Το πρώτο πράγμα που σκέφτεται κανείς όσον αφορά τη Nilüfer Yanya είναι αν η μουσική της μπορεί να βρει θέση στα σημερινά τσαρτ. Πριν από δέκα χρόνια σίγουρα θα είχε καλύτερη τύχη, αλλά με τα σημερινά δεδομένα και αν αναλογιστεί κανείς τι ανεβαίνει και τι κατεβαίνει τελευταία, η απάντηση αρχικά θα ήταν μάλλον αρνητική.
Είναι κάπως άδικο. Από την άλλη, ποτέ δεν ξέρεις τι μπορεί να συμβεί. Τα τραγούδια της Nilüfer είναι κιθαριστική indie rock ή indie pop, όπως το πάρει κανείς, κάπως παλιομοδίτικη, αλλά με μοντέρνες ηχητικές πινελιές και έντονα αινιγματικούς στίχους.
Θεωρείται η πιο συναρπαστική ροκ σταρ που έχει βγει τελευταία στη Βρετανία. Την περιγράφουν ως έναν συνδυασμό PJ Harvey, King Krule και Joy Division. Επίσης, έχει μια ιδιαίτερη, βαθιά φωνή, αισθησιακή, όπως της Sade, είναι η απόλυτη γυναίκα crooner. Αρκετά βαρβάτα ονόματα για να ακολουθείς τα βήματά τους και να τα κουβαλάς στους ώμους σου, αν και οι επιρροές της, όταν μεγάλωνε, ήταν οι Strokes και αυτά τα κιθαριστικά ανδρικά συγκροτήματα που αναβίωναν το post-punk στις αρχές των ’00s. Αυτό, όμως, αντί να λειτουργήσει ως εμπόδιο στην εξέλιξή της, δεν είχε καμία σημασία.
Αυτό το διάστημα προσπαθούν να διοργανώσουν κάτι ανάλογο στο Λονδίνο. Πιστεύει ότι η τέχνη δεν πρέπει να θεωρείται πολυτέλεια αλλά να αφορά όλους. «Όταν εμποδίζεις τον κόσμο να ασχοληθεί με αυτήν, είναι σαν να του κόβεις ένα χέρι», αναφέρει.
«Απλώς ήθελα να δοκιμάσω. Δεν ανησυχούσα αν θα είχα εμπορική επιτυχία», δήλωσε στην «Guardian». Επιπλέον, δεν φαίνεται να την ανησυχεί το αν η μουσική της θα ακούγεται στο TikTok. Δεν γράφει τραγούδια γι’ αυτόν τον λόγο. Τη θεωρεί παιδική/εφηβική πλατφόρμα και στα είκοσι έξι της θέλει να ακούγεται ενήλικη.
Η Yanya πρωτοεμφανίστηκε το 2019 και έγινε αυτόματα η αγαπημένη των κριτικών με το ντεμπούτο άλμπουμ της «Miss Universe». Φέτος κυκλοφόρησε τη δεύτερη επίσημη δουλειά της, που έχει τίτλο «Painless». Αρκετοί νομίζουν εσφαλμένα ότι με το εξωτικό όνομα που έχει κάνει R&B μουσική.
Η καταγωγή της είναι μισή από τα Μπαρμπάντος και την Ιρλανδία από την πλευρά της μητέρας και μισή Τουρκάλα από την πλευρά του πατέρα της. Αυτό φαινεται να είναι το ιδανικό background για έναν σταρ σήμερα αν θέλει να κάνει καριέρα στη μουσική βιομηχανία, όπως επίσης και το ότι φαίνεται λευκή.
Καυτηριάζει συχνά τον κυνικό τρόπο που την αντιμετωπίζουν διάφοροι παράγοντες κατά τη διάρκεια συνεντεύξεων. Μικρότερη την είχαν προσκαλέσει να γίνει μέλος ενός κοριτσίστικου γκρουπ που έστηνε εκείνο το διάστημα ο Louis Tomlison των One Direction. Αυτό το σχέδιο ναυάγησε έναν χρόνο μετά, αλλά ευτυχώς για εκείνη είχε αρνηθεί από την αρχή.
