Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
 

Θωμάς Κοροβίνης: «Μυσταγωγοί και μυημένοι σκόρπισαν σαν τρελαμένα πουλιά στη Σαλόνικα»

O αγαπημένος συγγραφέας και μουσικός, γνήσιο παιδί της Σαλονίκης, γράφει στη LIFO για «μια πόλη λατρεμένη, πολυτραγουδισμένη, μυθοποιημένη, αλλά και μαρτυρική».
ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΩΜΑ ΚΟΡΟΒΙΝΗ
«Ενώ περνώ καταμεσήμερο έξω απ' την άλλοτε κοσμοπολίτικη κεντρική αγορά «Μοδιάνο», ακούω το φάντασμα μιας αλλοτινής μου λάγνας γειτόνισσας Ισπανοεβραίας, της μαντάμ Μαρί, να τραγουδάει όπερες και θωρώντας το σέρτικο μαναβάκι από απέναντι»... Ο Θωμάς Κοροβίνης φωτογραφίζεται στην κεντρική αγορά «Μοδιάνο», Νοέμβριος 2018, Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO

Τα μυστικά θέλουνε τάφους επτασφράγιστους. Και τα μυστήρια, μύστες ικανούς, για να τελεστούν. Οι Κάβειροι της Σαμοθράκης μας κληροδότησαν τα ιερά – μα, για τη λειτουργική τους ούτε ίχνος. Η μυστηριακή παράδοση στάθηκε φειδωλή στις σε βάθος αποκαλύψεις. Ούτε ρωγμή. Εικάζουμε μόνον.


Η ιστορία της Θεσσαλονίκης αποτελεί –κατά μία οπτική– τη διαχρονική επιστρωμάτωση ανάγλυφων μα και αφανέρωτων παλίμψηστων. Στο επιστητό της διαπλέκονται μύθοι και αλήθειες, θρύλοι και συμβάντα.

 

Στην αρχαιότητα λατρεύτηκε εδώ ο Βάκχος. Αλλά πώς; Λένε με φαλλικές πανηγύρεις. Υπερίπτανται, άραγε, στον θόλο της περί το μισό εκατομμύριο ψυχές, Θεσσαλονικέων βρικολάκων, «προσγείων», όπως τους λέει ο ποιητής Μάριος-Μαρίνος Χαραλάμπους στη μελέτη του Μυστική Θεσσαλονίκη;

 

«Της Σαλονίκης το θεριό βγήκε να σεριανίσει.
Βάζει γεναίκας φορεσιά, γεναίκας πασουμάκι,
γεναίκα βγαίνει, κάθεται μέσα στο σταυροδρόμι...» (δημοτικό τραγούδι)

 

Από τα μικράτα μας ακούγαμε για αιμοβόρα στοιχειά στο «Κόκκινο Σπίτι» –απέναντι απ' την Αγιά Σοφιά–, που το μετατρέπει ο νυν δεσπότης του «Θεσσαλονικάρχης» Ιβάν σε προτεκτοράτο του ΠΑΟΚ, για τρομοκρατικά φαντάσματα του Σέιχ Σου, για ζουρλούς ρασοφόρους στην Άνω Πόλη που παίρνουν στο κυνήγι μεταμεσονύχτιους διαβάτες, για το «στοιχειωμένο σπίτι» στου Βότση που των αδυνάτων αδύνατο να κατοικηθεί, για υπόγειες σήραγγες λαβυρινθώδεις, για χριστιανικές κατακόμβες και κρύπτες που σχηματίζουν μια δεύτερη πόλη με τούνελ – και λοιπά συγγενικά.

 

Στη νιότη μας ανακαλύψαμε –τα μέχρι τούδε ανεξήγητα– εντυπωσιακά, σκόρπια, «χυμένα» γλυπτά –σαν από χέρι κάποιου δικού μας Γκαουντί– στους Κήπους του Πασά, όπου το κάλλος και το δέος.


Καθώς τυγχάνω πολύπλαγκτος στρατοκόπος, ευτύχησα να ανταμωθώ με άλλους πλάνητες του άστεως, με κάποιους σύγχρονους περπατημένους «μύστες», αλήτες και ποιητές, οι οποίοι, δασκαλεμένοι από παλιότερους, μ' έμπασαν σε κόλπα κρυφά, μικρά μυστικά, που έκαναν την ταραγμένη μου νιότη λιγότερο οδυνηρή.

