BREAKING NEWS

Τα σπάνια έργα του Σπύρου Παπαλουκά από τη Μικρά Ασία σε μια έκθεση στο Τελλόγλειο Facebook Twitter
Ο Σπύρος Παπαλουκάς

Τα σπάνια έργα του Σπύρου Παπαλουκά από τη Μικρά Ασία σε μια έκθεση στο Τελλόγλειο

0

Η έκθεση στο Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών ΑΠΘ «Ξεριζωμοί, 1922-2022. Μαρτυρίες μέσα από την τέχνη», που θα διαρκέσει μέχρι τις 2 Απριλίου 2023, προσεγγίζει μέσα από εικαστικά κυρίως τεκμήρια το θέμα της επετείου της Μικρασιατικής Καταστροφής για την πόλη της Θεσσαλονίκης, κατεξοχήν προσφυγούπολης.

Μετά το 1922 και την υποχρεωτική ανταλλαγή των πληθυσμών, η κατεστραμμένη από την πυρκαγιά του 1917 Θεσσαλονίκη υποδέχθηκε έναν τεράστιο αριθμό προσφύγων από τη Μ. Ασία (ανέρχονται σε 120.000). Οι πρόσφυγες ενσωματώθηκαν σταδιακά στην κοινωνική και οικονομική ζωή της πόλης και, ουσιαστικά, συνέβαλαν στην αναγέννησή της και στη συγκρότηση της σύγχρονης μεγαλούπολης.

Η πρώτη ενότητα της έκθεσης σχετίζεται με την περίοδο της Μικρασιατικής Καταστροφής, ενώ στη δεύτερη ο ξεριζωμός ξεπερνά τα χρονικά και γεωγραφικά όρια της Μ. Ασίας και μας μεταφέρει σε τραγικά όμοιες καταστάσεις του πιο πρόσφατου παρελθόντος και του σήμερα, είτε στον ελλαδικό χώρο είτε σε άλλες περιοχές του πλανήτη, με την τραγωδία του απάνθρωπου παραλογισμού να συνεχίζεται σε ένα ζοφερό μέλλον.

Στην πρώτη ενότητα αξιοποιείται κυρίως υλικό από τις συλλογές του ιδρύματος, ένα σύνολο σχεδίων του Σπύρου Παπαλουκά τα οποία απέκτησε σχετικά πρόσφατα το Τελλόγλειο και σχετίζονται με τη διαδρομή του από την καταστροφή στη Μ. Ασία μέχρι το Άγιο Όρος, έως το 1926, χρονιά που ιδρύεται η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και αλλάζει η μορφή της πόλης.

Η συγκυρία της συνάντησης των Δούκα, Παπαλουκά και Κόντογλου στο Άγιο Όρος είχε ιδιαίτερη σημασία για την πρόσληψη της βυζαντινής ζωγραφικής στην Ελλάδα και τους προβληματισμούς της λεγόμενης Γενιάς του ’30, ορόσημο για τη νεοελληνική τέχνη και λογοτεχνία.

Όπως γράφει η Αλεξάνδρα Γουλάκη-Βουτυρά, γεν. διευθύντρια Τελλογλείου Ιδρύματος Τεχνών ΑΠΘ, η Μικρασιατική Εκστρατεία στην έκθεση παρουσιάζεται μέσα από εικαστικό υλικό των Παπαλουκά και Βυζάντιου, καθώς και από τεκμήρια του Αρχείου Στρατή Δούκα στο ΑΠΘ. Το Άγιο Όρος ήταν πάντοτε στενά συνδεδεμένο με τη Θεσσαλονίκη, επηρεάζοντας τον πνευματικό και καλλιτεχνικό χώρο της πόλης ήδη από την πρώτη δεκαετία του 20ού αι., όπως φάνηκε στις προτιμήσεις των ξένων ζωγράφων που ήταν στρατιώτες στη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου

Η συγκυρία της συνάντησης των Δούκα, Παπαλουκά και Κόντογλου στο Άγιο Όρος είχε ιδιαίτερη σημασία για την πρόσληψη της βυζαντινής ζωγραφικής στην Ελλάδα και τους προβληματισμούς της λεγόμενης Γενιάς του ’30, ορόσημο για τη νεοελληνική τέχνη και λογοτεχνία.

Παπαλουκάς και Κόντογλου είχαν μια παράλληλη σχεδόν πορεία. Συνέπεσαν στις σπουδές τους στη Σχολή Καλών Τεχνών (1914) και αργότερα, το 1917, βρέθηκαν ταυτόχρονα σχεδόν στο Παρίσι.

