«Είμαστε δύο άνθρωποι, αλλά ένας καλλιτέχνης», απαντούν οι Gilbert & George σε όσους ρωτούν για τη μεταξύ τους συνεργασία που ξεκίνησε από το 1967, όταν γνωρίστηκαν στη σχολή καλών τεχνών Saint Martin's του Λονδίνου, όπου σπούδαζαν γλυπτική. Ο George γεννήθηκε στην Αγγλία, στο Ντέβον, το 1942, και ο Gilbert στους Δολομίτες της Ιταλίας το 1943. Η παρουσία τους ως «ζωντανών γλυπτών» στη σειρά φωτογραφικών τους έργων με τίτλο «Pictures» υπογραμμίζει τη θέση τους μέσα στην τέχνη. «Η τέχνη και η ζωή έγιναν ένα και ήμασταν οι αγγελιοφόροι ενός νέου οράματος. Τη στιγμή που αποφασίσαμε ότι είμαστε και τα δύο, κάθε συζήτηση με τους ανθρώπους έγινε τέχνη και εξακολουθεί να είναι», λένε.
Ενώ ο καλλιτεχνικός κόσμος στα τέλη της δεκαετίας του 1960 και στις αρχές της δεκαετίας του 1970 χαρακτηριζόταν σε μεγάλο βαθμό από την ποπ, τον μινιμαλισμό και την εννοιολογική τέχνη, οι Gilbert & George ανέπτυξαν ένα μοναδικό όραμα. Παρόλο που δημιουργούσαν με διάφορα μέσα, θεωρούσαν πως ό,τι έκαναν ήταν γλυπτική: ταχυδρομικά γλυπτά, γλυπτά από περιοδικά, από κάρβουνο, σε χαρτί και από βίντεο. Οι Gilbert & George δημιούργησαν μια πληθώρα γλυπτών με τρόπους που δεν είχαν φανταστεί ποτέ πριν από την ένωσή τους, ενσωματώνοντας πλήρως την καθημερινότητά τους στην καλλιτεχνική τους φιλοσοφία.
Η αρχική σκέψη ήταν το Gilbert & George Center να λειτουργήσει αρχικά ως φιλανθρωπικό ίδρυμα το 2009 με στόχο να προωθήσει την καλλιτεχνική εκπαίδευση του κοινού και γενικά τις τέχνες, την αρχιτεκτονική και τον πολιτισμό προς όφελος του κοινού, με τη διατήρηση και μετά τον θάνατο των καλλιτεχνών των συλλογών, των αρχείων και των έργων τέχνης που δημιούργησαν.
Οι Gilbert Prousch (79 ετών) και George Passmore (81 ετών) μετακόμισαν στο Spitalfields στα μέσα της δεκαετίας του 1960 – αποκατέστησαν το γεωργιανό σπίτι και το στούντιό τους στη Fournier Street με πολλή χειρωνακτική εργασία. Οι αρχιτέκτονες που ανέλαβαν το έργο προχώρησαν σε μια σχολαστική ανακαίνιση που, αντίθετα με το έργο τους, σε πολλούς έμοιαζε «συντηρητική», ωστόσο οι καλλιτέχνες ήθελαν να κρατήσουν την αρχική όψη του κτιρίου, αφαιρώντας μεταγενέστερες προσθήκες και διατηρώντας ιστορικά στοιχεία, δημιουργώντας παράλληλα σύγχρονους εκθεσιακούς χώρους.
Το 2015 απέκτησαν ένα πρώην βιομηχανικό κτίριο που στην καρδιά του Spitalfields στην οδό Heneage 5a, σε απόσταση αναπνοής από το σπίτι και το στούντιό τους στο East End, που επρόκειτο να γίνει το Gilbert & George Center.
Η ανακαίνισή του σχεδιάστηκε από τους SIRS Architects, σε στενή συνεργασία με τους ίδιους, και ο στόχος ήταν να στεγάσει τρεις εκθεσιακούς χώρους τελευταίας τεχνολογίας, διαφορετικούς μεταξύ τους σε κλίμακα και αίσθηση. Το όραμα των καλλιτεχνών τόσο για τους αρχιτεκτονικούς χώρους όσο και για τις εκθέσεις τέχνης ενσωματώθηκε στον σχεδιασμό.
Αρχική σκέψη ήταν να λειτουργήσει ως φιλανθρωπικό ίδρυμα το 2009 με στόχο να προωθήσει την καλλιτεχνική εκπαίδευση του κοινού και γενικά τις τέχνες, την αρχιτεκτονική και τον πολιτισμό προς όφελος του κοινού με τη διατήρηση και μετά τον θάνατο των καλλιτεχνών των συλλογών, των αρχείων και των έργων τέχνης τους.
Το Gilbert & George Centre θα αρχίσει να λειτουργεί την 1η Απριλίου και αναμένεται να διοργανώνει μία-δύο εκθέσεις ετησίως που θα παρουσιάζουν τις δημιουργίες του διδύμου. Στο πλαίσιο του εκθεσιακού του προγράμματος θα συνεργάζεται με εκπαιδευτικές και άλλες ομάδες της κοινότητας για να διασφαλίσει ότι ένας μεγάλος αριθμός των κατοίκων θα έχει εμπλοκή στις δραστηριότητές του.
