Η έλευση της νέας χρονιάς αποκαλύπτει έναν κόσμο που δεν εμφανίζεται πλέον λειψός: αυτός των βιβλίων, τα οποία ανοίγουν δρόμους, ξεσηκώνουν και (συν)ταράσσουν μετά τη θλίψη των εορτών. Οι επικείμενοι τίτλοι δεν κάνουν εκπτώσεις σε ποιότητα και οι εκδότες εξακολουθούν να φέρνουν τα χαρμόσυνα νέα στους πιο δύσκολους –τελευταίους– μήνες του χειμώνα. Αν όλοι λένε πως ο Γενάρης και ο Φλεβάρης είναι οι πιο μελαγχολικοί μήνες, τα νέα εκδοτικά εγχειρήματα που εμφανίζονται αυτούς τους δύο μήνες και μέχρι τέλος Μαρτίου αποδεικνύουν το αντίθετο: είναι σαν να ακολουθείς το καράβι του Χανς Μπλούμενμπεργκ σε Ένα ναυάγιο με θεατή, όπως είναι και ο ομώνυμος τίτλος του σπουδαίου έργου που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Αντίποδες, καθώς σε παρασύρει στον μαγικό κόσμο των μεταφορών. Ο Μπλούμενμπεργκ είναι αυτός που ένωσε τον κόσμο της φιλοσοφίας και της λογοτεχνικής θεωρίας και με οδηγό το φως του Χάιντεγκερ έφτιαξε τις θεωρίες του περί απόλυτης μεταφοράς και μεταφορολογίας. Απανταχού οι μελετητές πίνουν νερό στο όνομά του και η έκδοση του πρώτου βιβλίου του Μπλούμενμπεργκ στα ελληνικά συνιστά εκδοτικό γεγονός.
Και ποιος, αλήθεια, μπορεί να αντισταθεί στην αιχμηρά ποιητική και περιπαικτική γλώσσα του Αργύρη Χιόνη; Η Κίχλη έχει έτοιμη μια συλλογή διηγημάτων με αυτοβιογραφικές παρεκτροπές με τον τίτλο Έχων σώας τας φρένας και άλλες τρελές ιστορίες. Μια έκδοση σημαντική, όπως και αυτή της Συνάντησης Γεώργιου Σεφέρη και Στρατή Τσίρκα, δηλαδή του βιβλίου που υπογράφει ο Γιώργος Γεωργής από τον Καστανιώτη. Μικρά κείμενα για την τέχνη από τον Γιάννη Ψυχοπαίδη με τον τίτλο Ημερολόγια της Φωτιάς θα κυκλοφορήσει ο Κέδρος, ενώ ο Διονύσης Καψάλης υπογράφει μια σειρά από δοκίμια στην Άγρα με τον τίτλο Η ταραχή των ανθρώπινων. Από τις ίδιες εκδόσεις θα κυκλοφορήσει νέο βιβλίο από τον Nuccio Ordine, o οποίος έχει αναλάβει την αποκατάσταση των ανθρωπιστικών σπουδών, με τίτλο Μια χρονιά με τους κλασικούς. Στο ίδιο πλαίσιο ενδιαφέρουσας συγκριτικής μελέτης κινείται και η Συνάντηση της γεωγραφίας, με τους μελετητές της γεωπολιτικής κρίσης να παίρνουν θέση κόντρα στην κατίσχυση της οικονομίας (μτφρ. Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη) από το Μελάνι. Και, σίγουρα, έχουμε να μάθουμε πολλά από τον François Jullien για τη Φιλοσοφία του ζην (μτφρ. Σοφία Διονυσοπούλου), από τον ίδιο εκδοτικό οίκο.
