Εκεί που κάποτε υπήρχε ένα γκαράζ και κανένας δεν έδινε σημασία όταν περνούσε, ένα καινούργιο μαγαζί ήρθε να προστεθεί στην ποικιλομορφία και την κίνηση της Κυψέλης. Ακριβώς πίσω από τη Δημοτική Αγορά, ένα χαρούμενο κατάστημα με αντικείμενο τα βιβλία για το θέατρο και τον κινηματογράφο μεταμορφώνει έναν μέχρι χθες κλειστό και αδιάφορο χώρο στο μέρος όπου δυο νέοι άνθρωποι, οι ιδιοκτήτες του, θέλουν να κάνουν πραγματικότητα το πάθος τους. Το νέο βιβλιοπωλείο ονομάζεται «Το Κιού», αλλά θα αφήσουμε τον καθένα να μάθει μόνος του τι σημαίνει ο μικρός και μυστηριώδης τίτλος του.
Ένα όμορφο τραπέζι από καρυδιά, φερμένο από το πατρικό σπίτι της ιδιοκτήτριας, βρίσκεται στη μέση του μαγαζιού. Γύρω του ράφια, άλλα ήδη γεμάτα και άλλα που περιμένουν να γεμίσουν από ένα εμπόρευμα ειδικό, που πλάθεται μαζί με όνειρα και δεν είναι άλλο από βιβλία για το θέατρο και τον κινηματογράφο.
Χαϊδεύοντας τις ράχες των εξωφύλλων βιβλίων με μεταφράσεις έργων του Σαίξπηρ και του Τενεσί Ουίλιαμς, του Γκολντόνι και του Τσέχοφ, ήδη ο επισκέπτης του βιβλιοπωλείου έχει ξεκινήσει ένα ταξίδι σε έναν φανταστικό κόσμο.
Η ιδέα ενός «ειδικού» βιβλιοπωλείου ήρθε ως μια ευκαιρία που δημιουργήθηκε όταν ο επαγγελματικός προσανατολισμός του Λεωνίδα άλλαξε. Την ίδια μέρα η Δέσποινα σκέφτηκε ότι είναι ώρα να δημιουργήσουν κάτι δικό τους.
Από το ισόγειο όπου βρίσκομαι, περιτριγυρισμένη από βιβλία, ρίχνω μια ματιά στο πατάρι, όπου μπορεί να ανέβει κανείς από τη σιδερένια κόκκινη σκάλα. Εκεί συναντώ υπέροχα είδη χαρτικών και έναν κόσμο που προορίζεται να ξετρελάνει τα παιδιά, με παιδικά βιβλία και ψαγμένα αντικείμενα, μαζί με τις πασχαλινές λαμπάδες που έχει φτιάξει η ιδιοκτήτρια και κάνουν τους περαστικούς να σπεύδουν να τις προμηθευτούν όση ώρα βρισκόμαστε εκεί.
Οι ιδιοκτήτες μάς υποδέχονται θερμά στο Κιου λίγες ημέρες πριν από τα επίσημα εγκαίνια, στις 6 Απριλίου, που το μαγαζί θα κάνει την πρεμιέρα του στη γειτονιά και στον κόσμο του βιβλίου.
Ο Λεωνίδας Πραπίδης μας συστήνεται λέγοντας ότι έκανε σπουδές γραφιστικής στη σχολή Βακαλό, ασχολήθηκε με τη φωτογραφία και παρακολουθεί ως θεατής το θέατρο και το σινεμά με πάθος. Γράφει για φιλοσοφία στο περιοδικό «Σκαντζόχοιρος», ένα έντυπο ριζοσπαστικής-ελευθεριακής κριτικής.
Η σύντροφός του, Δέσποινα Φουστάνου, έχει καταγωγή από τη Σύρο και –τι σύμπτωση!– το κατάστημα που άνοιξε βρίσκεται στην οδό Σύρου 34. Είναι ηθοποιός, σπούδασε υποκριτική και παίζει στο θέατρο Από Κοινού, στην παράσταση «Τομ Φως… Εαυτόν», σε ένα έργο που περιγράφει μια βαθιά ανθρώπινη διαδρομή μέσα στη μνήμη, το τραύμα και την ανάγκη του ανθρώπου να στραφεί, έστω και διστακτικά, προς το φως.
