Αλέξανδρος Βούτσας
Κονσέρβες
Γιατί κονσέρβες; Πώς προσδιορίζονται; Τί προσφέρουν;
Ας ξεκινήσουμε ανάποδα. Η λέξη είναι δανεισμένη από το con+servare, που σημαίνει να κρατώ, να φυλλάτω, να παρατηρώ. Σημαίνει επίσης, να διατηρώ μέσα σε ζάχαρη, ή ακόμα να διατηρώ μια ποσότητα ενός είδους σταθερή και αμετάβλητη κατά την διάρκεια μιάς χημικής ή μιάς φυσικής αλλαγής (συντήρηση τροφής, διατήρηση ενέργειας). Όσο για τη ζάχαρη, συμβολίζει χαρά, αγάπη, αθωότητα και την γιορτή της άνεσης και του πειρασμού. Στην τέχνη και τον πολιτισμό, αντιπροσωπεύει την γλύκα της ζωής, την θαλπωρή και ενίοτε μια στιγμιαία αίσθηση "φτιαχτής" ικανοποίησης ως αντίδοτο ενός συναισθηματικού κενού.
Καθώς ηλικιωνόμαστε, πολλές εμπειρίες που έχουμε ζήσει "αφήνουν" ένα κάποιο συναίσθημα, αλλά αναγνωρίζουμε μια φθορά στην μνήμη λεπτομεριών με την πάροδο του χρόνου. Η γραφή κειμένων, ως ημερολόγια ή χρονογραφήματα, πολλές φορές αναδύουν αυτές τις ξεχασμένες λεπτομέριες- όπως κάνουν βέβαια και οι φωτογραφίες.
Η διαφορά είναι πως οι γραπτές λέξεις νοούνται μέσω της μετατροπής αφηρημένων συμβόλων ή ήχων που συνδέονται με αισθητικές εμπειρίες και αποθηκευμένες μνήμες, ενώ η νοηματική αναγνώριση μιάς φωτογραφίας συνεπάγεται από την άμμεση οπτική αντίληψη, ανάλυση των συνθετικών/οπτικών στοιχείων (αντικείμενα, υποκείμενα, σχήμα, δομή χρώμα, τονικότητα, χαρακτηρηστικά φωτός) και το νοηματικό πλαίσιο μέσα στο οποίο δημιουργήθηκε η φωτογραφία.
Η κονσέρβα είναι μικρή σε μέγεθος, μεταφέρεται και ανοίγει εύκολα, έχει θρεπτική αξία (διατηρεί/τρέφει το σώμα μας), διατηρεί την ποιότητα και την ποσότητα του περιεχομένου της. Eσύ αποφασίζεις πότε θα την ανοίξεις και θα την καταναλώσεις. Εκείνη όμως εξουσιάζει τον χρόνο. Εξασφαλίζει ελευθερία και αυτάρκεια, αλλά και βάζει ένα όριο, συγχρόνως. Σηματοδοτεί την τιμή του "πριν", "τώρα", "μετά"- χρόνοι μη αναστρέψιμοι.
Η παρουσία ενός θεατή που βρίσκεται αντιμέτωπος με μιά φωτογραφία ενδέχεται να "πλέξει" ένα σημαίνον κομμάτι προσωπικής συναισθηματικής μνήμης, τέτοιο, που να το θεωρήσει άξιο αποθήκευσης μέσα στον χρόνο-σε μια "φωτογραφική κονσέρβα". Είναι μιά τέτοια κονσέρβα που θα τον/την έκανε να αισθάνεται ασφαλής για την ακριβή διατήρηση της κάθε μνήμης. Δεδομένου ότι οι μνήμες από τις εμπειρίες της ζωής είναι πολλές και σημαίνουσες, δημιουργείται ενα στρίμωγμα. Το στρίμωγμα αυτό, λοιπόν, οδηγεί στην ανάγκη να δημιουργούμε, αλλά και να παράγουμε "φωτογραφικές κονσέρβες".
Αλέξανδρος Βούτσας
Ο Αλέξανδρος Βούτσας γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη το 1961. Διδάσκει στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών, στο εργαστηριακό μάθημα επιλογής Φωτογραφία- Μορφές της αναλογικής και ψηφιακής φωτογραφικής εικόνας στην τέχνη (2000- ). Δίδαξε φωτογραφία στο Κολλέγιο Αθηνών (Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Ενηλίκων) και στην Leica Academy. Έχει παρουσιάσει τη δουλειά του σε επτά ατομικές και περισότερες από τριάντα ομαδικές εκθέσεις. Συμμετείχε στα PLATFORMS PROJECT 2019, με την ομάδα Texnopaignion Art Group, με τίτλο "Το τραπέζι- απουσία", "Die Kunst ist ein Ausweg bei sexuellen problemen" (Η τέχνη είναι μία διέξοδος στα σεξουαλικά προβλήματα), Μουσείο των Ονείρων- Σίγκμουντ Φρόϋντ, Αγία Πετρούπολη, Ρωσία (2018), CIP Festival (Chania International Photography Festival, CAN, Χανιά, 2019), "Κρατικός Αερολιμήν Αθηνών", Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων(2017). Πρόσφατα είχε την επιμέλεια της φωτογραφικής έκθεσης "ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ" στη γκαλερί ΗΩΣ (Αθήνα, Δεκέμβριος 2019). Είναι ένας FUJIFILM X-Photographer στην Ελλάδα. Έχει εκδόσει δύο μονογραφίες: Αναμένοντας τα σημεία συνάντησης (2008) και ΡΟΔΟΠΟΥ (1993).
