Η απίστευτη περίπτωση του Τζακ Βετριάνο, ενός ανθρακωρύχου που έγινε περιζήτητος καλλιτέχνης

Η απίστευτη περίπτωση του Τζακ Βετριάνο, ενός ανθρακωρύχου που έγινε περιζήτητος καλλιτέχνης Facebook Twitter
The Billy Boys, Bluebird at Bonneville. © Kirkcaldy Galleries / Jack Vettriano
0

Η

Ο Βετριάνο γεννήθηκε στο St. Andrews του Fife και μεγάλωσε στη βιομηχανική παραθαλάσσια πόλη Methil, περίπου 30 λεπτά νότια της γενέτειράς του. Μεγάλωσε σε συνθήκες φτώχειας: Ζούσε με τη μητέρα, τον πατέρα και τον μεγαλύτερο αδελφό του σε ένα σπαρτιάτικο σπίτι ανθρακωρύχου, μοιραζόταν το κρεβάτι με τον αδελφό του και φορούσε ρούχα από δεύτερο χέρι. Από την ηλικία των 10 ετών, ο πατέρας του τον έστελνε να μοιράζει εφημερίδες και γάλα, να καθαρίζει παράθυρα και να μαζεύει πατάτες – οποιαδήποτε δουλειά θα του απέφερε χρήματα. Ο πατέρας του έπαιρνε τα μισά από τα κέρδη του.

Η έκθεση με τίτλο «Jack Vettriano: The Early Years» θα περιλαμβάνει δώδεκα ελαιογραφίες που φιλοτέχνησε ο καλλιτέχνης όταν ήταν είκοσι και τριάντα ετών, όλες υπογεγραμμένες με το γενέθλιο όνομά του, Jack Hoggan, όπως και έναν από τους δύο πίνακες με τους οποίους συμμετείχε στην ετήσια έκθεση της Βασιλικής Ακαδημίας της Σκωτίας το 1988.

Εγκατέλειψε το σχολείο στα 16 και αργότερα έγινε μαθητευόμενος μηχανικός ορυχείων. 

Άρχισε να ζωγραφίζει ως χόμπι τη δεκαετία του 1970, όταν μια φίλη του τού αγόρασε ένα σετ ακουαρέλες για τα 21α γενέθλιά του.  Οι πρώτοι του πίνακες, υπογεγραμμένοι με το όνομα με το οποίο γεννήθηκε, Jack Hoggan, ήταν αντίγραφα ιμπρεσιονιστικών πινάκων. Ο πρώτος του πίνακας ήταν αντίγραφο του πίνακα «Χωράφι με παπαρούνες» του Μονέ. Το 1984, ο Βετριάνο υπέβαλε για πρώτη φορά έργα του στην έκθεση τέχνης που χρηματοδοτήθηκε από τη Shell στο μουσείο.

Το 1987, όταν ήταν 36 ετών, εγκατέλειψε τη σύζυγό του, επιδιώκοντας να μιμηθεί τον Γκογκέν. Παραιτήθηκε από τη δουλειά του στην εκπαιδευτική έρευνα και μετακόμισε στο Εδιμβούργο, όπου υιοθέτησε το πατρικό όνομα της μητέρας του. Έκανε αίτηση για σπουδές Καλών Τεχνών στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, αλλά το portfolio του απορρίφθηκε.

Το 1988, υπέβαλε δύο καμβάδες για την ετήσια έκθεση της Βασιλικής Ακαδημίας της Σκωτίας. Και οι δύο πίνακες πωλήθηκαν από την πρώτη μέρα και ο ίδιος προσεγγίστηκε από διάφορες γκαλερί. Ακολούθησαν εκθέσεις στο Εδιμβούργο, το Λονδίνο, το Χονγκ Κονγκ και το Γιοχάνεσμπουργκ.

Τον Νοέμβριο του 1999, το έργο του παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στη Νέα Υόρκη, όταν 21 πίνακες εκτέθηκαν στη Διεθνή Έκθεση Τεχνών του 20ού αιώνα στο The Armory. Περισσότεροι από 40 συλλέκτες από το Ηνωμένο Βασίλειο ταξίδεψαν αεροπορικώς για την εκδήλωση και 20 πίνακες πωλήθηκαν τη νύχτα των εγκαινίων.