 

Δεν υπάρχουν πια. Αφανίστηκαν κι εκείνοι μαζί με τα επεισοδιακά στέκια μου, ερωτιάρικα, ρωμαλέα, επαναστατικά, όπως π.χ. ο «Τζότζος», η «Δόμνα», η «Σεχραζάτ», ο «Παράδεισος» και η «Όμορφη νύχτα». Εκεί όπου γεννιόνταν όντως τέτοιες εκπλήξεις που εξελίσσονταν σε «μυστήρια». Όπου σε «μυούσε» αυτόματα ή σταδιακά και το βαρβάτο σου ένστικτο, η ορμή της νιότης, η αισθησιακή ευτολμία και η αυθεντική λαϊκότητα. Όλα αυτά σχεδόν μία δεκαετία προτού περάσουμε στον νέο αιώνα.

 

Έκτοτε, μυσταγωγοί και μυημένοι σκόρπισαν σαν τρελαμένα πουλιά μες στην ανεμοδούρα.


Μα, κάνω ακόμη επί χιλιομέτρων χιλιόμετρα στις ρίμες της πολιτείας, επιμένοντας να ξαναπιώ απ' το ίδιο –«αθάνατο», όπως πίστεψα στη νιότη μου– νερό, οργώνοντας ξανά και ξανά τις ίδιες πέτρες που τις ξέρω και με ξέρουν. Μπας και αποκαλυφθούν νέα «μυστήρια». Μπας και πετύχω το «θαύμα».

 

Νιώθω νυχτοπερπατώντας συχνά σχεδόν ψηλαφητή τη συντροφιά αδερφών ομοαίματων που αλληλοσφραγίστηκαν μ' αυτή την πόλη, σαν τον Ιωάννου και τον Ασλάνογλου, με τη νοερή παρέα του Χριστιανόπουλου στο πλάι μου, που του έλαχε Γολγοθάς αναπάντεχος στα στερνά του.

 

Ο Ντίνος Χριστιανόπουλος, στο σπίτι της Άνω Πόλης όου έμενε κάποτε.... Φωτο: Σπύρος Στάβερης / LIFO
Ο Ντίνος Χριστιανόπουλος, στο σπίτι της Άνω Πόλης όου έμενε κάποτε.... Φωτο: Σπύρος Στάβερης / LIFO

 

Δεν είναι πόλη για απροσκύνητους η Σαλόνικα. Θέλει κάθε ώρα να της κάνεις τεμενάδες. Δεν αμφισβήτησε τους σατραπικούς εναγκαλισμούς που την καθήλωσαν, δεν αποδέχτηκε τις εσφαλμένες επιλογές της που της στένεψαν τα τακούνια –και ακόμη στραβοπατάει–, δεν έδιωξε τα δυναστικά φαντάσματά της. Δεν δικαίωσε τόσο άδικο αίμα που κύλησε στους δρόμους, στον Ιππόδρομο, στις αγορές και στις πλατείες, στους ναούς, στις χάβρες και στα τεμένη της, μέσα στο διάβα της Ιστορίας.


Αντιμάχομαι την πλασματική, απατηλή εικόνα της που τη συστήνουν ευκαιριακές καρτ-ποστάλ. Περί ερωτικών και άλλων τινών δαιμονίων. Δύσκολη πόλη! Πρέπει να σκάβεις διαρκώς! Αγόγγυστα! Να σαμποτάρεις τις εμμονικές αντιστάσεις της. Όσο και να την πονάς, όσο και να ματώνεις στα καλντερίμια της, δεν σε ξεδιψάει. Δεν σου παραδίδεται.

 

Δεν είναι πόλη για απροσκύνητους η Σαλόνικα. Θέλει κάθε ώρα να της κάνεις τεμενάδες. Δεν αμφισβήτησε τους σατραπικούς εναγκαλισμούς που την καθήλωσαν, δεν αποδέχτηκε τις εσφαλμένες επιλογές της που της στένεψαν τα τακούνια –και ακόμη στραβοπατάει–, δεν έδιωξε τα δυναστικά φαντάσματά της. Δεν δικαίωσε τόσο άδικο αίμα που κύλησε στους δρόμους, στον Ιππόδρομο, στις αγορές και στις πλατείες, στους ναούς, στις χάβρες και στα τεμένη της, μέσα στο διάβα της Ιστορίας.

 

Ναι, είναι ένας τόπος μαρτυρίου πλέον του μυστηρίου. Και τα μεν μαρτύρια καρτερούν τον γδικιωμό τους. Ικανό δε πλήθος συμπολιτών μας σέρνει ακόμη τον χορό στο ίδιο τέμπο, απ' τον καιρό της λεγόμενης «απελευθέρωσης» κι έπειτα, ομού μετά εθνοκεντρικών καθηλώσεων και ψυχοπαθολογικών συνδρόμων ανίατου καθωσπρεπισμού και παπαδοκρατίας. Αυτά δεν είναι μυστήρια. Είναι κοινές αλήθειες ανομολόγητες.