«Θέλουν να προσελκύσουν νεαρά άτομα και να τους πούνε ότι θα κάνουν ένα πολύ πετυχημένο συγκρότημα, φυσικά με σκοπό να βγάλουν πολύ περισσότερα λεφτά απ’ ό,τι αυτά. Είναι το πιο εγωιστικό πράγμα», αναφέρει σήμερα σχετικά με παρόμοιες καταστάσεις που μυρίζουν μόνο εκμετάλλευση.
Αnother Life
Η Yanya γεννήθηκε στο Λονδίνο και μεγάλωσε σε ένα αυστηρό, καλλιτεχνικό περιβάλλον. Οι γονείς της είναι και οι δύο εικαστικοί και την έπαιρναν συχνά μαζί τους σε εκθέσεις. Κατά κάποιον τρόπο, γαλουχήθηκε μέσα σε γκαλερί. Πήγαινε σε ένα από τα πιο γνωστά μουσικά σχολεία της Βρετανίας, το Pimlico School, απ’ όπου έχουν βγει ονόματα όπως η Elly Jackson των La Roux, οι Roots Manuva και ο Dave Okumu των Invisible, που ήταν μάλιστα και καθηγητής της στην κιθάρα. Μέχρι που έγιναν περικοπές και η μουσική ήταν ο τομέας που ζημιώθηκε περισσότερο.
Μέχρι και σήμερα η καριέρα της είναι οικογενειακή υπόθεση. Ηχογράφησε το πρώτο της κομμάτι σε ηλικία δεκαέξι ετών στο στούντιο του θείου της στο Cornwall και συνεχίζει να ηχογραφεί εκεί μέχρι σήμερα.
Τα βίντεό της τα σκηνοθετεί η μεγαλύτερη αδερφή της Molly Daniel. Εκείνη της αγόρασε την πρώτη της κιθάρα όταν έγινε δώδεκα χρονών. Στις εκπομπές που κάνει στο NTS συχνά την ακολουθεί η μικρότερη αδερφή της, η Elif, που είναι επίσης εικαστικός και designer. Την ακολουθεί και στις περιοδείες της, κάνοντας δεύτερα φωνητικά. Μοιάζουν τόσο πολύ μεταξύ τους, που είναι δύσκολο να τις ξεχωρίσεις, είναι σαν δίδυμες σχεδόν. Μία από αυτές τις εκπομπές τους είναι αφιερωμένη στην τουρκική ψυχεδέλεια.
Μόλις πρόσφατα άρχισε να κάνει μαθήματα τουρκικών. Παλιότερα δεν την ενδιέφερε καθόλου η καταγωγή της. Ο πατέρας της μετακόμισε στο Λονδίνο από την Κωνσταντινούπολη τη δεκαετία του ’80 και οι πρόγονοι της μητέρας της ήταν σκλάβοι. Μια θεία της αναζωπύρωσε το ενδιαφέρον της μετά τη δολοφονία του George Floyd.
Μπορεί τα κομμάτια του καινούργιου της άλμπουμ να φέρνουν στον νου την ’80s και ’90s κιθαριστική ποπ, αλλά τα έγραφε όταν εξερευνούσε την ιστορία της οικογένειάς της. Στο «Painless» παίζει saz (τουρκικός μπαγλαμάς).
Το 2015 ξεκίνησαν μαζί με την Daniel το «Artists in Transit», ένα πρόγραμμα που παρέχει είδη καλλιτεχνίας σε προσφυγικές κοινότητες. Πριν από την πανδημία διοργάνωναν καλλιτεχνικά πρότζεκτ για προσφυγικές οικογένειες στην Ελλάδα. Αυτό το διάστημα προσπαθούν να διοργανώσουν κάτι ανάλογο στο Λονδίνο.
Πιστεύει ότι η τέχνη δεν πρέπει να θεωρείται πολυτέλεια αλλά να αφορά όλους. «Όταν εμποδίζεις τον κόσμο να ασχοληθεί με αυτήν, είναι σαν να του κόβεις ένα χέρι», αναφέρει. Κάτι πρέπει να γνωρίζει παραπάνω, παρά το νεαρό της ηλικία της, και αν κάτι είναι ξεκάθαρο από την πορεία της μέχρι στιγμής, είναι ότι δεν κάνει εύκολα συμβιβασμούς.
Painless Album
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