Η απίστευτη περίπτωση του Τζακ Βετριάνο, ενός ανθρακωρύχου που έγινε περιζήτητος καλλιτέχνης Facebook Twitter
O Τζακ Βετριάνο φωτογραφίζεται μπροστά σε έργα του.

Το 1996 ο Τέρενς Κόνραν, ο διάσημος ιδρυτής της μάρκας επίπλων Habitat και του Μουσείου Design του Λονδίνου, του ανέθεσε να δημιουργήσει μια σειρά πινάκων για το νέο του Bluebird Gastrodome στο Λονδίνο. Οι επτά πίνακες, εμπνευσμένοι από τη ζωή του Sir Malcolm Campbell, εκτέθηκαν εκεί για 10 χρόνια. Η Heartbreak Publishing, η εκδοτική εταιρεία του Βετριάνο, παρήγαγε ένα κουτί με υπογεγραμμένες εκτυπώσεις και των επτά πινάκων σε περιορισμένη έκδοση, ενώ οι πίνακες του Bluebird δημοπρατήθηκαν από τον οίκο Sotheby's στο ξενοδοχείο Gleneagles στο Perthshire στις 30 Αυγούστου 2007 και απέφεραν συνολικά πάνω από 1 εκατομμύριο λίρες, με ακριβότερο τον πίνακα «Bluebird at Bonneville», που αγοράστηκε για 468.000 λίρες.

Σήμερα οι πίνακές του κοστίζουν από 48.000 έως 195.000 λίρες, ενώ σύμφωνα με την εφημερίδα «Guardian» κερδίζει 500.000 λίρες τον χρόνο από τα δικαιώματα εκτύπωσης. Ο πίνακας του Βετριάνο του 1992, «The Singing Butler», υπήρξε η εικόνα με τις περισσότερες πωλήσεις στη Βρετανία. Το έργο που το 1992 είχε απορριφθεί από τη θερινή έκθεση της Βασιλικής Ακαδημίας πουλήθηκε σε δημοπρασία για 744.500 λίρες.

Η έκθεση με τίτλο «Jack Vettriano: The Early Years» θα περιλαμβάνει δώδεκα ελαιογραφίες που φιλοτέχνησε ο καλλιτέχνης όταν ήταν είκοσι και τριάντα ετών, όλες υπογεγραμμένες με το γενέθλιο όνομά του, Jack Hoggan, όπως και έναν από τους δύο πίνακες με τους οποίους συμμετείχε στην ετήσια έκθεση της Βασιλικής Ακαδημίας της Σκωτίας το 1988.

ΤΡΙΤΗ ΤΣΕΚ Η απίστευτη περίπτωση του Τζακ Βετριάνο, ενός ανθρακωρύχου που έγινε περιζήτητος καλλιτέχνης Facebook Twitter
Jack Vettriano, The Singing Butler, 1992. © Kirkcaldy Galleries / Jack Vettriano

Ο ίδιος δεν ξέχασε ποτέ τις ρίζες του και πάντα ήθελε να εκθέτει στο Kirkcaldy. «Αυτή η γκαλερί σημαίνει τα πάντα για μένα. Καθ' όλη τη διάρκεια της καριέρας μου, το προσωπικό ήταν πάντα πολύ θερμό απέναντί μου». Η έκθεση στην Kirkcaldy Galleries, την οποία διαχειρίζεται η πολιτιστική φιλανθρωπική οργάνωση OnFife, καλύπτει την καριέρα του καλλιτέχνη μέχρι το 2000. Αρχικά είχε προγραμματιστεί για το 2019, αλλά αναβλήθηκε δύο φορές λόγω των περιορισμών του Covid-19.

Η επιμελήτρια Alice Pearson λέει ότι «με αυτούς τους πίνακες, είναι σαν να συναντάς έναν παλιό φίλο, αλλά η πραγματική θέαση του έργου θα δώσει στους θαυμαστές μια πραγματική συγκίνηση. Τίποτα δεν σε προετοιμάζει για να δεις πίνακες ζωγραφικής "με σάρκα και οστά" – υπάρχουν πάντα περισσότερα να ανακαλύψεις όταν βλέπεις το πραγματικό έργο. Τα πιο διάσημα έργα του Τζακ έχουν αναπαραχθεί αμέτρητες φορές, αλλά, όταν τα πλησιάζεις, βλέπεις στροβιλισμούς χρωμάτων, σημάδια από πινέλα, ακόμη και περιστασιακά τρίχες από το πινέλο.

