O Αλμπέρ Καμύ έγραψε τον Ξένο στις αρχές της δεκαετίας του ΄40 και δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 1942. Έμελλε να γίνει ένα από τα διασημότερα μυθιστορήματα του περασμένου αιώνα. Βαθιά υπαρξιστικό βιβλίο, δεν έχει σταματήσει μέχρι σήμερα να ελκύει νέους αναγνώστες αλλά και να εμπνέει νέους δημιουργούς και καλλιτέχνες. Ο ήρωας του Μερσώ παραμένει μια από τις πιο αινιγματικές και αγαπημένες φιγούρες της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Η ομάδα Abnormal αποφάσισε να το μεταφέρει για πρώτη φορά στο θέατρo, στην σκηνή του Bios Tesla. Στα social media η ανταπόκριση ήταν άμεση με χιλιάδες κόσμο να κάνει attend σε λίγες μόνο μέρες. «Τρομάζω λίγο. Ο καθένας θα θέλει να δει τον 'Ξένο' που έχει διαβάσει. Μου στέλνουν μηνύματα για την παράσταση συνέχεια μέχρι και μια κοπέλα που κάνει την πτυχιακή της στο εξωτερικό πάνω στον Καμύ. Ελπίζω να θέσει ερωτήματα όπως το λέει ο Καμύ ότι δεν έχει σημασία ο τρόπος σκέψης, αρκεί να σε βάζει σε σκέψεις. Γενικά όμως έχουμε πολύ καλό feedback», λέει η σκηνοθέτης του, Πηνελόπη Φλουρή.
Λειτουργεί σαν «alter ego» για πολλούς ο Ξένος . Είναι αυτός που θα θέλαμε να ήμασταν. Δεν ενδιαφέρεται για την εικόνα του, δεν νοιάζεται για την τάση της εποχής, τα στερεότυπα και τα κλισέ της κοινωνίας. Δεν πάει με την μάζα. Ακολουθεί το ένστικτο. Υπερβαίνει του κανόνες. Θυμίζει κάπως τον έφηβο που χάσαμε όταν μεγαλώσαμε . Είναι ένας ώριμος έφηβος. Δεν φωνάζει επειδή καταλαβαίνει πως δεν θα αλλάξει τον κόσμο . Παραμένει σιωπηλός, ήρεμος και αληθινός. Είναι καταδικασμένος να είναι αληθινός, γι' αυτό τον αγαπάμε.
—Μίλησε μου λίγο για την ομάδα;
Η ομάδα λέγεται abnormal. Η συγκεκριμένη δουλειά αποτελείται από τέσσερις ηθοποιούς, όπου είχα την ευκαιρία να γνωρίσω τον καθένα μέσα από άλλη συνθήκη. Αρχικά ξεκίνησα να δουλεύω με την Δάφνη Λιανάκη επάνω στο κείμενο και σιγά σιγά ολοκληρώθηκε η ομάδα του Ξένου με την Ηλέκτρα, την Μαριλένα, και τον Παναγιώτη. Για να φτάσει φυσικά στην σκηνή αυτή η δουλειά υπάρχουν και αφανείς ήρωες που όλον αυτόν τον καιρό την στηρίζουν. Η Αριέλλα, ο Βαγγέλης, η Δάφνη και η Τζίνα. Ο καθένας από την θέση του.
—Πώς σου ήρθε η ιδέα να ανεβάσετε τον Ξένο του Καμύ;
Δεν μου είναι εύκολο να πω γιατί αποφάσισα να ανεβάσω το συγκεκριμένο έργο. Μου είχε καρφωθεί στο μυαλό από τη στιγμή που το διάβασα. Μπορώ όμως να πω με σιγουριά ότι το επέλεξα σε μια στιγμή όπου ένιωθα τα πάντα γύρω μου κάπως παράξενα κι αλλόκοτα κι έθετα πολλά ερωτήματα στον εαυτό μου. Βρέθηκα σε τεράστια εσωτερική σύγκρουση κι εκεί ξανάρθε ο Ξένος στο κεφάλι μου για να με καθησυχάσει και να με ταράξει μέσα από την θέση του για τα πράγματα. Σε ένα σημείο λέει «.. Δεν αλλάζεις ποτέ ζωή, κάθε ζωή έχει την αξία της..» Αυτό θέλησα να επικοινωνήσω και να το μοιραστώ με κόσμο, νιώθοντας ότι αφορά πολλούς. Το έργο αυτό βέβαια δεν είναι θεατρικό και παρατηρώ πολλούς να διαφωνούν με την δραματοποίηση λογοτεχνικών κειμένων. Δεν το πολυκαταλαβαίνω. Για μένα είναι το ίδιο επίφοβο το να πιάσεις Καμύ, Κάφκα ή Ντοστογιέφκσι στο θέατρο όσο και το να πιάσεις Τσέχωφ, Σαίξπηρ ή Σοφοκλή. Αυτό που μετράει είναι η καθαρή πρόθεση και τελικά η δουλειά. Αν επικοινωνεί η όχι με τον θεατή.
—Πότε διάβασες το βιβλίο για πρώτη φορά
Το βιβλίο το διάβασα γύρω στα 22 . Αυτή η πρώτη γραμμή με τάραξε «Σήμερα πέθανε η μαμα. Μπορεί και χθες. Δεν ξέρω.» Είπα από μέσα μου: «ωχ τι λέει!» Κι αυτό με ακολούθησε σε όλη την διάρκεια της ανάγνωσης, αλλά και σε όλη την μετέπειτα δημιουργική διαδικασία. Ο ήρωας του Καμύ φέρνει τον σύγχρονο δυτικό άνθρωπο σε δύσκολη θέση.
