο του.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
ΕΥΠΩΛΗΤΑ ΣΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ

Βιβλίο / Διαβάζει λογοτεχνία και ποίηση η gen Z;

Άραγε μπορεί η γενιά Ζ, η οποία μεγάλωσε μπροστά σε μια οθόνη, ταυτίζεται με το διαδίκτυο, κάνει πολλά πράγματα συγχρόνως (multitasking) και που το καλύτερο δώρο που μπορείς να της κάνεις είναι ένα τελευταίας τεχνολογίας gadget, να αναγνωρίζει την ανεκτίμητη αξία του βιβλίου, να επενδύει στην ανάγνωση ως μορφή ψυχαγωγίας, να επιλέγει το βιβλίο ως πηγή γνώσης, πληροφοριών αλλά και ως έναν μοναδικό τρόπο χαλάρωσης;
ΑΝΝΑ ΚΟΚΟΡΗ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ελσίνκι, συνοικία της Αθήνας

Βιβλίο / «Ελσίνκι» του Θεόδωρου Γρηγοριάδη: Η ερωτική σχέση του Έλληνα Αντώνη και του Κούρδου Αβίρ

Ένα μυθιστόρημα για τις ταυτότητες, εθνικές, σεξουαλικές, φύλου, που μας οδηγεί στη μεγάλη γεωγραφία του συναισθήματος αλλά και της γεωπολιτικής κατά την κρίσιμη δεκαετία του 2010.
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ
Ο Πιβό και οι ταξιτζήδες

Οπτική Γωνία / Ο επιδραστικός Πιβό και οι ταξιτζήδες

Σε αντίθεση με τη Γαλλία, μια εκπομπή για το βιβλίο και τη λογοτεχνία με τεράστια θεαματικότητα στην ελληνική τηλεόραση, που να συζητείται και να καθηλώνει τους πάντες μπροστά στις οθόνες, φαντάζει όνειρο θερινής νυκτός. 
ΕΙΡΗΝΗ ΓΙΑΝΝΑΚΗ
Μακριά από τα κουσούρια του χαρτογιακά

Βιβλίο / Κωστής Παπαγιώργης: Μακριά από τα κουσούρια του χαρτογιακά

Τα κριτικά κείμενα του Κωστή Παπαγιώργη για τον Λορεντζάτο, τον Μαλεβίτση, τον Γιανναρά, τον Ράμφο, τον Καστοριάδη, τον Αξελό, τον Κονδύλη, τον Λυκιαρδόπουλο, τον Ζουμπουλάκη και τον Ζηζιούλα.
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ
Ντέιβιντ Λοτζ: «Θεραπεία»

Το πίσω ράφι / Η «Θεραπεία» του Ντέιβιντ Λοτζ για το υπαρξιακό μας άγχος

Ένα από τα δημοφιλέστερα βιβλία του Βρετανού συγγραφέα (και του εξαιρετικού ψυχογράφου με το πικρόχολο χιούμορ), που βρισκόταν εδώ και χρόνια εκτός αγοράς, επιτέλους επανεκδίδεται.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