Τα σπάνια έργα του Σπύρου Παπαλουκά από τη Μικρά Ασία σε μια έκθεση στο Τελλόγλειο Facebook Twitter
Η έκθεση στο Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών ΑΠΘ «Ξεριζωμοί, 1922-2022. Μαρτυρίες μέσα από την Τέχνη» προσεγγίζει το θέμα της επετείου της Μικρασιατικής Καταστροφής για την πόλη της Θεσσαλονίκης.

Γεννημένος το 1892, ο Παπαλουκάς σπούδασε στη Σχολή Καλών Τεχνών (1909-1916) με καθηγητές τους Σπύρο Βικάτο, Δημήτριο Γερανιώτη, Γεώργιο Ιακωβίδη, Στέφανο Λάντσα, Γεώργιο Ροϊλό και Παύλο Μαθιόπουλο, κερδίζοντας επτά πρώτα βραβεία κατά τη διάρκεια της φοίτησής του. Tο 1917 πήγε στο Παρίσι, όπου συνέχισε τις σπουδές του στις ακαδημίες Julian και Grande Chaumiere, αλλά το 1921 αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τις σπουδές του στη γαλλική πρωτεύουσα για να μετάσχει ως πολεμικός ζωγράφος στη Μικρασιατική Εκστρατεία μαζί με τους Περικλή Βυζάντιο (1893-1972) και Παύλο Ροδοκανάκη (1891-1958).

Τα έργα και των τριών καλλιτεχνών από τη Μικρασιατική Εκστρατεία εκτέθηκαν τον Ιούνιο του 1922 στο Ζάππειο, αποσπώντας, ιδιαίτερα εκείνα του Παπαλουκά, ενθουσιώδεις κριτικές.

Τα σπάνια έργα του Σπύρου Παπαλουκά από τη Μικρά Ασία σε μια έκθεση στο Τελλόγλειο Facebook Twitter
Περικλής Βυζάντιος, «Ναύτες παίζουν χαρτιά στο καφενείο», 1920-1921. Συλλογή ΕΙΜ

Στη συνέχεια εστάλησαν να εκτεθούν στη Σμύρνη τη στιγμή της κατάρρευσης του μετώπου και είχαν το τραγικό τέλος της πόλης. Πεντακόσια έργα του Παπαλουκά κάηκαν.

Νωρίτερα, το 1917, την ίδια μοίρα είχαν τα έργα του Κωνσταντίνου Μαλέα στην πρώτη ατομική έκθεση καλλιτέχνη στη Θεσσαλονίκη μετά την απελευθέρωσή της το 1912, όταν καταστράφηκαν στην πυρκαγιά του 1917.

Το 1923 για λίγους μήνες ο Παπαλουκάς είχε αποσυρθεί στην Αίγινα συντροφιά με τον φίλο του Στρατή Δούκα, τον Δημήτρη Πικιώνη και τον Κώστα Βάρναλη.

Το 1923-24 Παπαλουκάς και Δούκας έμειναν στο Άγιο Όρος, όπου ο πρώτος δημιούργησε την «αθωνική του περίοδο».

Τι ώθησε τον Παπαλουκά στο Άγιο Όρος; Οπωσδήποτε το βυζαντινό παρελθόν, το τοπίο, η πρώτη επίσκεψη εκεί του Δούκα το 1914 και το προηγούμενο ταξίδι του Κόντογλου, η απογοήτευση από την καταστροφή των έργων του της Μικρασιατικής Εκστρατείας και η απόρριψή της υποτροφίας του, που δεν του επέτρεψε να συνεχίσει τις σπουδές στο εξωτερικό, ήταν αρκετοί λόγοι γι’ αυτή του την απόφαση.

Τα σπάνια έργα του Σπύρου Παπαλουκά από τη Μικρά Ασία σε μια έκθεση στο Τελλόγλειο Facebook Twitter
Τα έργα και των τριών καλλιτεχνών από τη Μικρασιατική Εκστρατεία εκτέθηκαν τον Ιούνιο του 1922 στο Ζάππειο, αποσπώντας, ιδιαίτερα εκείνα του Παπαλουκά, ενθουσιώδεις κριτικές.

