Olga Stefatou & Yousef Shurrab
Born in Gaza
Olga Stefatou & Yousef Shurrab, Born in Gaza, Εκδόσεις Four Eyes, 224 σελίδες, στα Αγγλικά και στα Αραβικά
Ο Γιούσεφ, 18 ετών, καταφέρνει να διαφύγει από τη Γάζα και προσπαθεί να χτίσει μια νέα ζωή στο Κάιρο, κουβαλώντας μαζί του τις μνήμες του επιθετικού διωγμού, της γενοκτονίας και της απώλειας που βίωσε στον τόπο του. Το βιβλίο BORN IN GAZA είναι ένα ψυχολογικό πορτρέτο της ενηλικίωσής του, μέσα από ένα δημιουργικό διάλογο που καλλιεργήθηκε μεταξύ μας, στην προσπάθειά του να ανακτήσει την ελπίδα και το δικαίωμα στο όνειρο.
Ο Γιούσεφ έγινε 18 χρονών μόλις λίγες μέρες πριν διαφύγει από τη Γάζα μαζί με την οικογένειά του, στις 27 Φεβρουαρίου 2024, κουβαλώντας μία βασική επιθυμία: ασφάλεια και ειρήνη. Σήμερα ζει σε ένα μικρό διαμέρισμα στην περιοχή της Γκίζας, κοντά στο πανεπιστήμιό όπου πέρασε με ειδικές εξετάσεις, ενώ η οικογένειά του και οι στενοί συγγενείς του μένουν μαζί σε ένα διαμέρισμα στην Ηλιούπολη του Καΐρου. Για πρώτη φορά, είναι καθημερινά μακριά από την οικογένειά του, προσπαθώντας να προσαρμοστεί σε μια νέα πραγματικότητα που βιώνει ως αφιλόξενη.
Στη Γάζα, όλα όσα αποτελούσαν την καθημερινότητά του έχουν καταστραφεί: το σπίτι του, το σπίτι της γιαγιάς του, το καταφύγιό του στη Ράφα, το αθλητικό κέντρο, το αγαπημένο του παραθαλάσσιο στέκι και το καφέ του. Στο Κάιρο, βιώνει πολλαπλά επίπεδα άγχους -ακαδημαϊκή πίεση, δυσκολίες με την αιγυπτιακή αραβική, ρατσισμό, οικονομική ανασφάλεια και ένα βαθύ αίσθημα αποξένωσης. Η Αίγυπτος είναι το μόνο μέρος όπου έχει βρεθεί ποτέ εκτός της Γάζας και είναι επίσης ο τόπος όπου έλαβε τα πιο επώδυνα νέα της ζωής του.
Λίγες εβδομάδες αφού έφτασε στο Κάιρο, ο Γιούσεφ χάνει τον καλύτερό του φίλο, τον Ali· μαθαίνει για τον θάνατό του από τα μέσα ενημέρωσης. «Κλαίω για τον φίλο μου όταν είμαι μόνος», λέει. Μιλά καθημερινά - όταν το επιτρέπει η σύνδεση - με τους φίλους του που παραμένουν στη Γάζα. Φέρει ενοχές για το ότι είναι ασφαλής στην Αίγυπτο και θα προτιμούσε να επιστρέψει, παρά τους κινδύνους. Συνεχίζει να σκρολάρει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, παρακολουθώντας την απόγνωση στον τόπο του. Σύμφωνα με την UNICEF (Οκτώβριος 2025), πάνω από 64.000 παιδιά έχουν σκοτωθεί ή τραυματιστεί στη Λωρίδα της Γάζας από τις 7 Οκτωβρίου 2023.
Γνώρισα τον Γιούσεφ όταν ήταν 14, σε ένα διαδικτυακό εργαστήριο φωτογραφίας για εφήβους στη Γάζα. Κάποιες από τις εικόνες που δημιούργησε τότε αποτελούν σήμερα μέρος των κολάζ αυτής της σειράς. Παρά τις δυσκολίες, παραμείναμε σε επαφή με τη σιωπηλή ελπίδα ότι κάποια μέρα θα τον συναντήσω από κοντά. Αυτή η στιγμή ήρθε όταν έφτασε με ασφάλεια στο Κάιρο.
