Το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β' στη Βεργίνα από τον Μανόλη Ανδρόνικο

Το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β' στη Βεργίνα από τον Μανόλη Ανδρόνικο Facebook Twitter
Ο σπουδαίος Έλληνας αρχαιολόγος Μανόλης Ανδρόνικος
2

«Πήρα το τσαπάκι της ανασκαφής, που έχω μαζί μου από το 1952, έσκυψα στον λάκκο και άρχισα να σκάβω με πείσμα και αγωνία το χώμα κάτω από το κλειδί της καμάρας. Ολόγυρα ήταν μαζεμένοι οι συνεργάτες μου. (...)

»Συνέχισα το σκάψιμο και σε λίγο ήμουν βέβαιος. Η πέτρα του δυτικού τοίχου ήταν στη θέση της, απείραχτη, στέρια. (...) Είναι ασύλητος! Είναι κλειστός! Ήμουν ευτυχισμένος βαθιά.

»Είχα λοιπόν βρει τον πρώτο ασύλητο μακεδονικό τάφο. Εκείνη τη στιγμή δεν ενδιαφερόμουν για τίποτε άλλο. Εκείνη τη νύχτα -όπως και όλες τις επόμενες- στάθηκε αδύνατο να κοιμηθώ περισσότερο από δυο τρεις ώρες.

»Γύρω στις 12, τα μεσάνυχτα, πήρα το αυτοκίνητο και πήγα να βεβαιωθώ αν οι φύλακες ήταν στη θέση τους. Το ίδιο έγινε και στις 2 και στις 5 το πρωί. Οπωσδήποτε, συλλογιζόμουν, μέσα στη σαρκοφάγο πρέπει να κρύβεται μια ωραία έκπληξη.

»Η μόνη δυσκολία που συναντήσαμε ήταν πως την ώρα που ανασηκώναμε το κάλυμμα, είδαμε καθαρά πια το περιεχόμενο και έπρεπε να μπορέσουμε να κρατήσουμε την ψυχραιμία μας και να συνεχίσουμε τη δουλειά μας, μόλο που τα μάτια μας είχαν θαμπωθεί απ' αυτό που βλέπαμε και η καρδιά μας πήγαινε να σπάσει από συγκίνηση.

 Η μόνη δυσκολία που συναντήσαμε ήταν πως την ώρα που ανασηκώναμε το κάλυμμα, είδαμε καθαρά πια το περιεχόμενο και έπρεπε να μπορέσουμε να κρατήσουμε την ψυχραιμία μας και να συνεχίσουμε τη δουλειά μας, μόλο που τα μάτια μας είχαν θαμπωθεί απ' αυτό που βλέπαμε και η καρδιά μας πήγαινε να σπάσει από συγκίνηση.

»Μέσα στη σαρκοφάγο υπήρχε μια ολόχρυση λάρνακα. Επάνω στο κάλυμμά της ένα επιβλητικό ανάγλυφο αστέρι με δεκάξι ακτίνες, και στο κέντρο του ένας ρόδακας.

»Με πολλή προσοχή και περισσότερη συγκίνηση ανασήκωσα το κάλυμμα με το αστέρι πιάνοντάς το από τις δυο γωνίες της μπροστινής πλευράς. Όλοι μας περιμέναμε να δούμε μέσα σ' αυτήν τα καμένα οστά του νεκρού. Όμως αυτό που αντικρίσαμε στο άνοιγμά της μας έκοψε για μιαν ακόμη φορά την ανάσα, θάμπωσε τα μάτια μας και μας πλημμύρισε δέος: πραγματικά μέσα στη λάρνακα υπήρχαν τα καμένα οστά. (...)

»Αλλά το πιο απροσδόκητο θέαμα το έδινε ένα ολόχρυσο στεφάνι από φύλλα και καρπούς βελανιδιάς που ήταν διπλωμένο και τοποθετημένο πάνω στα οστά. Ποτέ δεν είχα φανταστεί τέτοια ασύλληπτη εικόνα.

»Μπορώ να φέρω στη συνείδησή μου ολοκάθαρα την αντίδραση που δοκίμασα καθώς έλεγα μέσα μου: "Αν η υποψία που έχεις, πως ο τάφος ανήκει στον Φίλιππο, είναι αληθινή -και η χρυσή λάρνακα ερχόταν να ενισχύσει την ορθότητα αυτής της υποψίας- κράτησες στα χέρια σου τη λάρνακα με τα οστά του. Είναι απίστευτη και φοβερή μια τέτοια σκέψη, που μοιάζει εντελώς εξωπραγματική". Νομίζω πως δεν έχω δοκιμάσει ποτέ στη ζωή μου τέτοια αναστάτωση, ούτε και θα δοκιμάσω ποτέ άλλοτε».

