Με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Φωτός της UNESCO, το βραβείο Daylight Award απονεμήθηκε σε δυο αρχιτεκτόνισσες, τις βραβευμένες με το Χρυσό Βασιλικό Μετάλλιο RIBA και το βραβείο Pritzker 2020, Ιβόν Φάρελ και Σέλεΐ Μακναμάρα, που διευθύνουν το αρχιτεκτονικό γραφείο Grafton Architects, και στην Αννα Γουίρτζ-Τζάστις για την έρευνά της. Οι νικήτριες επαινέθηκαν για τον τρόπο που χρησιμοποιούν το φυσικό φως και κάνουν έρευνες προκειμένου να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής των κατοίκων του πλανήτη.
Η Ιβόν Φάρελ και η Σέλεΐ Μακναμάρα έχουν αξιοποιήσει με επιτυχία το φυσικό φως σε όλα τα έργα τους, χρησιμοποιώντας το για να διαφοροποιήσουν τους χώρους, ώστε να αναδείξουν τη διαφορετική σημασία τους, τον λειτουργικό τους σκοπό και τη βιωματική τους ατμόσφαιρα. Στα πολυάριθμα έργα τους, το φως της ημέρας χρησιμοποιείται ως «ολοκληρωμένη και αναντικατάστατη ποιότητα», συμπληρώνοντας τη χωροταξική διάταξη και τα τεχνικά συστήματα κάθε έργου.
Θεωρώντας την ύπαρξη της αρχιτεκτονικής ως κάτι φυσικό που υπάρχει στον χώρο και τον πολιτισμό, το αρχιτεκτονικό γραφείο των Σέλεϊ-Μακναμάρα προσπαθεί στα έργα του να συλλάβει τις περιβαλλοντικές συνθήκες της τοποθεσίας. Μελετούν το φως, κινούμενες προς τις μελλοντικές εποχές βιωσιμότητας, και γνωρίζοντας ότι το φως είναι μια εξαιρετική ενέργεια, δεν είναι απλώς μια οπτική απόλαυση.
Η Ιβόν Φάρελ και η Σέλεΐ Μακναμάρα έχουν αξιοποιήσει με επιτυχία το φυσικό φως σε όλα τα έργα τους, χρησιμοποιώντας το για να διαφοροποιήσουν τους χώρους, ώστε να αναδείξουν τη διαφορετική σημασία τους, τον λειτουργικό τους σκοπό και τη βιωματική τους ατμόσφαιρα.
Η Άννα Γουίρτζ-Τζάστις είναι πρωτοπόρος στη μελέτη του πώς οι ανθρώπινοι κιρκάδιοι ρυθμοί και ο ύπνος ρυθμίζονται από το φως, καθορίζοντας τις βασικές παραμέτρους του τρόπου με τον οποίο το φως δρα ως βιολογικό ερέθισμα, συμπεριλαμβανομένης της σημασίας του πότε βλέπουμε φως, πόσον καιρό το βλέπουμε, με ποια ένταση και σε ποιο χρωματικό φάσμα. Το έργο της επέτρεψε στην ίδια και στους συναδέλφους της ερευνητές να καθιερώσουν επιστημονικές εφαρμογές του φωτός ως θεραπεία για διάφορες ψυχικές ασθένειες, οδηγώντας στη δημιουργία ενός εγχειριδίου για επαγγελματίες υγείας, το οποίο εισάγει τεκμηριωμένη θεραπεία με φως για τη βελτίωση της διάθεσης και των διαταραχών του ύπνου.
Όπως λέει η ερευνήτρια: «Η έρευνα σχετικά με τις εκτεταμένες επιδράσεις του φωτός στον άνθρωπο, ανεξάρτητα από την όραση, έχει αλλάξει την αρχιτεκτονική την τελευταία δεκαετία. Ξεκίνησε νέα πρότυπα φωτισμού για την ενσωμάτωση των μη οπτικών επιδράσεων του φωτός ως απαραίτητων για την υγεία. Ξαναζωντάνεψε το ενδιαφέρον για τις τεράστιες δυνατότητες του φωτός της ημέρας ώστε να συμπληρώσει το τεχνητό φως».
Η Άννα Γουίρτζ-Τζάστις είναι νευροβιολόγος και ομότιμη καθηγήτρια στο Κέντρο Χρονοβιολογίας της Ψυχιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου της Βασιλείας. Είναι πρώην πρόεδρος της Εταιρείας για τη Θεραπεία του Φωτός και τους Βιολογικούς Ρυθμούς και της Ελβετικής Εταιρείας για την Έρευνα του Ύπνου, την Ιατρική του Ύπνου και τη Χρονοβιολογία. Εισήγαγε τη φωτοθεραπεία στην Ευρώπη και μελέτησε την Εποχιακή Συναισθηματική Διαταραχή και την κατάθλιψη κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, την οριακή διαταραχή της προσωπικότητας και την άνοια, πραγματοποιώντας το πρώτο πείραμα προκαταβολής της φάσης του ύπνου σε διπολική ασθενή. Δημοσίευσε το πρώτο εγχειρίδιο θεραπείας του τομέα για κλινικούς γιατρούς, «Chronotherapeutics for Affective Disorders» («Χρονοθεραπεία για Συναισθηματικές Διαταραχές»), μαζί με τους Francesco Benedetti και Michael Terman. Έχει συνεργαστεί με καλλιτέχνες και αρχιτέκτονες καθ' όλη τη διάρκεια της πρακτικής της για την εφαρμογή των κιρκαδιανών αρχών στον σχεδιασμό.
Το βραβείο Daylight Award τιμά και υποστηρίζει την έρευνα για το φως της ημέρας και το φως της ημέρας στην αρχιτεκτονική, προς όφελος της ανθρώπινης υγείας, της ευημερίας και του περιβάλλοντος. Το βραβείο δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην αλληλεπίδραση μεταξύ θεωρίας και πρακτικής. Καθιερώθηκε από τα φιλανθρωπικά ιδρύματα VILLUM FONDEN, VELUX FONDEN και VELUX STIFTUNG και απονέμεται ανά διετία σε δύο κατηγορίες: το βραβείο Daylight για την έρευνα και το βραβείο Daylight για την αρχιτεκτονική. Κάθε νικητής λαμβάνει το ποσό των 100.000 ευρώ.