Νομίζω ότι ο Τζακ είναι πολύ γενναίος που εκθέτει τα έργα που ζωγράφισε όταν μάθαινε την τέχνη του, αλλά μας επιτρέπει να παρακολουθήσουμε ένα καταπληκτικό ταξίδι. Οι καλλιτέχνες που επέλεξε να αντιγράψει ο Τζακ μας λένε πολλά για το τι τον ενδιαφέρει – για παράδειγμα, η μαεστρία του Ρέμπραντ στο σκοτάδι και το φως ή η χρήση του χρώματος από τον Μονέ».

Η απίστευτη περίπτωση του Τζακ Βετριάνο, ενός ανθρακωρύχου που έγινε περιζήτητος καλλιτέχνης Facebook Twitter
The Billy Boys O.B.E., On the Border, 1994. © Kirkcaldy Galleries / Jack Vettriano
Η απίστευτη περίπτωση του Τζακ Βετριάνο, ενός ανθρακωρύχου που έγινε περιζήτητος καλλιτέχνης Facebook Twitter
The Billy Boys, Sweet Bird. © Kirkcaldy Galleries / Jack Vettriano
Η απίστευτη περίπτωση του Τζακ Βετριάνο, ενός ανθρακωρύχου που έγινε περιζήτητος καλλιτέχνης Facebook Twitter
The Billy Boys, The Billy Boys. © Kirkcaldy Galleries / Jack Vettriano
Η απίστευτη περίπτωση του Τζακ Βετριάνο, ενός ανθρακωρύχου που έγινε περιζήτητος καλλιτέχνης Facebook Twitter
Jack Vettriano, Man and Woman II. © Kirkcaldy Galleries / Jack Vettriano
Η απίστευτη περίπτωση του Τζακ Βετριάνο, ενός ανθρακωρύχου που έγινε περιζήτητος καλλιτέχνης Facebook Twitter
Jack Vettriano, O.B.E., Cafe Couple, 1951. © Kirkcaldy Galleries / Jack Vettriano
Η απίστευτη περίπτωση του Τζακ Βετριάνο, ενός ανθρακωρύχου που έγινε περιζήτητος καλλιτέχνης Facebook Twitter
Jack Vettriano, Love Story, 1951. © Kirkcaldy Galleries / Jack Vettriano
Η απίστευτη περίπτωση του Τζακ Βετριάνο, ενός ανθρακωρύχου που έγινε περιζήτητος καλλιτέχνης Facebook Twitter
The Billy Boys, Bluebird at Bonneville. © Kirkcaldy Galleries / Jack Vettriano

Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 23 Οκτωβρίου.

Εικαστικά
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ένα πανόραμα της τέχνης και της κοινωνίας στη Γερμανία της δεκαετίας του 1920 με 900 έργα και ντοκουμέντα

Εικαστικά / Ένα πανόραμα της τέχνης και της κοινωνίας στη Γερμανία της δεκαετίας του 1920

Η αρχιτεκτονική, το ντιζάιν, η μουσική, η ποίηση και το θέατρο, οι γυναίκες στη Γερμανία του Μεσοπολέμου, στη σκιά της ντροπής, της φτώχειας και των ουτοπιών, σε μια έκθεση στο Ζορζ Πομπιντού.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Dream On: Μια έκθεση με 18 εμβληματικές εγκαταστάσεις μεγάλης κλίμακας από τον ΝΕΟΝ στο πρώην καπνεργοστάσιο

Πολιτισμός / Dream On: Μια έκθεση με 18 εμβληματικές εγκαταστάσεις από τον οργανισμό ΝΕΟΝ στο πρώην Καπνεργοστάσιο

Με αυτή την έκθεση οι μεγάλης κλίμακας εγκαταστάσεις αποχαιρετούν τη συλλογή Δασκαλόπουλου και παίρνουν τον δρόμο τους σε τεσσερα μουσεία, τρεις χώρες και δυο ηπείρους για να επανασυστηθούν στο κοινό.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Χρήστος Ιωακειμίδης: Ο «κατασκευαστής εκθέσεων» και η γέννηση της επιμέλειας στην Ελλάδα