Η συμμετοχική διαδικασία εξελίχθηκε σαν συνέχεια του αρχικού εργαστηρίου και ελπίζω, πως προσέφερε στον Γιούσεφ ενθάρρυνση και δημιουργική έκφραση. Μια καλή φίλη, η Δήμητρα Χριστοδούλου, του χάρισε τη φωτογραφική της μηχανή, ώστε να μπορεί να φωτογραφίζει την καθημερινότητά του. Η συν-δημιουργία και οι συζητήσεις μας με βοήθησαν να κατανοήσω βαθύτερα τον ψυχικό κόσμο ενός εφήβου που πλοηγείται μέσα στο τραύμα, την ανασφάλεια, το θυμό και το πένθος. Ταυτόχρονα, ανέδειξαν ένα επείγον ερώτημα: με ποιον τρόπο οι έφηβοι επιζώντες πολέμου, όπως ο Yousef, θα ανακτήσουν την ψυχική δύναμη και καθαρότητα για να διεκδικήσουν ξανά τη ζωή τους;
Το βιβλίο BORN IN GAZA είναι ένα ψυχολογικό πορτρέτο του Yousef και ταυτόχρονα μια προσπάθεια γεφύρωσης και κατανόησης των δικών μας διαφορετικών κόσμων, κάτι που οι σημερινές κοινωνίες έρχονται αντιμέτωπες με τις μετακινήσεις πληθυσμών για μια ασφαλέστερη ζωή. Το βιβλίο αποτελεί ένα είδος αρχείου που συνδυάζει φωτογραφίες από το σπίτι του Γιούσεφ, τη γειτονιά και την πόλη, σημειώσεις και κολάζ, στιγμιότυπα από το διαδίκτυο και διαλόγους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ο Γιούσεφ εξερευνά τη φωνή και την ταυτότητά του, καθώς αφήνει πίσω την εφηβεία και περνά στην ενηλικίωση.
'Ολγα Στεφάτου
- Το λύκειο μου
- Αυτό είναι το σπίτι μου, όπου γεννήθηκα και όπου έχω τις πιο όμορφες αναμνήσεις μου. Από εδώ έβλεπα τη θάλασσα, αλλά τώρα το Ισραήλ το έχει βομβαρδίσει. Πρέπει να επιστρέψω και να ξαναχτίσω το σπίτι μου.
- Αυτό είναι το σπίτι της γιαγιάς μου και του παππού μου, που βομβαρδίστηκε από το Ισραήλ. Η γιαγιά μου βρισκόταν μέσα στο σπίτι όταν χτυπήθηκε.
- Αγαπούσα αυτόν τον αθλητικό σύλλογο, ήταν ο αγαπημένος μου. Εκεί μπορούσε κανείς να απολαύσει πολλά διαφορετικά αθλήματα.
- Αυτό ήταν ένα από τα καλύτερα μέρη στη Γάζα, αλλά τώρα έχει βομβαρδιστεί από το Ισραήλ. Ήταν καφέ και εστιατόριο, και μπορούσες επίσης να απολαύσεις την παραλία και να κολυμπήσεις στη θάλασσα.
- Αυτό είναι το σπίτι στο οποίο μετακομίσαμε στη Ράφα, αλλά τώρα έχει βομβαρδιστεί από το Ισραήλ. Έζησα εδώ για πέντε μήνες.
Ο σύνδεσμος της προπώλησης: https://www.ulule.com/born-in-gaza/
Σύνδεσμος You Tube προώθησης της προπώλησης: https://www.youtube.com/watch?v=MRjFWKSugQA&t=1s
Ο σύνδεσμος της Όλγας https://olgastefatou.com/
Εκδόσεις Four Eyes éditions https://foureyeseditions.shop/en