—Πώς το έχετε προσεγγίσει;
Το κείμενο έχει μια γραμμικότητα. Υπάρχει δηλαδή μια καθαρή παράθεση γεγονότων και έχει την εξής δυσκολία: λείπει η σύγκρουση του κεντρικού ήρωα. Ο Μερσώ παρατηρεί και αποδέχεται. Βρίσκεται σε μια όχι συγκρουσιακή κατάσταση αλλά σε μια διαρκή κατάσταση αποδοχής τόσο με τον εαυτό του όσο και με τους γύρω του. Η μοναδική στιγμή πραγματικής σύγκρουσης έρχεται στο τέλος του βιβλίου. Λειτουργεί σαν κάθαρση κατά την γνώμη μου. Με βάση αυτό πορεύτηκα. Σε ότι έχει να κάνει με την γενικότερη προσέγγιση μου στην αφηγηματική δράση, αυτό που με ενδιαφέρει πάντοτε στο θέατρο είναι η σωματικοποίηση της σκέψης και του νοήματος. Με απασχολούν, κι ας ακουστεί παράξενη η διατύπωση, οι λέξεις που χορεύουν.
—Γιατί ο Καμύ έχει τόσο απήχηση σήμερα;
Φαντάζομαι τον Καμύ με το τσιγάρο του να αναρωτιέται το ίδιο πράγμα. Πιστεύω ότι θίγει με έναν γοητευτικό κυνισμό το παράλογο της ύπαρξης. Έχει και θα έχει πάντοτε απήχηση ο Καμύ επειδή θέτει το ζήτημα της ύπαρξης σε άμεση σχέση πάντοτε με τον θάνατο. Αυτό που έχει πολύ ενδιαφέρον είναι η αγάπη του κόσμου για το συγκεκριμένο έργο. Νιώθω πως μέσα από τον Μερσώ ο καθένας βλέπει λιγάκι τον εαυτό του. Λειτουργεί σαν «alter ego» για πολλούς ο Ξένος . Είναι αυτός που θα θέλαμε να ήμασταν. Δεν ενδιαφέρεται για την εικόνα του, δεν νοιάζεται για την τάση της εποχής, τα στερεότυπα και τα κλισέ της κοινωνίας. Δεν πάει με την μάζα. Ακολουθεί το ένστικτο. Υπερβαίνει του κανόνες. Θυμίζει κάπως τον έφηβο που χάσαμε όταν μεγαλώσαμε . Είναι ένας ώριμος έφηβος. Δεν φωνάζει επειδή καταλαβαίνει πως δεν θα αλλάξει τον κόσμο . Παραμένει σιωπηλός, ήρεμος και αληθινός. Είναι καταδικασμένος να είναι αληθινός , γι’ αυτό τον αγαπάμε.
—Πιστεύεις ότι ήμαστε ξένοι σήμερα;
Νιώθουμε συνεχώς ξένοι μέσα στην κοινωνία αυτή, όμως παίζουμε το παιχνίδι της. Στήνουμε την παρτίδα βέβαια με κανόνες πιο βολικούς , τους προσαρμόζουμε κάπως στα μέτρα μας. Καμιά φορά επαναστατούμε για να νιώσουμε λιγάκι καλύτερα. Στην πραγματικότητα θέλουμε να ανήκουμε συνεχώς κάπου, μας είναι δύσκολο να λειτουργούμε μοναδικά. Σε στιγμές ειλικρινείας και διαύγειας αποδεχόμαστε κάπως την «ξενότητα» μας. Δεν είναι εύκολο να είσαι Ξένος. Θέλει κότσια.
—Πώς εξηγείς ότι γίνεται τόσο χαμός με την παράσταση στο Facebook;
Δεν μπορώ να το εξηγήσω έκανα το event και σε μια μέρα έκαναν attend ένα σωρό κόσμος. Εγώ έχω μόνο 80 φίλους στο προφίλ μου. Μάλλον είναι ένα πολύ αγαπητό έργο που το έχουν διαβάσει όλοι κάποια στιγμή και τους αγγίζει με ένα τρόπο. Είναι ίσως και το ότι είναι η πρώτη φορά που ανεβαίνει.
—Πιστεύεις ότι τα social media βοηθούν το θέατρο;
Δουλεύω αρκετά χρόνια με άλλα πράγματα, όχι μεγάλες παραγωγές, δεν γνωρίζω ακριβώς. Νομίζω ότι βοηθάνε. Είναι βέβαια η αντίφαση της εποχής μας και δεν μπορείς να πας κόντρα σε αυτό επειδή είναι δύσκολο να είσαι «ξένος». Πιστεύω όμως ότι στην συγκεκριμένη περίπτωση ο κόσμος απλά αγαπάει πολύ το έργο.
Info:
Αλμπέρ Καμύ
O Ξένος
Oμάδα Abnormal
Δραματουργική Επεξεργασία - Διασκευή: Πηνελόπη Φλουρή- Δάφνη Λιανάκη
Σκηνοθεσία: Πηνελόπη Φλουρή
Σκηνικά: Αριέλλα Καρατώλου
Κοστούμια: Δάφνη Αηδόνη
Κίνηση: Τζίνα Αποστολοπούλου
Φωτισμοί: Βαγγέλης Νάνος
Παίζουν: Ηλέκτρα Αγγελοπούλου, Μαριλένα Γερμανού, Δάφνη Λιανάκη,Παναγιώτης Γαρμπής
Παρατηρητής: Πηνελόπη Φλουρή
BIOS. TESLA Basement (Πειραιώς 84)
Διάρκεια παραστάσεων: Έως 1 Μαρτίου 2016
Παραστάσεις: Δευτέρα & Τρίτη
Ώρα έναρξης: 20:30
Διάρκεια παράστασης: 90’
Τιμή εισιτηρίου:10 ευρώ (ενιαίο)