Σε αυτούς ίσως πρέπει να προστεθεί η πιθανότητα να είχε δει στο τεύχος του περιοδικού «L’Illustration» τον Δεκέμβριο του 1920 αφιέρωμα στο Άγιο Όρος, εικονογραφημένο με έργα Γάλλων ζωγράφων της Στρατιάς της Ανατολής. Ιδιαίτερα εντυπωσιακές ήταν οι ακουαρέλες του ταλαντούχου Charles Martel (1869-1922), που εκτέθηκαν το 2016 στο Τελλόγλειο.

Τον Ιούλιο του 1924 ο Κόντογλου επισκέφθηκε δεύτερη φορά το Άγιο Όρος για έναν μήνα και συναντήθηκε με τους Παπαλουκά και Δούκα. Φαίνεται ότι ανάμεσα σε Κόντογλου και Παπαλουκά δημιουργήθηκε μια αντιπαράθεση, ιδιαίτερα στον τρόπο που αντιλαμβάνονταν τη βυζαντινή τέχνη, η οποία στη συνέχεια θα οδηγούσε στο τέλος της φιλίας τους. 

Ο Δούκας ανάμεσα στους δύο προτιμούσε τον Παπαλουκά, όπως φαίνεται στη δήλωσή του: «Εμένα με τραβούσε το νέο, που το ’βρισκα στον Παπαλουκά», εννοώντας τη διαφορετική αντίληψη του Παπαλουκά, ο οποίος επιχειρούσε μια πρώτη εκτεταμένη και συνειδητή μεταγραφή της βυζαντινής τέχνης σε δυτικό λεξιλόγιο.

Τα σπάνια έργα του Σπύρου Παπαλουκά από τη Μικρά Ασία σε μια έκθεση στο Τελλόγλειο Facebook Twitter
Σπύρος Παπαλουκάς, «Τσεσμές», 1922.
Τα σπάνια έργα του Σπύρου Παπαλουκά από τη Μικρά Ασία σε μια έκθεση στο Τελλόγλειο Facebook Twitter
Σπύρος Παπαλουκάς, «Από την καταστροφή», 1922.

Ο Παπαλουκάς φαίνεται ότι βρήκε στο Άγιο Όρος τις αυθεντικές πηγές της παράδοσης και σφυρηλάτησε τη δική του θεωρία για μια υγιή σχέση με την παράδοση, που τον έφερε αντιμέτωπο τελικά με τη δογματική επιλογή του Φώτη Κόντογλου για ένα ουτοπικό όραμα αναβίωσης της βυζαντινής τέχνης.

Συνήθως η προοδευτική στάση του Παπαλουκά εντοπίζεται στη χρήση του χρώματος, όμως στα σχέδια των μονών διακρίνεται εξαιρετικά η καινοτόμος οπτική του: πανοραμικές όψεις από απόσταση, κοντινά, τονισμός λεπτομερειών, υψωμένη γραμμή ορίζοντα, φωτογραφικά, ή καλύτερα κινηματογραφικά καρέ, όπως διακρίνονται χαρακτηριστικά και στα τρία σχέδια καταστροφής στο λιμάνι της Σμύρνης: ξεκινά από απόσταση, σαν να βρίσκεται σε κάποια βάρκα απέναντι στο θέμα και σταδιακά στο δεύτερο και τρίτο σχέδιο κάνει κοντινότερο ζουμ στις βάρκες.

Δεν είναι τυχαία η συγγένεια με τη ζωγραφική του Charles Martel ή και του Paul Jouve (1878-1973), Γάλλων ζωγράφων της Στρατιάς, οι οποίοι χρησιμοποιούσαν συχνά φωτογραφίες-ενσταντανέ για τη σύνθεση του ζωγραφικού κάδρου. 

Από τις 25 Δεκεμβρίου 1924 έως τις 25 Ιανουαρίου του 1925 οργανώθηκε στη Θεσσαλονίκη η μεγάλη έκθεση του Παπαλουκά, με τη συνεργασία του Στρατή Δούκα στο Καφενείο του Λευκού Πύργου, όπου παρουσιάστηκαν 120 έργα, μέρος της αγιορείτικης εργασίας του καλλιτέχνη.

Ήταν μια έκθεση που άσκησε καταλυτική επίδραση στην εικαστική ζωή της Θεσσαλονίκης κι αγκαλιάστηκε με θέρμη από το φιλότεχνο κοινό. Αξίζει να σημειωθεί η ιδιαίτερη διαμόρφωση της αίθουσας, με ενιαίο φωτισμό αλλά και τάπητες στο δάπεδο: «Στρώνει το έδαφος με λευκά και ελαφρά διακοσμημένα ταπέτα από τη συλλογή των Αδελφών Ρόζη». 