Στα σπουδαία έργα της ξένης λογοτεχνίας δεν μπορούμε να παραλείψουμε το Παγοδρόμιο του Ρομπέρτο Μπολάνιο που θα κυκλοφορήσει από την Άγρα (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), όπου ο ίδιος ο συγγραφέας έλεγε πως «μιλάει για την ομορφιά που είναι φευγαλέα και συνήθως έχει ολέθριο τέλος». Οι περίφημες Βοστωνέζες του Χένρι Τζέιμς, το δηκτικό, τραγικό αλλά και υπέροχα διεισδυτικό βιβλίο για τον αντεστραμμένο φεμινισμό και το τέλος του ιδεαλισμού, θα κυκλοφορήσουν από τη σειρά Orbis Literae των εκδόσεων Gutenberg (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος). Οι ίδιες εκδόσεις συνεχίζουν την κυκλοφορία των απάντων του Ερρίκου Ίψεν, αυτήν τη φορά σειρά έχει ο Πέερ Γκυντ. Ένα βιβλίο, πάντως, που πολλοί είπαν πως πρέπει οπωσδήποτε να διαβαστεί είναι αυτό του τρομερού στυλίστα Σάιμον Βαν Μπούι, που θα κυκλοφορήσει από τον Πατάκη με τον τίτλο Όλα τα ωραία άρχισαν μετά (μτφρ. Μαρία Φακίνου). Πολλούς επαίνους απέσπασε και ο Σταθμός Έντεκα της Emily St. John Mandel (μτφρ. Βάσια Τζανακάρη) που θα εκδώσει ο Ίκαρος: το βιβλίο ήταν υποψήφιο για τα βραβεία National Book Award και PEN/Faulkner, ενώ απέσπασε το βραβείο Arthur C. Clarke. Από τον Ίκαρο, επίσης, η Καλή τύχη εδώ και τώρα (μτφρ. Σπύρος Γιανναράς) του Matthew Quick. Η Κίχλη θα κυκλοφορήσει την πλέον ολοκληρωμένη έκδοση για τη συγκλονιστική Σωφρονιστική Αποικία του Φραντς Κάφκα (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), με επίμετρο του Hans Dieter Zimmermann. Το πολυαναμενόμενο Χωρίς Μνήμη (μτφρ. Αργυρώ Μαντόγλου), το καλύτερο, όπως λένε, βιβλίο του βραβευμένου με Μπούκερ, Αυστραλού Πίτερ Κάρεϊ για τον άγνωστο κόσμο των χάκερ και των ριζοσπαστικών δυνάμεων, θα κυκλοφορήσει από τον Ψυχογιό. Νέο Πολ Όστερ θα κυκλοφορήσει το Μεταίχμιο με τον τίτλο Το Παλάτι του Φεγγαριού (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου) για την εσωτερική φιλοσοφική ένδεια και την ανήσυχη δεκαετία του '60, ενώ από τον ίδιο εκδοτικό οίκο θα εκδοθεί η πολυαναμενόμενη Άμυνα του Λούζιν του Ναμπόκοφ (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης). Ο μεταφραστής και συγγραφέας Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης υπογράφει στις εκδόσεις Κριτική και μια ενδιαφέρουσα μελέτη για τον William Burroughs, τον οποίο γνωρίζει καλύτερα και από τον εαυτό του.
Οι Έλληνες επιστρέφουν
Ο χειμώνας θα μας χαιρετήσει με νέους τίτλους από τα σημαντικότερα ονόματα των Ελλήνων συγγραφέων από τις εκδόσεις Πατάκη: νέο βιβλίο αναμένεται από την πολυαγαπημένη Μάρω Δούκα με τίτλο Τίποτα δεν χαρίζεται, από τον εξαιρετικό διηγηματογράφο Γιώργο Σκαμπαρδώνη με τον ιντριγκαδόρικο τίτλο Υπουργός Νύχτας. Ο Αύγουστος Κορτώ γράφει τη Νεοελληνική Μυθολογία, ενώ ο Χρήστος Χωμενίδης μετά τη Νίκη επιστρέφει με το νέο του μυθιστόρημα που φέρει τον ωραίο τίτλο Νεαρό άσπρο ελάφι. Ο Πατάκης θα επανεκδώσει επίσης τη Βιοτεχνία Υαλικών του Μένη Κουμανταρέα. Νέος τίτλος από τον Αλέξη Πανσέληνο αναμένεται από το