Το 2017 ο Ντάμιεν Χιρστ είχε παρουσιάσει παράλληλα με την Μπιενάλε της Βενετίας μια έκθεση που είχε κυριολεκτικά ξεσηκώσει θύελλα για τα 58 εκατομμύρια που κόστισε και για το τελικό αποτέλεσμα για το οποίο είχαν δουλέψει εκατοντάδες άνθρωποι, επιστήμονες, καλλιτέχνες, τεχνίτες, συντηρητές, δύτες, και πολλές ακόμη ειδικότητες για δέκα ολόκληρα χρόνια σε πλήρη μυστικότητα.

 

Η περίφημη έκθεση «Από το ναυάγιο του απίστευτου» στη Βενετία καταλάμβανε τότε δύο μουσεία, το Punta della Dogana και το Palazzo Grassi του επιχειρηματία και συλλέκτη Φρανσουά Πινό.

 

Η ιδέα του Χιρστ ήταν να παρουσιάσει τα ευρήματα από ένα επινοημένο ναυάγιο στο οποίο υπήρχε ο θησαυρός που έφερε το όνομα «Cif Amotan II» και είναι αναγραμματισμός της φράσης «I am a fiction», που σημαίνει ότι πρόκειται για μυθοπλασία ενός από τους πιο ευφυείς ανθρώπους της σύγχρονης τέχνης. Το εφεύρημά του έγινε δεκτό με ενθουσιασμό αλλά και με μεγάλο σκεπτικισμό για το αποτέλεσμα και η έκθεση, ως η πιο αμφιλεγόμενη εκείνης της χρονιάς, δεν άφησε κανέναν ασυγκίνητο.

 

Τη σημασία αυτής της έκθεσης επισήμανε και ο υπουργός Πολιτισμού Ντάριο Φραντσεσκίνι, που τη βλέπει σαν μοχλό «μιας νέας αναγέννησης για την Ιταλία», η οποία προσπαθεί να ανακάμψει από την πανδημία και καταγράφει ακόμα περιορισμένο αριθμό τουριστών.

 

Τα εκθέματα ήταν εκατοντάδες αντικείμενα, αγάλματα, κοσμήματα, μάσκες, όπλα, πανοπλίες, σκεύη, νομίσματα και ό,τι άλλο μπορεί να φανταστεί κανείς, φτιαγμένα από χρυσό, ασήμι, μπρούντζο και ημιπολύτιμους λίθους, όπως αχάτη και νεφρίτη, αλλά και ένα κολοσσιαίο έργο, περίπου 20 μέτρων, ο «Δαίμονας με το κύπελλο», κατασκευασμένος από ρητίνη με πατίνα, μια τέλεια απομίμηση του χαλκού. Τα έργα είχαν εμβαπτιστεί στο νερό, επάνω τους είχαν επικολληθεί οργανισμοί της θάλασσας, κοράλλια και σφουγγάρια, πεταλίδες και μικροοργανισμοί που είχαν δημιουργήσει φυσικούς σχηματισμούς, πριν η ομάδα του Χιρστ τα ανελκύσει και τα παρουσιάσει ως ευρήματα ναυαγίου.

 

Η αγάπη για την αρχαιολογία, για την ανακάλυψη αλλά και η δημιουργική τρέλα του Χιρστ αποτελούν για ακόμα μια φορά σε ένα εκρηκτικό μείγμα σε μια διαφορετική αυτήν τη φορά κλίμακα με την έκθεση των αντικειμένων, στην ιστορική βίλα Μποργκέζε στη Ρώμη, μέχρι τις 7 Νοεμβρίου, δίπλα στα αριστουργήματα του Μπερνίνι, του Τιτσιάνο και του Κανόβα. Ο τίτλος της έκθεσης που έχει στηθεί μέσα στην αριστουργηματική μπαρόκ θερινή κατοικία των Μποργκέζε, των πιο ευγενών τέκνων της Ιταλίας από τις αρχές του 1600, «Ντάμιεν Χιρστ, Αρχαιολογία Τώρα», παραπέμπει στην πρακτική που ακολούθησε ο Χιρστ για να πατινάρει τα έργα τέχνης του που συνομιλούν με αριστουργήματα προηγούμενων αιώνων δίπλα-δίπλα.

 

Η επιμελήτρια της έκθεσης Άννα Κολίβα μιλώντας για την αξία των έργων του Χιρστ τόνισε τα πολύτιμα υλικά, μάρμαρο Καράρα και λίθους όπως νεφρίτης και μαλαχίτης, από τα οποία είναι φτιαγμένα τα γλυπτά του Χιρστ και εξήρε την εκλεπτυσμένη τεχνική και απόλυτη ακρίβεια, την τεχνική και εκτελεστική ικανότητα που απαιτήθηκε για την ολοκλήρωσή τους.

 

Η συλλογή έργων τέχνης της Γκαλέρια Μποργκέζε, που ξεκίνησε από τον Cardinal Scipione Borghese τον 17ο αιώνα και φημίζεται για τις πλούσια διακοσμημένες μαρμάρινες αίθουσες μοιάζει με ένα περίτεχνο σκηνικό για τους «Θησαυρούς» του Χιρστ, με τα έργα του μερικές φορές να ενσωματώνονται και άλλες να έρχονται σε αντίθεση σαν μωσαϊκό έργων τέχνης.