Η ιδέα να ανοίξει ένα μαγαζί με βιβλία για το θέατρο και τον κινηματογράφο ήταν δική της, ένα όνειρό της από παλιά που πραγματοποιήθηκε μόλις το επέτρεψαν οι συνθήκες. Είναι και η ίδια βιβλιοφάγος και αναζητά όχι μόνο θεατρικά έργα αλλά και βιβλία που αφορούν το θέατρο, θεωρητικά ή μεθοδολογικά, ενώ ετοιμάζεται να πρωταγωνιστήσει στην ταινία μικρού μήκους «Γουόκι Τόκι» του Κλοντιάν Μοσάι.
Το μαγαζί βρίσκεται σε μια γειτονιά που από τις δεκαετίες του ’50 και του ’60 όχι μόνο έχει πρωταγωνιστήσει σε πολλές ταινίες του ελληνικού κινηματογράφου αλλά έχει υπάρξει και πόλος έλξης καλλιτεχνών και ηθοποιών που έφταναν εκεί, στη γειτονική Φωκίωνος Νέγρη, στα στέκια τους, μετά τις παραστάσεις, ενώ δεν ήταν λίγοι εκείνοι που την επέλεξαν και ως τόπο κατοικίας.
Η Κυψέλη, που έχει ζωντανέψει ξανά με καινούργια μαγαζιά και νέες χρήσεις από ένα κοινό νεότερης ηλικίας, αναζωογονείται από τέτοιου είδους προσπάθειες, που δεν αφορούν μόνο την εστίαση αλλά «επιχειρηματικές» δράσεις οι οποίες φιλοδοξούν να δημιουργήσουν έναν θύλακα συζήτησης και αλληλεπίδρασης όχι μόνο με ανθρώπους που έχουν ίδια ενδιαφέροντα αλλά και με ένα νέο κοινό που γεμίζει τα θέατρα και τις κινηματογραφικές αίθουσες, αναζητώντας να δει κάτι διαφορετικό και να μάθει παλιές ιστορίες με καινούργιο τρόπο.
Αυτή η ιδέα ενός «ειδικού» βιβλιοπωλείου ήρθε ως μια ευκαιρία που δημιουργήθηκε όταν ο επαγγελματικός προσανατολισμός του Λεωνίδα άλλαξε. Την ίδια μέρα η Δέσποινα σκέφτηκε ότι είναι ώρα να δημιουργήσουν κάτι δικό τους, από την αρχή, και να τολμήσουν σε μια εποχή που αυτού του είδους τα εγχειρήματα φαίνονται παράτολμα.
Ωστόσο η αισιοδοξία, ο δυναμισμός και η χαρά της Δέσποινας είναι κάτι που δεν μπορεί να μην παρατηρήσει κάποιος, όπως και η επιθυμία της να συγκεντρώσει όσο περισσότερους τίτλους μεταφράσεων θεατρικών έργων μπορεί, από όλους τους εκδοτικούς οίκους και τους οργανισμούς που έχουν κάνει ανάλογες εκδόσεις. Στόχος της είναι ο επισκέπτης να μπορέσει να βρει μια ποικιλία έργων σε μεταφράσεις που δημιουργήθηκαν σε διαφορετικές εποχές και φέρουν τα γλωσσικά και υφολογικά στοιχεία του καιρού τους, ωστόσο πολλές από αυτές όχι μόνο παραμένουν επίκαιρες αλλά θεωρούνται και κλασικές στο είδος τους.
Για την ιδιοκτήτρια, που αγαπά το θέατρο και ερευνά την τέχνη της υποκριτικής, κάθε σελίδα βιβλίου κρύβει μια σκηνή, περιμένει να ειπωθεί δυνατά. Όλο το βιβλιοπωλείο είναι αφιερωμένο στην ουσία, στις ιστορίες που πέρασαν από το χαρτί στη σκηνή και είναι εδώ στα ράφια για να ξαναδιαβαστούν από αναγνώστες και θεατές που αγαπούν να βλέπουν τυπωμένα στις σελίδες τα λόγια που έχουν ζωντανέψει σε μια θεατρική σκηνή.