Τα σπάνια έργα του Σπύρου Παπαλουκά από τη Μικρά Ασία σε μια έκθεση στο Τελλόγλειο Facebook Twitter
Άποψη της έκθεσης στον Λευκό Πύργο.

Το 1925 ο Στρατής Δούκας προετοίμασε την παραμονή του Παπαλουκά στη Μυτιλήνη, όπου ο τελευταίος δημιούργησε την «περίοδο της Μυτιλήνης».

Το 1926 ακολούθησε η «περίοδος της Σαλαμίνας» του Παπαλουκά, με τη συντροφιά των Δούκα, Πικιώνη και Νίκου Βέλμου. Το 1966 εκδόθηκε η μονογραφία του Στρατή Δούκα «Ο ζωγράφος Σπύρος Παπαλουκάς» από τις εκδόσεις Διαγώνιος του Ντίνου Χριστιανόπουλου.

Στο πρώτο μέρος της έκθεσης που παρουσιάζει αυτά τα μοναδικά σχέδια του Παπαλουκά ήταν αναπόφευκτη μια αναφορά στην κεραμική, στον Μηνά Αβραμίδη, κεραμίστα από την Κιουτάχεια που εγκαταστάθηκε τελικά στη Θεσσαλονίκη, στην πόλη όπου βρίσκονται τα περισσότερα δείγματα της δουλειάς του, αλλά και στον Αϊβαλιώτη Πάνο Βαλσαμάκη (1900-1986) σχετικά με τη δική του ανάγνωση της παραδοσιακής κεραμικής. Βρέθηκε και αυτός στρατιώτης στη Μικρασιατική Εκστρατεία και μετά την καταστροφή του 1922 πέρασε με την οικογένειά του στη Μυτιλήνη, από όπου έφυγε για τη Μασσαλία για να γίνει ζωγράφος.

Στην έκθεση παρουσιάζεται επίσης ένα δείγμα από ζωντανές ηχογραφημένες μαρτυρίες τεσσάρων αυτοπτών σε παιδική ηλικία, όπως τις διηγήθηκαν αρκετά χρόνια αργότερα, αφού εγκαταστάθηκαν στην Ελλάδα. Οι ηχογραφημένες συνεντεύξεις τους αποτελούν ευγενική παραχώρηση του Ιστορικού Αρχείου Προσφυγικού Ελληνισμού (ΙΑΠΕ).

Τα σπάνια έργα του Σπύρου Παπαλουκά από τη Μικρά Ασία σε μια έκθεση στο Τελλόγλειο Facebook Twitter
Πιάτο, διάμετρος 23 εκ. Διακόσμηση εγχάρακτη και ζωγραφική. Σε κεραμιδόχρωμο βάθος αετός με ανοιγμένα φτερά αρπάζει με το ράμφος του φίδι που περισφίγγει δύο διασταυρωμένα ελάφια. Διακοσμητική ταινία στο χείλος του πιάτου. Συλλογή Ελπίδας Κυριακίδη-Βουτυρά.

Στο δεύτερο μέρος της έκθεσης, που αναφέρεται στους σημερινούς και μελλοντικούς ξεριζωμούς, ο Δημήτρης Μεσσίνης καταγράφει με τον φακό του τις δραματικές συνέπειες πολεμικών συγκρούσεων και βίαιων εκτοπισμών σε Κόσοβο, Αφγανιστάν, Σεράγεβο, Ειδομένη, Λέσβο και Κω. Ο Χρήστος Αλαβέρας εμπνέεται από το έργο του Μεσσίνη και μεταγράφει εικόνες βίας και ξεριζωμών στο «Βαδίζοντας Ανάμεσα», μια μνημειακών διαστάσεων εικαστική σύνθεση με κάρβουνο.

Στα πρόσφατα προσφυγικά ρεύματα του 2015 και του 2016 στρέφει το ενδιαφέρον του ο Γιώργος Κατσάγγελος με τις «Μαρτυρίες» του, προσκαλώντας ανθρώπους που τελικά εγκαταστάθηκαν στη Θεσσαλονίκη να ανακαλέσουν τις μνήμες των πρωτόγνωρων καταστάσεων που βίωσαν εγκλωβισμένοι στην Ειδομένη.

Τέλος, η μικρού μήκους ταινία του Γιώργου Ζώη «Third Kind» παρουσιάζει το δυστοπικό, μετα-αποκαλυπτικό μέλλον μιας ανθρωπότητας ολότελα εκτοπισμένης από το γήινο περιβάλλον μετά από έναν πρωτόγνωρα μαζικό, πλανητικό «ξεριζωμό».