(Μανόλης Ανδρόνικος, «Το Χρονικό της Βεργίνας», εκδ. Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης - via Λογομνήμων).

Το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β' στη Βεργίνα από τον Μανόλη Ανδρόνικο Facebook Twitter
Ο Μανόλης Ανδρόνικος στις ανασκαφές της Βεργίνας
Το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β' στη Βεργίνα από τον Μανόλη Ανδρόνικο Facebook Twitter
Μελίνα Μερκούρη, Λάκης Σάντας, Μανώλης Γλέζος, Μανόλης Ανδρόνικος στην Ακρόπολη.
Το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β' στη Βεργίνα από τον Μανόλη Ανδρόνικο Facebook Twitter
Μανόλης Ανδρόνικος, Κωνσταντίνος Καραμανλής.
Το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β' στη Βεργίνα από τον Μανόλη Ανδρόνικο Facebook Twitter
Ο Μανόλης Ανδρόνικος στις ανασκαφές της Βεργίνας
Το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β' στη Βεργίνα από τον Μανόλη Ανδρόνικο Facebook Twitter
Στον τάφο του Φιλίππου με τον Γιάννη Τσαρούχη (από τη φωτοθήκη της Χρυσούλας Σαατσόγου-Παλιαδέλη, καθηγήτρια Αρχαιολογίας του ΑΠΘ και διευθύντρια της πανεπιστημιακής ανασκαφής στη Βεργίνα).
Το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β' στη Βεργίνα από τον Μανόλη Ανδρόνικο Facebook Twitter
Με τη γυναίκα του Ολυμπία Κακουλίδου (κάτω αριστερά). Κάτω δεξιά, στην είσοδο της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, με την Όλυμπία, την Άννυ Μιχαηλίδου την Μπεττίνα Τσιγαρίδα και τη Χρυσούλα Σαατσόγου-Παλιαδέλη (από τη φωτοθήκη της Χ. Σαατσόγου-Παλιαδέλη).
Το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β' στη Βεργίνα από τον Μανόλη Ανδρόνικο Facebook Twitter
Ο αρχαιολογικός χώρος της Βεργίνας από ψηλά. Δεξιά διακρίνεται το θέατρο, στο κέντρο το ανάκτορο, και πάνω το μικρό παλάτι (από Makedonia.com.fr).
Το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β' στη Βεργίνα από τον Μανόλη Ανδρόνικο Facebook Twitter
Το εσωτερικό του τάφου του Φιλίππου στις πρώτες φωτογραφικές αποτυπώσεις.
Το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β' στη Βεργίνα από τον Μανόλη Ανδρόνικο Facebook Twitter
Ο «τάφος της Περσεφόνης» με το μοναδικό μαρμάρινο θρόνο. Ο τάφος αποδίδεται στη μητέρα του Φιλίππου Ευρυδίκη, γι' αυτό και ονομάζεται επίσης «τάφος της Ευριδίκης».
Το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β' στη Βεργίνα από τον Μανόλη Ανδρόνικο Facebook Twitter
Ζωγραφική παράσταση του Πλούτωνα και της Περσεφόνης σε τέθριππο πάνω στο θρόνο.
Το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β' στη Βεργίνα από τον Μανόλη Ανδρόνικο Facebook Twitter
Ο θρόνος στον «τάφο της Περσεφόνης».
Το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β' στη Βεργίνα από τον Μανόλη Ανδρόνικο Facebook Twitter
Ο «τάφος της Περσεφόνης».
Το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β' στη Βεργίνα από τον Μανόλη Ανδρόνικο Facebook Twitter
Η αρπαγή της Περσεφόνης από τον Πλούτωνα. Τοιχογραφία στο εσωτερικό του «τάφου της Περσεφόνης».
Το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β' στη Βεργίνα από τον Μανόλη Ανδρόνικο Facebook Twitter
Το αρχαίο θέατρο της Βεργίνας. Αποκαλύφθηκε το 1982 πολύ κοντά στο ανάκτορο και πιθανότατα πρόκειται για το θέατρο όπου δολοφονήθηκε ο Φίλιππος Β'.
Το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β' στη Βεργίνα από τον Μανόλη Ανδρόνικο Facebook Twitter
Η είσοδος των βασιλικών ταφών και του Μουσείου της Βεργίνας
Το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β' στη Βεργίνα από τον Μανόλη Ανδρόνικο Facebook Twitter
Βεργίνα. Καρτ ποστάλ Delcampe.
