ΟΜΟΛΟΓΩ ΠΩΣ, με τον καταιγισμό κυκλοφοριών των τελευταίων χρόνων, είχα αποκοπεί κάπως από το έργο του Τζέιμς Μπλέικ. Παραμένει, βέβαια, ένας από τους αγαπημένους μου δημιουργούς. Κι όμως, το «Playing Robots Into Heaven» του 2023 κατάφερε να μου ξεφύγει. Το ίδιο και η συνεργασία του με τον Lil Yachty στο «Bad Cameo» έναν χρόνο αργότερα. Κάπου εδώ αρχίζει να σχηματίζεται σχεδόν επιθετικά μια ερώτηση στο μυαλό μου: «τι ακριβώς άκουγες δηλαδή το 2023;».
Για να είμαι ειλικρινής, δεν έχω ξεκάθαρη απάντηση. Και αυτό ίσως λέει περισσότερα απ’ όσα θα ήθελα. Τέλος πάντων, σημεία των καιρών θα μου πει κάποιος.
Ο Τζέιμς Μπλέικ κυκλοφόρησε πριν από λίγες μέρες το έβδομο προσωπικό του άλμπουμ, με τίτλο «Trying Times». Αυτήν τη φορά, ομολογώ πως δεν μου ξέφυγε – κυρίως χάρη σε μια εξαιρετική εμφάνισή του στο «Tonight Show» του Τζίμι Φάλον, όπου ερμήνευσε καθηλωτικά το «I Had a Dream She Took My Hand». Ένα κομμάτι που αντλεί από το doo-wop, αλλά μεταμορφώνεται σε κάτι σχεδόν ονειρικό, σαν να αιωρείται μέσα στο σκοτεινό σύμπαν του Ντέιβιντ Λιντς.
Το «Trying Times» αποτελεί την πρώτη του πραγματικά ανεξάρτητη κυκλοφορία, χωρίς την πίεση ή τις προσδοκίες μιας μεγάλης δισκογραφικής να αιωρούνται από πάνω του. Αυτή η αίσθηση ελευθερίας υπάρχει διάχυτη στα τραγούδια.
Το συγκεκριμένο κομμάτι αφήνει πολλά στη φαντασία για το πού θα μπορούσε να κινηθεί ηχητικά αυτή τη φορά ο Μπλέικ, το «Trying Times» όμως αποδείχθηκε τελικά ένας πολύ πιο πολυδιάστατος δίσκος από ό,τι περίμενα.
James Blake - Death Of Love
Από τα πρώτα του βήματα, ο Μπλέικ είχε την ικανότητα να μετατρέπει τον ήχο σε κάτι εύθραυστο, σχεδόν έτοιμο να διαλυθεί με την παραμικρή επαφή. Μπορεί να ξεπήδησε από τη dubstep σκηνή τού Λονδίνου με το μπάσο στο επίκεντρο, στη συνέχεια όμως η μουσική του γινόταν όλο και πιο εσωστρεφής, με το πιάνο και τη φωνή του να παίρνουν τον πρωταγωνιστικό ρόλο. Έχει μια υπέροχη φωνή είναι η αλήθεια. Δεν είναι τυχαίο ότι θεωρείται ένας από τους βασικούς εκφραστές της λεγόμενης blue-eyed soul στον 21ο αιώνα, ακόμη κι αν ο όρος αυτός μοιάζει σήμερα κάπως ξεπερασμένος.
Στη νέα του δουλειά, ο Μπλέικ συνεχίζει να γεφυρώνει δύο φαινομενικά ασύμβατους κόσμους. Είναι κάτι που τον χαρακτήριζε σχεδόν ανέκαθεν. Από τη μία έναν παγερό, αποδομημένο ηλεκτρονικό ήχο και από την άλλη μια crooner ευαισθησία που παραπέμπει σε παλαιότερες εποχές. Το ενδιαφέρον εδώ είναι ότι δεν επιχειρεί να εξομαλύνει αυτές τις αντιθέσεις. Αντίθετα, τις αφήνει να συνυπάρχουν, να συγκρούονται και τελικά να συνθέτουν κάτι σχεδόν απόκοσμο και αιθέριο ανά στιγμές – σε μια κριτική διάβασα τη λέξη hauntological.
«Προσπαθούσα να συμφιλιώσω το πώς είναι να είσαι ένας άνθρωπος με τη δική του εμπειρία, τη δική του ζωή –την αγάπη του, τους φίλους του, τα πάθη του, την κατάθλιψή του, οτιδήποτε μπορεί να περνάς εκείνη τη στιγμή– με τη συλλογική αγωνία και τη συλλογική εμπειρία που εκτυλίσσεται στον κόσμο», έχει δηλώσει ο Τζέιμς Μπλέικ για το άλμπουμ, το οποίο ο ίδιος θεωρεί το καλύτερο που έχει δημιουργήσει μέχρι σήμερα. Και αυτό δύσκολα μπορεί κανείς να το αμφισβητήσει.
Το «Trying Times» αποτελεί την πρώτη του πραγματικά ανεξάρτητη κυκλοφορία, χωρίς την πίεση ή τις προσδοκίες μιας μεγάλης δισκογραφικής να αιωρούνται από πάνω του. Αυτή η αίσθηση ελευθερίας υπάρχει διάχυτη στα τραγούδια, σαν ο Μπλέικ να επιτρέπει στον εαυτό του να κινηθεί πιο αυθόρμητα, να δοκιμάσει, να εκτεθεί, χωρίς τον φόβο της υπερβολής ή της αποτυχίας.