Τα σπάνια έργα του Σπύρου Παπαλουκά από τη Μικρά Ασία σε μια έκθεση στο Τελλόγλειο Facebook Twitter
Σπύρος Παπαλουκάς, «Καυσοκαλύβια. Tο Οστεοφυλάκιο», 1924. Συλλογή Ιδρύματος Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Βασίλη και Μαρίνας Θεοχαράκη
Τα σπάνια έργα του Σπύρου Παπαλουκά από τη Μικρά Ασία σε μια έκθεση στο Τελλόγλειο Facebook Twitter
Σπύρος Παπαλουκάς, «Μονή Παντοκράτορος», 1923-1924.
Τα σπάνια έργα του Σπύρου Παπαλουκά από τη Μικρά Ασία σε μια έκθεση στο Τελλόγλειο Facebook Twitter
Τα σπάνια έργα του Σπύρου Παπαλουκά από τη Μικρά Ασία σε μια έκθεση στο Τελλόγλειο Facebook Twitter
Πιάτο, διάμετρος 23 εκ. Διακόσμηση εγχάρακτη και ζωγραφική. Σε κεραμιδόχρωμο βάθος αετός με ανοιγμένα φτερά αρπάζει με το ράμφος του φίδι που περισφίγγει δύο διασταυρωμένα ελάφια. Διακοσμητική ταινία στο χείλος του πιάτου. Συλλογή Ελπίδας Κυριακίδη-Βουτυρά
Τα σπάνια έργα του Σπύρου Παπαλουκά από τη Μικρά Ασία σε μια έκθεση στο Τελλόγλειο Facebook Twitter
Σπύρος Παπαλουκάς, «Μονή Παντοκράτορος», 1923-1924. Συλλογή Έργων Τέχνης Τελλογλείου Ιδρύματος
Τα σπάνια έργα του Σπύρου Παπαλουκά από τη Μικρά Ασία σε μια έκθεση στο Τελλόγλειο Facebook Twitter
Σπύρος Παπαλουκάς, «Ιησούς Χριστός», 1923-1924. Συλλογή Έργων Τέχνης Τελλογλείου Ιδρύματος

Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών ΑΠΘ, Αγίου Δημητρίου 159Α
Διάρκεια έκθεσης εως τις 2 Απριλίου 2023

Εικαστικά
0

BREAKING NEWS

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Επετειακή Έκθεση «Θεσσαλονίκη 1922: Μνημεία και Πρόσφυγες»στη Ροτόντα

Πολιτισμός / Όταν οι μικρασιάτες πρόσφυγες ζούσαν μέσα στη Ροτόντα

Πολλοί πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν στην Άνω Πόλη, κτίζοντας παράγκες σε επαφή με τα κάστρα, ενώ αρκετοί βρήκαν καταφύγιο στο κέντρο της πόλης, στους ναούς, με επίκεντρο τον ναό της Παναγίας Αχειροποιήτου, σε σχολεία, τεμένη και εμπορικές στοές.
THE LIFO TEAM

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Οι ζωές και τα έργα της Lorenza Böttner

Εικαστικά / Οι ζωές και τα έργα της Lorenza Böttner

Η Lorenza Böttner (1959-1994) ήταν μια καλλιτέχνις που είχε έντονα βιωματική, σωματική σχέση με τη μεταμόρφωση. Μεταμόρφωσε μια ζωγραφική πρακτική σε εικαστική περφόρμανς που «βγήκε» στον δρόμο και έκανε τον δημόσιο χώρο θεατρική σκηνή για μια πολιτικοποιημένη σωματική διαφορετικότητα.
PAUL B. PRECIADO
Ένας Μάιος γεμάτος με σύγχρονη τέχνη στην Αθήνα

Πολιτισμός / Ένας Μάιος γεμάτος με σύγχρονη τέχνη στην Αθήνα

Το τρίτο μέρος του αφιερώματος του ΕΜΣΤ στις γυναίκες εικαστικούς, Jonathan Meese στην Bernier/Eliades, Θανάσης Τότσικας στη Rodeo, Ιωάννα Λημνιού στην Breeder και ό,τι άλλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι γκαλερί και οι χώροι τέχνης τον Μάιο.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Σεξ, ερωτισμός, χλιδή και λάμψη: Ο πολυτάραχος κόσμος της Tamara de Lempicka