Το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β' στη Βεργίνα από τον Μανόλη Ανδρόνικο Facebook Twitter
Ο θώρακας από τη χρυσοποίκιλτη πανοπλία του Φιλίππου. Είναι παρόμοιος με αυτόν που φορά ο Μεγαλέξανδρος στην απεικόνιση της μάχης του με τον Δαρείο στο Μωσαϊκό της Νεάπολης.
Το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β' στη Βεργίνα από τον Μανόλη Ανδρόνικο Facebook Twitter
Ασημένια υδρία-τεφροδόχος με χρυσό στεφάνι βελανιδιάς. Βρέθηκε στο βάθος του θαλάμου του «τάφου του Πρίγκιπα» πάνω σε ένα μικρό πέτρινο βωμό.
Το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β' στη Βεργίνα από τον Μανόλη Ανδρόνικο Facebook Twitter
Ελεφαντοστέινες κεφαλές από τη διακόσμηση της χρυσελεφάντινης κλίνης στο θάλαμο του τάφου του Φιλίππου. Απεικονίζουν πιθανόν τον Φίλιππο και τον Μεγαλέξανδρο.
Το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β' στη Βεργίνα από τον Μανόλη Ανδρόνικο Facebook Twitter
Σχέδιο του ανακτόρου των Αιγών από τον αρχαιολόγο Ιωάννη Τραυλό, αναπάρασταση του ανακτόρου (του μόνου γνωστού της κλασικής Ελλάδας) από τους Δ. Παντερμανλή και Γ. Κιαγιά και το μεγάλο ψηφιδωτό του Δωματιόυ Ε.
Το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β' στη Βεργίνα από τον Μανόλη Ανδρόνικο Facebook Twitter
Ο τάφος του Φιλίππου Β'.
Το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β' στη Βεργίνα από τον Μανόλη Ανδρόνικο Facebook Twitter
Τα συμπεράσματα της ανατομικής ανάλυσης των οστών που βρέθηκαν στους βασιλικούς τάφους δημοσιεύτηκαν από το International Journal of Medical Sciences. Συνηγορούν στην άποψη ότι ο ασύλητος τάφος που ανακάλυψε ο Μανόλης Ανδρόνικος είναι του Φιλίππου Β'.
Το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β' στη Βεργίνα από τον Μανόλη Ανδρόνικο Facebook Twitter
Ελεφαντοστέινο γλυπτό. Βρέθηκε στον «τάφο του Πρίγκιπα».
Το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β' στη Βεργίνα από τον Μανόλη Ανδρόνικο Facebook Twitter
Ασημένια οινοχόη με κεφάλι Σειληνού από τον τάφο του Φιλίππου.
Το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β' στη Βεργίνα από τον Μανόλη Ανδρόνικο Facebook Twitter
Γυναικείο στεφάνι ανθισμένης μυρτιάς. Βρέθηκε στον προθάλαμο του τάφου του Φιλίππου.
Το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β' στη Βεργίνα από τον Μανόλη Ανδρόνικο Facebook Twitter
Η μεγάλη χρυσή λάρνακα από τον τάφο του Φιλίππου. Στη μικρότερη, τα οστά της νεκρής νεαρής βασιλικής συζύγου σκεπάζονται από ένα χρυσοπόρφυρο ύφασμα.
Το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β' στη Βεργίνα από τον Μανόλη Ανδρόνικο Facebook Twitter
Η πρόσοψη του διθάλαμου τάφου του Φιλίππου με την αινιγματική τοιχογραφία του κυνηγιού. Σύμφωνα με τη Χρυσούλα Σαατσόγλου-Παλιαδέλη, η τοιχογραφία απεικονίζει πιθανότατα το νεαρό Αλέξανδρο και τον πατέρα του σε κυνήγι. «Πρόκειται για ένα πολύτιμο δείγμα ζωγραφικής υψηλής τέχνης του 4ου αιώνα π.Χ., την περίοδο δηλαδή της ακμής της ελληνικής ζωγραφικής. Μαζί με την τοιχογραφία του τάφου της Περσεφόνης είναι από τα ελάχιστα έργα ζωγραφικής που έχουν σωθεί από την αρχαιότητα» (συνέντευξη στον Αγγελιοφόρο).
Το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β' στη Βεργίνα από τον Μανόλη Ανδρόνικο Facebook Twitter
Χρυσελεφάντινη ασπίδα του Φιλίππου.
Το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β' στη Βεργίνα από τον Μανόλη Ανδρόνικο Facebook Twitter
Τάφος του Φιλίππου.
Το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β' στη Βεργίνα από τον Μανόλη Ανδρόνικο Facebook Twitter
Χρυσό Γοργόνειο κόσμημα. Από τον προθάλαμο του τάφου του Φιλίππου.
 

