«Ο άνθρωπος που γελά»: Το βωβό αριστούργημα του 1928 που γέννησε τον Τζόκερ

«Ο άνθρωπος που γελά»: Το βωβό αριστούργημα του 1928 που γέννησε τον Τζόκερ Facebook Twitter
«Ο άνθρωπος που γελά»: Ο ήρωας με το αιώνια χαραγμένο μειδίαμα επιβιώνει ως τρομακτικό αξιοθέατο περιοδεύοντος θιάσου για να βρει τελικά καταφύγιο στην αγάπη μιας τυφλής νεαρής γυναίκας
1

Παρότι συχνά κατατάσσεται ως (κλασική) ταινία τρόμου, «Ο άνθρωπος που γελά», η βωβή ταινία που γύρισε το 1928 ο Πολ Λένι για το στούντιο της Universal με βάση την ομώνυμη νουβέλα του Βίκτορ Ουγκό, είναι ουσιαστικά ένα υποβλητικό ρομαντικό μελόδραμα βουτηγμένο στον γερμανικό εξπρεσιονισμό.

Η επιτυχία της ταινίας πάντως έστρωσε τον δρόμο για τον «Δράκουλα» και τον «Φράνκενσταϊν» (του 1931 αμφότερα) του ίδιου στούντιο και η ερμηνεία του μεγάλου Γερμανού ηθοποιού Κόνραντ Βάιντ στον κεντρικό ρόλο του Γκουίνπλεϊν, του ανθρώπου με το αιώνια χαραγμένο μειδίαμα, γέννησε τον χαρακτήρα του Τζόκερ, ο οποίος έκανε την παρθενική του εμφάνιση στο πρώτο τεύχος του Batman που κυκλοφόρησε το 1940.

Η ερμηνεία του μεγάλου Γερμανού ηθοποιού Κόνραντ Βάιντ στον κεντρικό ρόλο του Γκουίνπλεϊν, του ανθρώπου με το αιώνια χαραγμένο μειδίαμα, γέννησε τον χαρακτήρα του Τζόκερ, ο οποίος έκανε την παρθενική του εμφάνιση στο πρώτο τεύχος του Batman που κυκλοφόρησε το 1940.

Ο ήρωας της ταινίας και του βιβλίου (το οποίο ο Ουγκό επιθυμούσε να λειτουργεί σε μεγάλο βαθμό και ως πολιτική αλληγορία) είναι ο γιος ενός πολιτικού αντιπάλου του Βασιλιά Ιάκωβου Β', που μετά την εκτέλεση του πατέρα του παραδίδεται σε εμπόρους παιδιών που του παραμορφώνουν χειρουργικά το πρόσωπο για να φαίνεται σα να γελάει για πάντα με την ανοησία του πατέρα του και μεγαλώνοντας επιβιώνει ως τρομακτικό αξιοθέατο περιοδεύοντος θιάσου για να βρει τελικά καταφύγιο στην αγάπη μιας τυφλής νεαρής γυναίκας.

«Ο άνθρωπος που γελά»: Το βωβό αριστούργημα του 1928 που γέννησε τον Τζόκερ Facebook Twitter
Ο κορυφαίος Γερμανός ηθοποιός του μεσοπολέμου Κόνραντ Βάιντ στο ρόλο του τραγικού ήρωα.
 

Η γενεαλογία του Τζόκερ αποτελεί αντικείμενο συζήτησης εδώ και δεκαετίες, οι δημιουργοί όμως του χαρακτήρα (ο Bob Kane, ο Bill Finger και ο Jerry Robinson) είχαν επιβεβαιώσει από πολύ παλιά ότι το καλούπι υπήρξε σαφώς ο πρωταγωνιστής της ταινίας του Λένι. Παρότι ο Τζόκερ εξελίχθηκε και διαμορφώθηκε ποικιλοτρόπως μέσα στα χρόνια, η επίδραση του Γκουίνπλεϊν, όπως τον υποδύθηκε ο Βάιντ, είναι πάντα εκεί, έντονη και αδιαμφισβήτητη, ειδικά δε στην πιο διάσημη ιστορία του «Κλόουν Πρίγκιπα του Εγκλήματος» που παρουσιάστηκε στο θρυλικό κόμικ των Alan Moore και Brian Bolland, "Batman: The Killing Joke" του 1988. Σχετικά πρόσφατα μάλιστα η αναφορά στην ταινία του 1928 υπήρξε ευθεία με την έκδοση του "Batman: Ο άνθρωπος που γελά" (2005) των Ed Brubaker και Doug Mahnke.