Εικαστικά / Ερωτισμός, χλιδή και λάμψη: Ο πολυτάραχος κόσμος της Tamara de Lempicka

Εκθέσεις, ένα μιούζικαλ στο Μπρόντγουεϊ και τιμές-ρεκόρ σε δημοπρασίες φέρνουν στο προσκήνιο μία από τις γυναίκες με τη μεγαλύτερη καλλιτεχνική επιρροή στις αρχές του 20ού αιώνα
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Η Μαντάμ ντε Πομπαντούρ δεν ήταν μόνο η ερωμένη του βασιλιά

Εικαστικά / Η Μαντάμ ντε Πομπαντούρ δεν ήταν μόνο η ερωμένη του βασιλιά

Μια γυναίκα με εξουσία στην Αυλή των Βερσαλλιών, η οποία ήταν υπέρ των μεταρρυθμίσεων και του «φιλοσοφικού» κόμματος που υποστήριζε τον Διαφωτισμό, υπήρξε καλλιτέχνιδα και προστάτιδα των τεχνών. Ήταν όμως και λαομίσητη.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Ο ζωηρόχρωμος, μυστηριώδης, πνευματικός κήπος της Ιωάννας Λημνιού

Εικαστικά / Η Ιωάννα Λημνιού μεταμορφώνει την γκαλερί The Breeder σε ιδεώδη κήπο

Στην πρώτη της ατομική έκθεση της που συζητιέται, μέσα από την πυκνή βλάστηση των έργων της αχνοφαίνεται και μια ελπίδα ότι αξίζουμε μια καλύτερη πραγματικότητα από αυτή που ζούμε στις ασφυκτικά φτιαγμένες πόλεις.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
«Για τους αγρότες δεν έχει προτεραιότητα η “οικολογική ευαισθησία” της πόλης, αλλά η πραγματικότητά τους»

Εικαστικά / «Για τους αγρότες δεν έχει προτεραιότητα η “οικολογική ευαισθησία” της πόλης, αλλά η πραγματικότητά τους»

Ανάμεσα σε εκατοντάδες έργα που υπαγορεύονται από τα «επείγοντα» της εποχής, το «Ξηρόμερο», η ελληνική συμμετοχή στην 60ή Μπιενάλε της Βενετίας, εστιάζει στην εντοπιότητα και λειτουργεί ως φόρος τιμής στα πανηγύρια της επαρχίας.
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΙΑΚΟΣΑΒΒΑΣ
Η Βενετία γιορτάζει τη εικονογραφία και τον συμβολισμό του στήθους

Εικαστικά / Μια μεγάλη εικαστική έκθεση αφιερωμένη στο γυναικείο στήθος

Στη Βενετία και στο Palazzo Franchetti μια έκθεση αφηγείται την «περιπέτεια» ενός σημείου της γυναικείας ανατομίας που έχει κατανοηθεί και αναπαρασταθεί στην τέχνη, τη διαφήμιση, τη μόδα, σε όλους τους πολιτισμούς και τις παραδόσεις με πολλούς διαφορετικούς τρόπους.
NEWSROOM
Το λεπτεπίλεπτο έργο του Στρατή Ταυλαρίδη που το κατέστρεψε μια γάτα στη Σμύρνη 

Εικαστικά / Το λεπτεπίλεπτο έργο του Στρατή Ταυλαρίδη που το κατέστρεψε μια γάτα στη Σμύρνη 

Ο νεαρός εικαστικός εκπροσώπησε την Ελλάδα στη Μεσογειακή Μπιενάλε της Σμύρνης με ένα έργο για την ιστορία ενός παιδιού που έχει υποστεί ενδοοικογενειακή κακοποίηση, το οποίο καταστράφηκε από μια γάτα. Και δεν βρέθηκε κανείς να τη σταματήσει! 
M. HULOT
Έντεκα μουσικοσυνθέτες μάς καλούν να τους ξανα-ανακαλύψουμε

Εικαστικά / Έντεκα μουσικοσυνθέτες μάς καλούν να τους ξανα-ανακαλύψουμε

"Νομίζω ήρθε η ώρα ν' ακούσουμε..." - Το Ινστιτούτο Ελληνικής Μουσικής Κληρονομιάς, σε συνεργασία με το Μουσείο Μπενάκη, επιχειρεί μια πρωτότυπη μουσειακή παρέμβαση στη μόνιμη έκθεση της Πινακοθήκης Γκίκα.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