Ντοκιμαντέρ του BBC για τη Βεργίνα με τον Μανόλη Ανδρόνικο.

 

Ντοκιμαντέρ του BBC για τη Βεργίνα.

Αρχαιολογία & Ιστορία
2

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Οι ανασκαφές στο μετρό Θεσσαλονίκης φέρνουν στο φως αριστουργήματα

Αρχαιολογία & Ιστορία / Οι ανασκαφές στο μετρό Θεσσαλονίκης φέρνουν στο φως αριστουργήματα

Οι αρχαιολογικοί θησαυροί που αποκαλύπτονται οδηγούν τον επισκέπτη σ' ένα ταξίδι στον χρόνο, στη Θεσσαλονίκη του χτες, της ρωμαϊκής και βυζαντινής περιόδου
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

ΠΕΑΝ: Όταν ανατινάχτηκαν τα γραφεία της φιλοναζιστικής ΕΣΠΟ στην οδό Γλάδστωνος

Ιστορία μιας πόλης / ΠΕΑΝ: Όταν ανατινάχτηκαν τα γραφεία της φιλοναζιστικής ΕΣΠΟ στην οδό Γλάδστωνος

Ποια ήταν η ολιγομελής ομάδα ΠΕΑΝ που έμεινε στην ιστορία για τις ριψοκίνδυνες δράσεις της ενάντια στους Ναζί; Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με τον Ευάνθη Χατζηβασιλείου για την Πανελλήνιο Ένωση Αγωνιζομένων Νέων.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Χαιρώνεια: Η μάχη που γέννησε τον σύγχρονο άνθρωπο

Ιστορία μιας πόλης / Χαιρώνεια: Η μάχη που γέννησε τον σύγχρονο άνθρωπο

Στις 2 Αυγούστου του 338 π.Χ. ο Φίλιππος Β’ οδηγεί τους Μακεδόνες σε μία μάχη η έκβαση της οποίας θα αλλάξει τον κόσμο. Τι σήμανε για τη Μακεδονία, την Αθήνα και τον ελλαδικό χώρο η Μάχη της Χαιρώνειας; Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με τον Παναγιώτη Ιωσήφ, συνεπιμελητή της έκθεσης που έχει ως θέμα την ιστορική μάχη και τρέχει αυτό το διάστημα στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Ανέκδοτες και σπάνιες εικόνες από την κατασκευή του Ηλεκτρικού στην Ομόνοια (πριν έναν αιώνα)

Αρχαιολογία & Ιστορία / Ανέκδοτες και σπάνιες εικόνες από την κατασκευή του Ηλεκτρικού στην Ομόνοια, πριν από έναν αιώνα

Η LiFO, σε συνεργασία με τα Γενικά Αρχεία του Κράτους, θα παρουσιάσει μια σειρά από ανέκδοτα και σπάνια ντοκουμέντα για διάφορα θέματα από τη λαμπρή, ή και όχι τόσο, ιστορία του τόπου μας. Ξεκινάμε με τον ιστορικό σταθμό του Ηλεκτρικού στην Ομόνοια, που δεν ήταν πάντοτε υπόγειος.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΓΕΛΑΣΑΚΗΣ
Όταν ανέβηκε στην Αθήνα η οπερέτα «Χασίς»

Ιστορία μιας πόλης / Όταν ανέβηκε στην Αθήνα η οπερέτα «Χασίς»