Το πρώτο μισό του δίσκου κινείται σε μια πιο ξεκάθαρα soul και R&B κατεύθυνση, με πιο στρογγυλεμένες μελωδίες και μια διάθεση που αναδεικνύει τη φωνή του. Ανάμεσα στα κομμάτια που ξεχωρίζουν βρίσκεται το επιβλητικό «Death of Love», όπου η χρήση sample από τον Λέοναρντ Κοέν προσθέτει μια σχεδόν τελετουργική ατμόσφαιρα.
James Blake - Make Something Up
Από την άλλη, το «Make Something Up» έρχεται κάπως απρόσμενα μέσα στη ροή του δίσκου. Είναι ένα κομμάτι που δύσκολα θα περίμενε κανείς σε ένα άλμπουμ του Τζέιμς Μπλέικ, με μια έντονη indie χροιά που φέρνει στον νου τον Beck ή τους Radiohead. Παρότι δεν ακούγεται εντελώς ξένο σε σχέση με το υπόλοιπο υλικό, ξαφνιάζει – κυρίως λόγω της απόφασής του να χρησιμοποιήσει κιθάρες.
Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και με τη συνεργασία του με τον Dave στο «Doesn’t Just Happen», η οποία, αν και ενδιαφέρουσα, μοιάζει και αυτή να διακόπτει κάπως τη συνολική ροή. Και τα δύο αυτά κομμάτια λειτουργούν σχεδόν ως μικρές παρεκκλίσεις, που αναστατώνουν την ατμόσφαιρα που έχει χτιστεί μέχρι εκείνο το σημείο.
Το «Obsession» αποτελεί ίσως το πιο αδύναμο σημείο του δίσκου. Ένα κομμάτι που μοιάζει εντελώς αχρείαστο, το μεγαλύτερο «miss» του «Trying Times». Περισσότερο θυμίζει ένα ενδιάμεσο πέρασμα παρά μια ολοκληρωμένη ιδέα, χωρίς να προσθέτει κάτι ουσιαστικό.
Ευτυχώς, στη συνέχεια έρχεται το «Rest of Your Life», όπου ο Τζέιμς Μπλέικ φαίνεται να αφήνει επιτέλους τον εαυτό του να χαλαρώσει και να ξεσπάσει. Ένα εξαιρετικό, σχεδόν εκστατικό χορευτικό κομμάτι που σε κρατάει διαρκώς σε εγρήγορση, προτού περάσει με φυσικότητα στο «Through The High Wire» – από τις καλύτερες στιγμές του τα τελευταία χρόνια. Σε εκείνο το σημείο, το «Trying Times» θα μπορούσε κάλλιστα να ολοκληρωθεί, έχοντας ήδη πει όσα είχε να πει. Ωστόσο, ο Μπλέικ επιλέγει να συνεχίσει.
Αν υπάρχει μια αίσθηση που διαπερνά ολόκληρο το άλμπουμ, αυτή είναι η αβεβαιότητα, η οποία εδώ παρουσιάζεται ως μόνιμη κατάσταση μέσα στην οποία κινούνται οι σχέσεις, τα συναισθήματα και η ίδια η καθημερινότητα.
Επομένως, παρά τον φαινομενικά πολιτικό του τίτλο, το άλμπουμ δεν είναι στην ουσία του πολιτικό. Ο Μπλέικ αποφεύγει τον άμεσο σχολιασμό της επικαιρότητας, και όταν τελικά τον ακουμπά, το κάνει κάπως διστακτικά και καθυστερημένα. Η πιο ξεκάθαρη στιγμή έρχεται στο «Just A Little Higher», το τελευταίο κομμάτι του δίσκου, με τον στίχο «Everyone’s getting different information / So how can we get on the same side?». Μια φράση που ακούγεται περισσότερο ως προσωπικός προβληματισμός, μια απλή διαπίστωση ενός ανθρώπου που προσπαθεί να κατανοήσει τον κόσμο γύρω του, παρά ως μια βαθύτερη ή ουσιαστική τοποθέτηση.
James Blake - Rest Of Your Life
Δεν αποτελεί απαραίτητα πρόβλημα, γιατί αυτό που κάνει τον Τζέιμς Μπλέικ τόσο ξεχωριστό ως καλλιτέχνη είναι η σπάνια ικανότητά του να πλάθει ήχους που αγγίζουν το συναίσθημα σε ένα σχεδόν υπερβατικό και καθολικό επίπεδο. Κάθε φορά που το καταφέρνει αυτό, το αποτέλεσμα δύσκολα περνά απαρατήρητο. Αντιθέτως, σε καθηλώνει και μένει μαζί σου για το υπόλοιπο της ζωής σου, για να παραφράσουμε και λίγο τον συνθέτη. Σε τόσο ζόρικους καιρούς, ίσως να είναι τελικά κάτι που το έχουμε περισσότερο ανάγκη.
Όλα τα samples του «Trying Times»
«Death of Love» - «You Want It Darker», Leonard Cohen (2016)
«I Had a Dream She Took My Hand» - «It Was Only a Dream», Thee Sinseers (2019)
«Days Go By» - «I Luv U», Dizzee Rascal (2003)
«Rest of Your Life» - «What Are You Doing the Rest of Your Life?», Michel Legrand & Michael Dees (1969)
«Didn’t Come to Argue» - «A Fallen Star», Winfield Parker (1968)
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
Το νέο τεύχος της LiFO δωρεάν στην πόρτα σας με ένα κλικ.