Σύμφωνα με τα λόγια των καλλιτεχνών: «Ο πληθυσμός του Λονδίνου μεταβάλλεται ραγδαία καθημερινά, έτσι, ακόμα και αν κάποιος είναι από τη Βενεζουέλα, θα υπάρχει ένα μέρος στο Λονδίνο όπου θα μπορεί να δει την τέχνη μας». Πρόκειται για ένα δώρο των καλλιτεχνών στους κατοίκους του Λονδίνου που υπογραμμίζει την πρόθεσή τους να διασφαλίσουν ότι «η τέχνη είναι για όλους». Το έργο βασίστηκε σε διάφορες ενεργητικές και παθητικές αρχές σχεδιασμού για τη μεγιστοποίηση της ενεργειακής απόδοσης, την ελαχιστοποίηση της κατανάλωσης ενέργειας και την προώθηση της εξοικονόμησής της όπου είναι δυνατόν. «Αναλαμβάνουμε τη δέσμευση να διατηρήσουμε το Κέντρο προσβάσιμο σε όλη την κοινότητα και δεν επιδιώκουμε να μετακυλίσουμε το κόστος συντήρησης της γκαλερί στην τιμή του εισιτηρίου», ανακοίνωσαν.
Το κτίριο βρίσκεται μέσα σε μια καταπράσινη και απομονωμένη λιθόστρωτη αυλή, η πύλη είναι από σφυρήλατο σίδερο, σχεδιασμένη από τους ίδιους τους καλλιτέχνες. Μεταξύ άλλων, φιλοξενεί μια αίθουσα ταινιών που εισάγει τους επισκέπτες στον κόσμο των Gilbert & George.
Η ειδική ελαστική οροφή στους χώρους της γκαλερί έχει τεχνητό χαμηλό ομοιόμορφο φωτισμό, ενώ δίνει την εντύπωση του ημερήσιου φωτός. Έτσι υπάρχει η ευελιξία δημιουργίας εναλλασσόμενων εκθέσεων και παρουσίασης ευρέος φάσματος της τέχνης του διδύμου με διαφορετικές ατμόσφαιρες φωτισμού, κι αυτό είναι σημαντικό.
Η τέχνη των Gilbert & George συγχέει και απορρίπτει όλες τις ιστορικές ταξινομήσεις της τέχνης ή την υπαγωγή τους σε άλλες σχολές ή κινήματα της τέχνης.
Ντυμένοι με ασορτί κοστούμια και γραβάτες ποζάρουν σαν τύποι παλαιάς κοπής μέσα στα έργα τους, στο σύμπαν που έχουν δημιουργήσει, που είναι οραματικό, πολύχρωμα εκκεντρικό και εξαντλητικά αλλόκοσμο.
Στην τελευταία τους δουλειά με τίτλο «Paradisical Pictures» απεικόνισαν το όραμα ενός παραδεισένιου μέρους που με τρόπο ανησυχητικό παραπέμπει σε ταξίδι σε ένα μαγεμένο δάσος ή ένα κατάφυτο πάρκο. Ένα ψυχεδελικό τοπίο, σαν οι προραφαηλίτες καλλιτέχνες των μέσων του δέκατου ένατου αιώνα, ενώ ήταν αφοσιωμένοι στον ποιητικό ρεαλισμό και στον θρύλο του Αρθούρου, να είχαν οραματιστεί κρυφά την επιστημονική φαντασία.
Ο παράδεισος των Gilbert & George δεν διαφέρει από τον πνευματικό κόσμο που ονειρεύονται πέρα από τη σύγχρονη ζωή, έναν κόσμο που συμπεριλαμβάνει την εξερεύνηση ενός αρχέτυπου, την προσφορά της ευδαιμονίας, της αιώνιας ανάπαυσης, της αληθινής ζωής και της αποκάλυψης, την απάντηση στα μυστήρια της ζωής. Τα έργα τους είναι φανταστικά, αλληγορικά, αφηγηματικά, αναπαραστατικά, ψυχεδελικά, παράλογα, μοντέρνα αλλά και αρχαϊκά, σουρεαλιστικά-γκροτέσκ, εμποτισμένα με την τραγωδία και την κωμωδία, γεμάτα πάθος, συγκινητικά εύγλωττα όσον αφορά την ανθρώπινη αδυναμία, την ηλικία και την εξάντληση. Προτείνουν μια φιλοσοφία, αλλά δεν υπαγορεύουν τις αρχές της. Η τέχνη τους είναι, πάνω απ' όλα, οραματική, με αναφορές σε ένα μακρύ ταξίδι στη ζωή, συναισθηματικό, πνευματικό, ψυχικό και κοσμικό, που ξεκινά και καταλήγει στους δρόμους του Λονδίνου.