  

Περιέργως, δεν επιχειρήθηκε ποτέ στο Χόλιγουντ ριμέικ της ταινίας παρότι υπήρξαν μία ιταλική και δύο γαλλικές μεταφορές (μάλλον αδιάφορες όλες) του βιβλίου, το 1966, το 1971 και το 2012 αντίστοιχα. Η κληρονομιά του κεντρικού χαρακτήρα όμως παρέμεινε ζωντανή σε διάφορες κινηματογραφικές εκδοχές του σύμπαντος γύρω από τον Μπάτμαν, από το Batman του Τιμ Μπάρτον (1989) με τον Τζακ Νίκολσον στο ρόλο του Τζόκερ και την εμφανέστατη επιρροή του γερμανικού εξπρεσιονισμού στην ταινία, και το Dark Night του 2008 (Τζόκερ ο αείμνηστος Χιθ Λέτζερ) ως τον Τζόκερ του Τζάρεντ Λέτο (ο οποίος τονίζει τη σύνδεση με την ταινία του 1928 ειδικά όποτε κρύβει με το χέρι το πρόσωπο πριν αποκαλύψει το αιώνιο χαμόγελο) στο Suicide Squad του 2016, και το «Τζόκερ» που παίζεται αυτές τις μέρες στα σινεμά του πλανήτη με πρωταγωνιστή τον Χαοκίν Φίνιξ στο ρόλο του απόκληρου κοινωνιοπαθή Άρθουρ Φλεκ ή «Τζόκερ».

Ειδικά το μακιγιάζ κλόουν που «φορά» ο ηθοποιός στην ταινία του Τοντ Φίλιπς είναι σχεδόν πανομοιότυπο με αυτό των κλόουν με τους οποίους έδινε παραστάσεις ο ήρωας της ταινίας «Ο άνθρωπος που γελά». Επικεφαλής τους ήταν ο Ούρσους, ο οποίος σε κάποια στιγμή συμβουλεύει τον Γκουίνπλεϊν: «Πρόσεξε μόνο μη χαλάσεις και γίνεις άνθρωπος».

«Ο άνθρωπος που γελά»: Το βωβό αριστούργημα του 1928 που γέννησε τον Τζόκερ Facebook Twitter
Batman: The Killing Joke (1988)
«Ο άνθρωπος που γελά»: Το βωβό αριστούργημα του 1928 που γέννησε τον Τζόκερ Facebook Twitter
Batman: The Man Who Laugh (2005)
«Ο άνθρωπος που γελά»: Το βωβό αριστούργημα του 1928 που γέννησε τον Τζόκερ Facebook Twitter
Ο Χοακίν Φίνιξ (και στην αφίσα στο βάθος ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο) στο φετινό «Τζόκερ» του Τοντ Φίλιπς
 

Με στοιχεία από το Hollywood Reporter

 

Οθόνες
1

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

ΒΟΥΓΟΝΙΑ

Ανταπόκριση από τη Βενετία / «Βουγονία»: Κριτική για τη νέα ταινία του Γιώργου Λάνθιμου

«Είναι περιπέτεια η "Βουγονία", fun και πιο περίπλοκη απ’ ότι δείχνει» - Ο Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος καταγράφει τις εντυπώσεις του από την παγκόσμια πρεμιέρα της ταινίας στο 82ο Φεστιβάλ Βενετίας.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
Terence Stamp (1938-2025): Ο μάγκας του Λονδίνου που θα γινόταν Τζέιμς Μποντ

Οθόνες / Terence Stamp (1938-2025): Ο μάγκας του Λονδίνου που θα γινόταν Τζέιμς Μποντ

«Το άτακτο αγόρι του βρετανικού σινεμά βρήκε τον δρόμο του σε ώριμες επιλογές, είτε παίζοντας κάποιον αδυσώπητο κακό είτε αφήνοντας τα λακωνικά του διακριτικά σαν στάμπα, όνομα και πράγμα, σε σύντομες εμφανίσεις – εννοείται πως έχει υποδυθεί και τον διάβολο!»
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
The Karate Kid: Πώς η «ταινιούλα που δεν θα έβλεπε κανείς» εξελίχθηκε σε παγκόσμιο φαινόμενο

Οθόνες / The Karate Kid: Πώς η «ταινιούλα που δεν θα έβλεπε κανείς» εξελίχθηκε σε παγκόσμιο φαινόμενο

Η ταινία σημάδεψε μια γενιά εφήβων που φαντασιώνονταν ότι θα αντιστεκόντουσαν ηρωικά στους νταήδες που τους κακοποιούσαν καθημερινά. Και τώρα, ο μύθος επιστρέφει για έκτη φορά στην οθόνη, με πρωταγωνιστές τον Τζάκι Τσαν και τον Ραλφ Μάτσιο
THE LIFO TEAM
Ο άνθρωπος που έφερε την μαύρη μουσική κουλτούρα στο σαλόνι εκατομμυρίων σπιτιών

Daily / Ο άνθρωπος που έφερε τη μαύρη μουσική κουλτούρα στο σαλόνι εκατομμυρίων σπιτιών