Μεταίχμιο με τίτλο Η κρυφή πόρτα, που περιγράφει πώς μια κρυφή πόρτα μπορεί να δώσει αφορμή για μια κρυφή σχέση. Από την Άγρα αναμένεται ο Κατάδεσμος του Θωμά Κοροβίνη. Υπάρχουν, ωστόσο, και Έλληνες μυθιστοριογράφοι που αποφασίζουν να μιλήσουν για τη μεγάλη τους αγάπη, τη λογοτεχνία, όπως ο Δημήτρης Στεφανάκης, που θα μας εξηγήσει Πώς η λογοτεχνία αλλάζει τη ζωή σου, από τις εκδόσεις Ψυχογιός. Γιατί ο Όμηρος έχει σημασία διερευνά, στις ίδιες εκδόσεις, και ο Άνταμ Νίκολσον, ο οποίος εξηγεί γιατί η Ιλιάδα και η Οδύσσεια έχουν τόσα να πουν για την ανθρώπινη φύση διαχρονικά. Έτσι, παρακολουθούμε ένα δείπνο στο Παρίσι του 19ου αιώνα που προκάλεσε έριδες, βρίσκουμε τον Κητς να ανακαλύπτει, στην ομηρική μετάφραση του Τσάπμαν, την έμπνευση για να ταξιδέψει στα «βασίλεια του χρυσού», ενώ από τις σελίδες του βιβλίου παρελαύνει και ο επιφανής εκφραστής των ομηρικών σπουδών Μίλμαν Πάρι. Ένας αρχαιολόγος, πάντως, που γνωρίζει καλά άγνωστες πτυχές της Ιστορίας και παρασύρει τον αναγνώστη σε μια απολαυστική περιπέτεια είναι ο David Gibbons, που στην Πυραμίδα του μιλάει για την έξοδο του Μωυσή από την Αίγυπτο και το άνοιγμα στην ανθρωπότητα –για τους λάτρεις του ιστορικού μυθιστορήματος–, από τις εκδόσεις Διόπτρα. Οι ίδιες εκδόσεις θα κυκλοφορήσουν και νέο βιβλίο του γνωστού συγγραφικού διδύμου που υπογράφει με το ψευδώνυμο Nicci French και τον τίτλο Οργισμένη Παρασκευή, για τους αμέτρητους φαν του είδους. Και, φυσικά, επειδή πολλή κουβέντα γίνεται τελευταία για τον Πολ Μέισον με τη γνωστή σειρά ντοκιμαντέρ This is a coup και τις γνωστές παρεμβάσεις του στην Ελλάδα της κρίσης, πολυαναμενόμενη καθίσταται αυτόματα η έκδοση του Μετακαπιταλισμού του από Καστανιώτη.
Σημαντικές εκδόσεις
Αναμφίβολα, γεγονός συνιστά η έκδοση του Βιβλίου των φανταστικών όντων του Μπόρχες (μτφρ. Γιώργος Βέης) από τον Πατάκη, όπου ο αριστουργηματικός μυθιστοριογράφος μάς αποκαλύπτει γιατί κανείς και τίποτα δεν μπορεί να συγκριθεί με τα όντα της μυθολογίας, ούτε καν ο ίδιος ο Δημιουργός. Όσο αγνοούμε τη σημασία του δράκοντα, άλλο τόσο αγνοούμε και τη σημασία του σύμπαντος – για τον Μπόρχες είναι εξίσου αξιομελέτητα και μνημειώδη. Κανείς, επίσης, δεν μπορεί να προσπεράσει το γεγονός της επανέκδοσης της Έκλειψης του Λόγου, του περιώνυμου δηλαδή έργου του Μαξ Χορκχάιμερ, από τις εκδόσεις Κριτική. Τα πιο σημαντικά ιδεολογικά και φιλοσοφικά ρεύματα που χάραξαν την Ιστορία και την ανθρωπότητα αναλύονται συνοπτικά στη Σύντομη ιστορία της δυτικής σκέψης του Stephen Trombley που αναμένεται από τις εκδόσεις Κέδρος. Το τέλος του χειμώνα, πάντως, και ο ερχομός της άνοιξης επιστεγάζονται από την επικείμενη κυκλοφορία αριστουργημάτων όπως η Άννα Καρένινα του Τολστόι (μτφρ. Κοραλία Μακρή) και οι Φτωχοί του Ντοστογιέφσκι (μτφρ. Άρης Αλεξάνδρου) από τις εκδόσεις Γκοβόστη.
Τα "εξώφυλλα" που εικονογραφούν το θέμα είναι δημιουργία του ατελιέ της LifO και δεν αποτελούν το αληθινό εξώφυλλο των εκδόσεων που αναφέρονται στο κείμενο.