 

Οι θησαυροί από τα φανταστικά ναυάγια του Ντάμιεν Χιρστ στη βίλα Μποργκέζε
Damien Hirst, Tadukheba (2010). Φωτο: A. Novelli ©Galleria Borghese Ministero della Cultura © Damien Hirst and Science Ltd.

 

Τη σημασία αυτής της έκθεσης επισήμανε και ο υπουργός Πολιτισμού Ντάριο Φραντσεσκίνι, που τη βλέπει σαν μοχλό «μιας νέας αναγέννησης για την Ιταλία», η οποία προσπαθεί να ανακάμψει από την πανδημία και καταγράφει ακόμα περιορισμένο αριθμό τουριστών, ενώ το μουσείο σε δήλωσή του αναφέρει ότι η ποικιλία που δημιουργούν τα έργα του Χιρστ μέσα στις αίθουσες ανταποκρίνεται στην επιθυμία του ιδρυτή του μουσείου, Καρδινάλιου Σκιπιόνε Μποργκέζε, που συγκέντρωσε θησαυρούς για να αναδείξει την υφολογική απόκλιση αλλά και τη μαεστρία των μεγάλων της εποχής του.  

 

«Αυτό που προσπαθούμε να δημιουργήσουμε σε αυτές τις αίθουσες μπορεί να χαρακτηριστεί ως ο ίλιγγος του μπαρόκ» σημειώνει η διευθύντρια της γκαλερί, Φρανσέσκα Καπελέτι.

 

Την έκθεση συμπληρώνουν μια σειρά έργων από τα πιο διάσημα του Χιρστ, τα «Colour Space» που δεν έχουν ποτέ πριν εκτεθεί στην Ιταλία. Μπορεί κάποιος να τα χαρακτηρίσει σαν συνέχεια των γνωστών έργων του με τις βούλες «Spot Paintings», μόνο που αυτά είναι πιο ελεύθερα, πιο χαλαρά, με κύκλους διαφορετικών μεγεθών και σχημάτων που αλληλοεπικαλύπτονται, προδίδοντας την παρουσία του χεριού του καλλιτέχνη.

 

Οι θησαυροί από τα φανταστικά ναυάγια του Ντάμιεν Χιρστ στη βίλα Μποργκέζε
Damien Hirst, Fern Court (2016) and The Skull Beneath the Skin (2014). Φωτο: A. Novelli, ©Galleria Borghese, Ministero della Cultura © Damien Hirst and Science Ltd.

 

Οι θησαυροί από τα φανταστικά ναυάγια του Ντάμιεν Χιρστ στη βίλα Μποργκέζε
Damien Hirst, Economy Mince, 2016. Ιδιωτική Συλλογή. Φωτο: Prudence Cuming Associates Ltd © Damien Hirst and Science Ltd.

 

Οι θησαυροί από τα φανταστικά ναυάγια του Ντάμιεν Χιρστ στη βίλα Μποργκέζε
Damien Hirst, Neptune (2011). Φωτο: by A. Novelli ©Galleria Borghese Ministero della Cultura © Damien Hirst and Science Ltd.

 

Οι θησαυροί από τα φανταστικά ναυάγια του Ντάμιεν Χιρστ στη βίλα Μποργκέζε
Damien Hirst, Neptune, 2011. Ιδιωτική Συλλογή. Φωτο: Prudence Cuming Associates Ltd © Damien Hirst and Science Ltd.

 

Οι θησαυροί από τα φανταστικά ναυάγια του Ντάμιεν Χιρστ στη βίλα Μποργκέζε
Damien Hirst, Cerberus (Temple Ornament) (2009).Φωτο: A. Novelli © Galleria Borghese Ministero della Cultura © Damien Hirst and Science Ltd.

 

Οι θησαυροί από τα φανταστικά ναυάγια του Ντάμιεν Χιρστ στη βίλα Μποργκέζε
Damien Hirst, Reclining Woman (2012). Φωτο: A. Novelli ©Galleria Borghese Ministero della Cultura © Damien Hirst and Science Ltd.

 

Οι θησαυροί από τα φανταστικά ναυάγια του Ντάμιεν Χιρστ στη βίλα Μποργκέζε
Damien Hirst, Female Archer (2013). Φωτο: A. Novelli ©Galleria Borghese Ministero della Cultura © Damien Hirst and Science Ltd.

 

Οι θησαυροί από τα φανταστικά ναυάγια του Ντάμιεν Χιρστ στη βίλα Μποργκέζε
Damien Hirst, Lion Women of Asit Mayor, 2012. Collezione Prada, Milano Φωτο: Prudence Cuming Associates Ltd © Damien Hirst and Science Ltd.

 

Οι θησαυροί από τα φανταστικά ναυάγια του Ντάμιεν Χιρστ στη βίλα Μποργκέζε
Damien Hirst, The Severed Head of Medusa, 2015. Ιδιωτική Συλλογή. Φωτο: Prudence Cuming Associates Ltd © Damien Hirst and Science Ltd.

 

Οι θησαυροί από τα φανταστικά ναυάγια του Ντάμιεν Χιρστ στη βίλα Μποργκέζε
Damien Hirst, Hydra and Kali (2015). Φωτο: by A. Novelli © Galleria Borghese Ministero della Cultura © Damien Hirst and Science Ltd.