Ερωτευμένοι κυριολεκτικά με τις λέξεις και τα νοήματα του θεάτρου και της τέχνης, οι δυο ιδιοκτήτες εδώ έχουν ενώσει τις μεγάλες τους αγάπες για την ανάγνωση και το θέατρο. «Ερωτευόμαστε τις λέξεις. Ερωτευόμαστε τους χαρακτήρες που τόλμησαν, που φοβήθηκαν, που έμειναν, που έφυγαν. Ερωτευόμαστε τις ιστορίες που συνεχίζουν να ζουν κάθε φορά που κάποιος ανοίγει ένα θεατρικό βιβλίο», λένε. Το βιβλιοπωλείο τους, ανοιχτό και φωτεινό, γεμάτο εικόνες, λέξεις και έμπνευση, είναι ένας χώρος που είχαν καιρό στο μυαλό τους, «για βιβλία που αγαπάμε, για ιστορίες που μας έχουν σημαδέψει, για το θέατρο και το σινεμά που μας εμπνέουν».
Σιγά σιγά αυτό που είχαν στο μυαλό τους έχει πάρει εδώ μορφή και εμπλουτίζεται καθημερινά. Σε λίγο καιρό το υπόγειο του μαγαζιού, άλλος ένας φιλόξενος χώρος, θα γεμίσει κι αυτό από βιβλία και θα εμπλουτίσει το περιεχόμενο των δύο χιλιάδων τίτλων που διαθέτει σήμερα με μερικές ακόμα χιλιάδες.
Επόμενο σχέδιο των ιδιοκτητών είναι το βιβλιοπωλείο να διαθέτει βιβλία από το εξωτερικό, με έργα αμετάφραστα στα ελληνικά και να είναι ενημερωμένο για τη σύγχρονη παραγωγή θεατρικών έργων που έχουν εκδοθεί.
«Είναι απαραίτητα και για τον ηθοποιό και για τον αναγνώστη, και δεν εννοώ μόνο έργα θεατρικά, αλλά και βιβλία θεωρητικά γύρω από το θέατρο, που είναι δύσκολο να βρει κάποιος στην ελληνική αγορά, δεν εκδίδονται εύκολα», λέει η Δέσποινα.
«Το να φέρω βιβλία θεατρικών έργων που δεν έχουν μεταφραστεί εδώ είναι ένα στοίχημα, να δώσω μια ευκαιρία σε θιάσους που ψάχνουν νέα έργα να τα γνωρίσουν», λέει.
«Έχουμε σκεφτεί να φέρουμε βιβλία για το θέατρο, ακόμα και μεταχειρισμένα, μεταφράσεις που δεν υπάρχουν πλέον στην αγορά», λέει ο Λεωνίδας. «Μακάρι να καταφέρουμε να έχουμε ένα έργο σε όλες τις μεταφράσεις που υπάρχουν, όπως και βιβλία από το θεωρητικό κομμάτι του θεάτρου, την υποκριτική, βιβλία γραμμένα από σκηνοθέτες, μεθοδολογίας, πολύ χρηστικά για τον ηθοποιό και την εξέλιξη της τέχνης του, τη θεατρολογία, τη θεωρία του θεάτρου, γενικά και πιο ειδικά, κριτικές που έχουν εκδοθεί, βιβλία για τη σκηνογραφία, αλλά και για το κουκλοθέατρο και τη θεατρική αγωγή στα σχολεία, χρήσιμα εργαλεία για εκπαιδευτικούς, μονογραφίες για συγγραφείς και δημιουργούς, και βιβλία για τα αισθητικά κινήματα».
Στη μια πλευρά των τοίχων ο κινηματογράφος πρωταγωνιστεί μέσα από βιβλία θεωρίας, ξεκινώντας από ιστορίες του ελληνικού και τους διεθνούς κινηματογράφου. Υπάρχουν λεξικά και βιβλία θεωρίας του κινηματογράφου, άλλα για το μοντάζ και τη φωτογραφία, μονογραφίες για τους σκηνοθέτες και βιβλία για την αλληλεπίδραση των τεχνών του θεάτρου και του κινηματογράφου.
Τι συμπληρώνει αυτόν τον κόσμο; Χρηστικά αντικείμενα που σχετίζονται με την ανάγνωση, προσεγμένοι χειροποίητοι σελιδοδείκτες και βιβλιοστάτες. Στις βιτρίνες, ξεχωρίζουν τα ζωγραφισμένα t-shirts της Βένιας Βουμβάκη.
Μπορεί τα επίσημα εγκαίνια του καταστήματος να είναι σήμερα, αλλά ο κόπος επτά μηνών για ένα μαγαζί που έφτιαξαν με τα χέρια τους φαίνεται να ανταμείβεται από τον κόσμο που μπαινοβγαίνει όση ώρα βρισκόμαστε εκεί, σε αυτές τις λιγοστές πρώτες μέρες της δοκιμαστικής του λειτουργίας.
