Η παρατεταμένη ήττα της πατρικής τυραννίας

 

 

 

 

[...] Οι φαντασιώσεις ποικίλλουν ανάλογα με τις εποχές και τους εκάστοτε λόγους. Έτσι, για παράδειγμα, στην αρχαία Ελλάδα, στο Άργος, η γυναίκα έπρεπε, τη νύχτα του γάμου της, να φορέσει ψεύτικη γενειάδα. Ίσως, για να ξυπνήσει την ανδρική επιθυμία, να έπρεπε να εμφανιστεί με ένα φαλλικό ομοίωμα, εκτός κι αν, όπως προτείνει ο ελληνιστής M. Détienne, φορώντας το ποστίς, να υπενθύμιζαν έτσι οι γυναίκες στους άντρες ότι ήταν ισότιμές τους, επειδή είχαν πάρει κάποτε τα όπλα για να πολεμήσουν ενάντια στη Σπάρτη! Εξάλλου, στον Όμηρο, το ρήμα μίγνυμιυποδηλώνει τη συνουσία και τη μάχη σώμα με σώμα.

 

 

Οι εξελίξεις στις ιατρικές τεχνικές ενισχύουν αυτές τις μεταβολές, επιτρέποντας στην αναπαραγωγή να πραγματοποιείται σήμερα χωρίς την προσφυγή στη σεξουαλικότητα. Έτσι, το ετεροφυλόφιλο ζευγάρι δεν είναι πλέον απαραίτητα το τυπικό μοντέλο.

 

"Η ήττα της πατρικής τυραννίας", έγραφε ο Φρόιντ στο Τοτέμ και ταμπού, "αποτελεί προϋπόθεση για την έλευση των δημοκρατικών κοινωνιών". Ωστόσο, απέναντι σε αυτό το αντι-αλλοτριωτικό κίνημα σεξουαλικής απελευθέρωσης, είμαστε μάρτυρες μιας βίαιης αναβίωσης της αναφοράς στην πατριαρχία, στον φαλοκεντρισμό, που εκδηλώνεται με την εγκαθίδρυση αυταρχικών καθεστώτων, ειδικά στη Βραζιλία, όπου η νέα κυβέρνηση υποστηρίζεται από τους ευαγγελιστές. Οι κυβερνήσεις αυτές, που χαρακτηρίζονται από την επιστροφή του πατέρα της ορδής, ενός "δήθεν λυτρωτή πατέρα", πρεσβεύουν τον φυλετικό διαχωρισμό, τον μισογυνισμό, και διαδίδουν τον φόβο και το μίσος. Καταγγέλλουν την υποτιθέμενη διαφθορά της σεξουαλικής τάξης, και στρέφονται ενάντια στους αυτόχθονες πληθυσμούς, ενάντια στους φτωχούς, ενάντια στην άμβλωση και την αντισύλληψη, επιδιώκοντας ένα νέα έλεγχο στα γυναικεία σώματα - οι σεξουαλικές μειονότητες βρίσκονται τώρα σε κίνδυνο.

 

Η πατριαρχική τάξη φιλοδοξεί να αναμορφώσει τους πληθυσμούς, μέσω της επιστροφής σε μία υποτιθέμενη ηθικοποίηση της σεξουαλικότητας, της αναπαραγωγής, αποκαθιστώντας την υποταγή τους στον ετεροφυλόφιλο κανόνα!

 

'Ετσι, βλέπουμε τις ίδιες πάντα αγωνίες, τις ερωτικές παρεξηγήσεις, τις αγκυλώσεις της σεξουαλικότητας. Καμία δυνατή συγχώνευση, όποια κι αν είναι η θέση του συντρόφου, δεν νοείται να γίνεσαι ένα, γι' αυτό και δεν υπάρχει σεξουαλική σχέση. Η δυσκολία να συνταιριάξεις την επιθυμία, την αγάπη και την ηδονή, είναι σε κάθε περίπτωση πάντα εμφανής. [...]

 

Aspasie Bali
Sexe: quoi de neuf? - La clinique lacanienne n* 31

 

* Η Aspasie Bali είναι ψυχαναλύτρια στο Παρίσι, και ακριβή φίλη.

 

Μτφ. Σ.Σ.