Το ντοκιμαντέρ «Sunday Best: The untold story of Ed Sullivan» αναδεικνύει τη συμβολή του Εντ Σάλιβαν και της δημοφιλέστατης τηλεοπτικής εκπομπής του στην ανάδειξη τεράστιων μορφών της μαύρης μουσικής, από τη Nίνα Σιμόν και τον Τζέιμς Μπράουν μέχρι την Tίνα Τέρνερ και τον Στίβι Γουόντερ.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΙΤΑΚΗΣ
Έντουαρντ Νόρτον: Γεννημένος σε λάθος εποχή

Οθόνες / Έντουαρντ Νόρτον: Γεννημένος σε λάθος εποχή

Με αφορμή τα σημερινά του γενέθλια, ανατρέχουμε στην καριέρα ενός ηθοποιού με την ερμηνευτική στόφα των μεγάλων ονομάτων του New Hollywood, μα καταδικασμένου να εργάζεται σε καιρούς που η κινηματογραφική βιομηχανία δεν ξέρει τι να κάνει μαζί του.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
Ana Kokkinos: «Αν ήμουν ένας στρέιτ, Άγγλος άντρας, η ζωή θα ήταν ευκολότερη»

Οθόνες / Ana Kokkinos: «Αν ήμουν ένας στρέιτ, Άγγλος άντρας, η ζωή θα ήταν ευκολότερη»

Η ελληνικής καταγωγής Αυστραλή σκηνοθέτιδα πίσω από το «Ten Pound Poms» μιλά στη LiFO για τη στάση των Αυστραλών απέναντι στους μετανάστες, την ταινία της που εξόργισε την ομογένεια, και το πώς είναι να νιώθεις παρείσακτος ακόμη κι όταν το έργο σου έχει δει πολύς κόσμος.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Μιχάλης Ρέππας: «Θέλω να διασκεδάζω. Πέρασα τα 65 και έχει αρχίσει να μη με νοιάζει»

Οι Αθηναίοι / Μιχάλης Ρέππας: «Θέλω να διασκεδάζω. Πέρασα τα 65 και έχει αρχίσει να μη με νοιάζει»

«Τρεις Χάριτες», «Βίρα τις Άγκυρες», «Δις εξαμαρτείν», «Safe Sex», «Το Κλάμα βγήκε από τον Παράδεισο», «Μπαμπάδες με ρούμι». Λίγοι μας έχουν κάνει να γελάσουμε τόσο τα τελευταία 30 χρόνια όσο ο Μιχάλης Ρέππας. Ο ηθοποιός, συγγραφέας και σκηνοθέτης που εξαιτίας του «το Τζέλα Δέλτα δεν είχε φουγάρα» αφηγείται τη ζωή του στη LifO.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Το τρίο Πασκάλ-Τζόνσον-Έβανς και 9 ακόμα λόγοι να πάτε σινεμά

Οθόνες / Το τρίο Πασκάλ-Τζόνσον-Έβανς και 9 ακόμα λόγοι να πάτε σινεμά

Μια ταινία που η Τζέιν Όστιν θα ήταν περήφανη να είχε σκηνοθετήσει, η Λίντσεϊ Λόχαν ανταλλάζει σώμα με την Τζέιμι Λι Κέρτις ξανά μετά από 22 χρόνια κι ένας μεταλλαγμένος Μπάμπι εκδικείται για τον θάνατο της μαμάς του. – Τι παίζει από σήμερα σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
THE LIFO TEAM
«Νεαρές μητέρες»: Είναι καλοκαιρινή επιλογή μία ταινία των αδελφών Νταρντέν; 

The Review / «Νεαρές μητέρες»: Tα κατάφεραν πάλι οι αδελφοί Νταρντέν; 

Τι κάνει τις «νεαρές μητέρες» να ξεχωρίζουν από τις προηγούμενες δουλειές των Βέλγων δημιουργών; Ο Χρήστος Παρίδης και η Βένα Γεωργακοπούλου συζητάνε για τη βραβευμένη ταινία που παίζεται στους θερινούς κινηματογράφους της Αθήνας.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
American Apparel: Τα βρόμικα μυστικά της πιο ανατρεπτικής εταιρείας των ’00s

Οθόνες / American Apparel: Τα βρόμικα μυστικά της πιο ανατρεπτικής εταιρείας των ’00s

Η American Apparel πουλούσε απελευθέρωση, αλλά πίσω από τις βιτρίνες και το φίνο βαμβάκι το brand ήταν βουτηγμένο στα σκάνδαλα: σεξουαλική παρενόχληση, κατάχρηση εξουσίας και ένα εργασιακό κλίμα που κάθε άλλο παρά cool ήταν.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ

σχόλια

1 σχόλια