Εικαστικά / Χρήστος Ιωακειμίδης: Ο «κατασκευαστής εκθέσεων» και η γέννηση της επιμέλειας στην Ελλάδα

Με αφορμή την επετειακή έκθεση του ΕΜΣΤ για τον «Ελληνικό Μήνα στο Λονδίνο», ο Χριστόφορος Μαρίνος ανασύρει μια αδημοσίευτη συνομιλία του 2010 και αναρωτιέται τι έχει πραγματικά αλλάξει στο σώμα της ελληνικής τέχνης μισό αιώνα μετά.
ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ ΜΑΡΙΝΟΣ
Δέκα σημαντικές εκθέσεις που αξίζουν το ταξίδι

Εικαστικά / 10 εκθέσεις που αξίζουν το ταξίδι

Τα μεγάλα μουσεία και οι διεθνείς διοργανώσεις προετοιμάζονται για τη νέα χρονιά και υπόσχονται να μας αποκαλύψουν κάτι νέο για παλιούς και σύγχρονους καλλιτέχνες, από τον Μουνκ μέχρι τη Φρίντα Κάλο, και από τον Ραφαήλ μέχρι μια έκθεση για τα ’90s.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Όλες οι σημαντικές εκθέσεις του 2026

Εικαστικά / Όλες οι σημαντικές εκθέσεις που έρχονται το 2026

Η επαναλειτουργία του Παλαιού Μουσείου Ακρόπολης, η «Αφροδίτη» του Τζεφ Κουνς, η μνημειακή τοιχογραφία της Μπάρμπαρα Κρούγκερ, η πρώτη φωτογραφική έκθεση του Γιώργου Λάνθιμου και η αναδρομική του Αλέξη Ακριθάκη σκιαγραφούν το πολιτιστικό τοπίο του 2026.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Οι 10 πιο σημαντικές «μεγάλες» αθηναϊκές εικαστικές εκθέσεις του 2025 με χρονολογική σειρά

Εικαστικά / Οι 10 καλύτερες εκθέσεις του 2025

Από τα «Plásmata 3» και τη Μαρλέν Ντιμάς έως τη Λίλα Ντε Νόμπιλι, το 2025 ανέδειξε μια από τις πιο πυκνές και ουσιαστικές εικαστικές χρονιές της Αθήνας. Με χρονολογική σειρά, επιστρέφουμε στις μεγάλες εκθέσεις που ξεχώρισαν, συζητήθηκαν και άφησαν το στίγμα τους.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Πάολα Λάκαχ: «Η ζωή είναι ένα κύμα που το καβαλάς και σε πάει»

Εικαστικά / Πάολα Λάκαχ: «Η ζωή είναι ένα κύμα που το καβαλάς και σε πάει»

Αρχιτέκτων και γλύπτρια. Με συριακές ρίζες και παιδικά χρόνια στην Αίγυπτο, πιστεύει ότι «η πορεία μας πρέπει να είναι προς το φωτεινό κομμάτι της ζωής». Από τις πρώτες καλλιτέχνιδες που πειραματίστηκαν με ανακυκλώσιμα υλικά ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του ’80, αναζητά το παιχνίδι, την έρευνα και την πολλαπλή χρήση ενός αντικειμένου, μεταφέροντας την ίδια φόρμα από το ελάχιστο στο μεγαλειώδες. Η Πάολα Λάκαχ αφηγείται τη ζωή της στη LifO.
ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ
12 διαμάντια από την έκθεση «Από τον Μονέ στον Πικάσο» και η ιστορία τους

Εικαστικά / 12 διαμάντια στην έκθεση «Από τον Μονέ στον Γουόρχολ» και η ιστορία τους

Από τα 84 έργα που φιλοξενεί η έκθεση, επιλέξαμε αυτά στα οποία αξίζει να σταθούμε, καθώς περιηγούμαστε στην ιστορία, στον πλούτο και στην περιπλοκότητα των κινημάτων της τέχνης τα τελευταία 130 χρόνια.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Εκθέσεις Δεκέμβριος 2025