Ποιοι κάνουν χρήση ναρκωτικών στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα στην Ελλάδα και ποιο είναι το κοινωνικό αποτύπωμα των ναρκωτικών στην Αθήνα της εποχής; Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με τον ιστορικό και ερευνητή Κωστή Γκοτσίνα.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Πώς ζούσαν οι Ρωμαίοι στρατιώτες; Η καθημερινή ζωή των ανθρώπων πίσω απ’ την πολεμική μηχανή

Αρχαιολογία & Ιστορία / Πώς ζούσαν οι Ρωμαίοι στρατιώτες; Η καθημερινότητα πίσω απ’ την πολεμική μηχανή

Μια νέα έκθεση στο Βρετανικό Μουσείο αποκαλύπτει τη ζωή των Ρωμαίων που έζησαν μέσα στις τάξεις του στρατού της Αυτοκρατορίας και την υπηρέτησαν πιστά.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
«Δεν ξέρουμε πού βρίσκεται το σώμα του Αλέξανδρου, όμως ο τάφος του είναι σίγουρα στην Αλεξάνδρεια»

Αρχαιολογία & Ιστορία / «Δεν ξέρουμε πού βρίσκεται το σώμα του Αλέξανδρου, όμως ο τάφος του είναι σίγουρα στην Αλεξάνδρεια»

Η Καλλιόπη Λημναίου-Παπακώστα, διευθύντρια του Ελληνικού Ινστιτούτου-Ιδρύματος Αλεξανδρινού Πολιτισμού, που σκάβει στην Αλεξάνδρεια από το 1998 μιλά για τις ανασκαφές που πραγματοποιεί εκεί, τα μέχρι στιγμής ευρήματα, τον Μεγαλέξανδρο, τη σχέση του με την Αίγυπτο και το πολυσυζητημένο ντοκιμαντέρ του Netflix, στο οποίο συμμετείχε.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Στοά Νικολούδη, Σαρόγλειο, Μέγαρο Υπατία: Τα έργα του Α. Νικολούδη έδωσαν ευρωπαϊκό αέρα στην Αθήνα

Ιστορία μιας πόλης / Στοά Νικολούδη, Σαρόγλειο, Μέγαρο Υπατία: Τα έργα του Α. Νικολούδη έδωσαν ευρωπαϊκό αέρα στην Αθήνα

Τα κτίρια του Αλέξανδρου Νικολούδη υπάρχουν παντού στην Αθήνα. Όμως γιατί γνωρίζουμε τόσο λίγα γι' αυτόν τον αρχιτέκτονα; Η Αγιάτη Μπενάρδου μιλά με την Αμαλία Κωτσάκη.
THE LIFO TEAM
Βυζάντιο και Αφρική: Μια έκθεση με τα εκπληκτικά καλλιτεχνικά επιτεύγματα ενός ανεξερεύνητου κόσμου

Αρχαιολογία & Ιστορία / Αφρική και Βυζάντιο: Τα εκπληκτικά καλλιτεχνικά επιτεύγματα ενός ανεξερεύνητου κόσμου

Μέσα από σπάνια αντικείμενα η νέα έκθεση του Met αφηγείται την κεντρική θέση της Αφρικής στα διηπειρωτικά δίκτυα εμπορίου και πολιτιστικών ανταλλαγών με το Βυζάντιο.
THE LIFO TEAM
Οι δυτικοί λόφοι της αρχαίας Αθήνας

Ιστορία μιας πόλης / Πνύκα, Νυμφών, Φιλοπάππου: Οι δυτικοί λόφοι της αρχαίας Αθήνας

H Αγιάτη Μπενάρδου συνομιλεί με τη Λήδα Κωστάκη και τον Μάρκο Κατσιάνη για τους τρεις λόφους που βρίσκονται απέναντι από την Ακρόπολη (Πνύκας, Νυμφών και Μουσών-Φιλοπάππου) και καθόρισαν την εξέλιξη του αστικού ιστού της Αθήνας.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Μια σκηνή συμποσίου υψηλής ζωγραφικής σε έναν αρχαίο μακεδονικό τάφο

Nothing Days / Μια σκηνή συμποσίου υψηλής ζωγραφικής σε έναν αρχαίο μακεδονικό τάφο

Η άριστα διατηρημένη τοιχογραφία στον τάφο ενός στρατηγού-εταίρου του Μεγάλου Αλεξάνδρου στον Άγιο Αθανάσιο Θεσσαλονίκης είναι ένα από τα ελάχιστα δείγματα ζωγραφικής της αρχαιότητας.
M. HULOT