 

Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO
Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO


Είναι, λοιπόν, η λατρεμένη, πολυτραγουδισμένη και μυθοποιημένη Σαλονίκη μια πόλη μαρτυρική. Παράλληλα, μάλλον είναι και «μυστική». Και πάντως πόλη μυστήρια. Comme il faut και φοβιτσιάρα.

 

Όμως παράδοξα –κι ώρες ώρες παράφορα– και αφοπλιστικά ελκυστική. Μια παιδεμένη γερόντισσα με πολυτάραχο βίο, σεμνότυφη, αλλά προκλητικά πανέμορφη –μείξη ακόρεστης εταίρας και άσπιλης ηγουμένης–, με μια μόνιμη υγρασία υφάλμυρη που σε προσκαλεί σε μυσταγωγικές συνουσίες. Που συντελούνται θέλοντας και μη, στεγασμένες ή υπαίθριες, σε ελάχιστη απόσταση από κάποιαν απ' τις μοναδικές στον κόσμο βυζαντινές εκκλησίες της.


Τέτοιες –που με πληγώνουν (αλλά και με «φτιάχνουν»)– κάνω σκέψεις, εν κρυπτώ και φανερώ, ενώ περνώ καταμεσήμερο έξω απ' την άλλοτε κοσμοπολίτικη κεντρική αγορά «Μοδιάνο», απ' την πλευρά της Ερμού –καθώς ολοκληρώνεται το άδειασμα απ' τα καταστήματα και ετοιμάζεται η ανασκευή της, Κύριος οίδε, σε τι–, ακούγοντας το φάντασμα μιας αλλοτινής μου λάγνας γειτόνισσας Ισπανοεβραίας, της μαντάμ Μαρί, να τραγουδάει όπερες και θωρώντας το σέρτικο μαναβάκι από απέναντι, απ' τη λαϊκή αγορά, το Καπάνι, να της απαντάει παιχνιδιάρικα με νταλγκαδιάρικους αμανέδες.

 

Είναι, λοιπόν, η λατρεμένη, πολυτραγουδισμένη και μυθοποιημένη Σαλονίκη μια πόλη μαρτυρική. Παράλληλα, μάλλον είναι και «μυστική». Και πάντως πόλη μυστήρια. Comme il faut και φοβιτσιάρα.
Είναι, λοιπόν, η λατρεμένη, πολυτραγουδισμένη και μυθοποιημένη Σαλονίκη μια πόλη μαρτυρική. Παράλληλα, μάλλον είναι και «μυστική». Και πάντως πόλη μυστήρια. Comme il faut και φοβιτσιάρα.

 

 

 

Ο Θωμάς Κοροβίνης είναι συγγραφέας και μουσικός.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

11 φωτογραφίες από τη Θεσσαλονίκη της δεκαετίας του '60
Οι γειτονιές, οι δρόμοι, οι πλατείες και τα μνημεία της συμπρωτεύουσας, πολλά χρόνια πίσω
46 σπάνιες, παλιές φωτογραφίες της Θεσσαλονίκης
Εικόνες απ' το παρελθόν της πόλης, μέσα απ' το ομώνυμο Facebook Group, κι ένα εξαιρετικό βίντεο «Τότε και Τώρα»