Εικαστικά / Ο Δεκέμβρης έχει εκθέσεις που δεν χάνονται

Η έκθεση «Από τον Monet στον Warhol», που άνοιξε πριν από λίγες μέρες, δικαίως μονοπωλεί το ενδιαφέρον μας, όπως και το αφιέρωμα στο έργο της Λίλα ντε Νόμπιλι. Η λίστα μας όμως δεν εξαντλείται σε αυτές τις δύο!
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Δυο τιτάνες της ζωγραφικής, δυο μεγάλοι αντίπαλοι στην Tate Britain

Εικαστικά / Τέρνερ και Κόνσταμπλ: Δύο μεγάλοι ανταγωνιστές συναντιούνται ξανά

Για να τιμήσει τα 250 χρόνια από τη γέννησή τους η Tate Britain εξερευνά με μια έκθεση-ορόσημο τις αλληλένδετες ζωές τους και αυτό που τους ένωνε πάνω απ' όλα, την ανεξάντλητη πηγή ομορφιάς και έμπνευσης που είναι η φύση.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
«Η Chryssa συνέδεσε την αρχαία μορφή και απλότητα με τη σύγχρονη τεχνολογία»

Εικαστικά / «Η Chryssa συνέδεσε την αρχαία μορφή και απλότητα με τη σύγχρονη τεχνολογία»

Με αφορμή τη δωρεά του αρχείου της στο ΕΜΣΤ, μέσα από πλήθος τεκμηρίων και σημειώσεων, ξαναδιαβάζουμε το έργο μιας σπουδαίας καλλιτέχνιδας της πρωτοπορίας και αναζητάμε εκ νέου την προσωπικότητά της.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Ο κόσμος του Ανδρέα Βουτσινά ζωντανεύει ξανά σε μια σπάνια εκθεση

Εικαστικά / Ο κόσμος του Ανδρέα Βουτσινά ζωντανεύει ξανά σε μια σπάνια έκθεση

Σπάνια αντικείμενα, έργα τέχνης, memorabilia, φωτογραφίες, αφιερώσεις και μία μικρή αναπαράσταση του σπιτιού του χαρισματικού ηθοποιού, δάσκαλου και σκηνοθέτη στο Παρίσι έχουμε την ευκαιρία να δούμε στην έκθεση «Εγώ, ο Ανδρέας Βουτσινάς» που ξεκίνησε μόλις.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
«Η Λίλα Ντε Νόμπιλι έχτισε περιοχές θαυμάτων, ρομαντισμού και τρυφερότητας»

Εικαστικά / «Η Λίλα Ντε Νόμπιλι έχτισε περιοχές θαυμάτων, ρομαντισμού και τρυφερότητας»

Μια έκθεση για τη θρυλική ζωγράφο, σκηνογράφο και ενδυματολόγο εμβληματικών παραστάσεων όπερας και θεάτρου ανοίγει στην Αθήνα χάρη στη μοναδική συλλογή του Ερρίκου Σοφρά.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Ορόσημο της σύγχρονης τέχνης και της γκέι ορατότητας: Ο πίνακας του Χόκνεϊ που έπιασε τα 44 εκατομμύρια

Εικαστικά / Ορόσημο της ζωγραφικής και της γκέι ορατότητας: Ο πίνακας του Χόκνεϊ που έπιασε τα 44 εκατομμύρια

Πριν από λίγες μέρες ο οίκος Christie’s δημοπράτησε το πρώτο από τα διπλά πορτρέτα που δημιούργησε ο μεγάλος Βρετανός καλλιτέχνης στα τέλη της δεκαετίας του 1960.
THE LIFO TEAM
Ο Λάζαρος Ζήκος ήθελε να χαρίζει τα έργα του

Εικαστικά / Ο Λάζαρος Ζήκος ήθελε να χαρίζει τα έργα του

H έκθεση «Tα εικονο-όργανα του Λάζαρου Ζήκου» μάς θυμίζει τον ανήσυχο, ευφάνταστο καλλιτέχνη που έφυγε νωρίς, ξανασυστήνοντας τα ανατρεπτικά, ευφυή, παιγνιώδη, σκοτεινά και ενοχλητικά πολλές φορές έργα του.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