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

«Είναι αγώνας επιβίωσης»: 6 σκληρά εργαζόμενοι τις μέρες του κορωνοϊού μιλούν στη LIFO
«Αυτή την άνοιξη, αντί να ανθίσουν παντού λουλούδια, έχουν ανθίσει μάσκες και γάντια».
Η Επιδημία του COVID-19 ως σοβαρή ψυχοπιεστική συνθήκη για την τρίτη ηλικία - Οδηγίες για ηλικιωμένους
Το Υπουργείο Υγείας κοινοποίησε οδηγίες οι οποίες στοχεύουν να διασφαλίσουν την φροντίδα των ηλικιωμένων, να καθησυχάσουν τον φόβο και τα αισθήματα αβοηθητότητας, μοναξιάς, αβεβαιότητας, θλίψης και θα τους βοηθήσουν να προσαρμοστούν στις προτεινόμενες και επιβεβλημένες οδηγίες προστασίας.
Δωρεά 100.000.000 δολαρίων από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος στη μάχη κατά του κορωνοϊού
Για την ανακούφιση των συνεπειών της πανδημίας, είτε σε κοινωνικό είτε σε οικονομικό επίπεδο.
Η «Κιβωτός του Κόσμου» και ο πατέρας Αντώνιος στέλνουν μήνυμα ελπίδας μέσα στην πανδημία
Ο πατέρας Αντώνιος, παρά τις δυσκολίες και τις αντιξοότητες της καραντίνας, δεν χάνει ποτέ την αισιοδοξία του και δηλώνει προσηλωμένος στον στόχο του να βρίσκει πάντα τον τρόπο να βοηθάει όσο το δυνατόν περισσότερα παιδιά.
Ο Σωτήρης Τσιόδρας ως καθηγητής: Τι λένε γι' αυτόν οι φοιτητές του
«Όταν τελειώσει όλο αυτό, θα γυρίσει στο Αττικό να βλέπει γιαγιάδες με χαμόγελο, γιατί έτσι είναι...»
Ιδιοκτήτες ακινήτων του Airbnb στην Ελλάδα παρέχουν δωρεάν φιλοξενία σε γιατρούς και νοσηλευτές
Προσφέρουν τα ακίνητά τους που βρίσκονται κοντά σε νοσοκομεία, για διαμονή ή για λίγες ώρες ξεκούρασης.
Οι καθημερινοί ήρωες της μάχης με τον κορωνοϊό
Εκτός από τους μεγάλους ήρωες που δίνουν τη μάχη στα νοσοκομεία, υπάρχουν κι εκείνοι που διατηρούν την καθημερινότητά μας όσο πιο φυσιολογική γίνεται.
Μοδίστρες απ' όλη την Ελλάδα ενώνονται για να ράψουν επαναχρησιμοποιούμενες μάσκες
Οι Μοδίστρες Άμεσης Ανάγκης είναι μια πρωτοβουλία του εικαστικού Μάριου Ελευθεριάδη και του βιοτέχνη ενδυμάτων Κωνσταντίνου Τεκτονίδη στο πλαίσιο της οποίας ράβονται χιλιάδες μάσκες προστασίας που θα παραδοθούν στον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό Θεσσαλονίκης προκειμένου να διατεθούν όπου χρειάζονται καλύπτοντας ανάγκες.
Ένα δημιουργικό podcast για τα παιδιά που είναι κλεισμένα στο σπίτι
H Δάφνη Καρνέζη σκέφτηκε πως η δημιουργία ενός postcast για παιδιά είναι ένας εύκολος άμεσος τρόπος για να μοιραστούν τι κάνουν όσο είναι κλεισμένα στην καραντίνα και να ακούσουν ταυτόχρονα τις ιστορίες άλλων παιδιών απ' όλη την Ελλάδα.
Ο δύσκολος Απρίλης και η μεγάλη αγωνία για την επόμενη μέρα
Ο κρισιμότερος μήνας για την εξέλιξη της πανδημίας μόλις ξεκίνησε.
O μονόλογος ενός υπαλλήλου σούπερ μάρκετ, αυτές τις μέρες
Πελατειακό αμόκ, «κατοχικό σύνδρομο» και άδειασμα ραφιών.
 Άοπλοι στο μέτωπο του υγειονομικού πολέμου
Οι νοσοκομειακοί γιατροί όλου του κόσμου αλλά και της Ελλάδας, που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της μάχης κατά της πανδημίας Covid-19, μιλούν για τις τραγικές ελλείψεις που υπάρχουν στα πάντα.
«Πρόκειται να γεννήσω εν μέσω πανδημίας»: Μια ετοιμόγεννη γυναίκα εξομολογείται
Η σχεδιάστρια μόδας Κλέλια Ανδράλη προσπαθεί να κρατήσει την ψυχραιμία της και μας γράφει ένα κείμενο μια μέρα πριν μπει στο μαιευτήριο.
5 κομβικές ερωτήσεις για το μέλλον της οικονομίας στον καθηγητή Πάνο Τσακλόγλου
Ο Πάνος Τσακλόγλου, καθηγητής στο Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών πιστεύει ότι πρωτίστως «πρέπει να μείνουν όρθιες οι επιχειρήσεις όσο διαρκεί η κρίση και να μην καταρρεύσουν».
Μανώλης Γλέζος: Ο τελευταίος εμβληματικός αγωνιστής της Αριστεράς
Αποδήμησε στα 98 του χρόνια ο ήρωας της Εθνικής Αντίστασης, δημοσιογράφος, συγγραφέας, ποιητής, ακτιβιστής και πολιτικός που απέκτησε διεθνή αναγνώριση. Παραμένει όμως αθάνατος στις καρδιές όλων όσοι οραματίστηκαν κάποτε να αλλάξουν αυτό τον κόσμο.
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή