Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
 

Γιατί όλοι λατρεύουν τη Φρίντα Κάλο;

Σαν σήμερα γεννιέται στην πόλη του Μεξικού η πιο διάσημη γυναίκα ζωγράφος του 20ού αιώνα.
Όταν βρέθηκε στις ΗΠΑ, η Φρίντα Κάλο πόζαρε για πολλούς σημαντικούς φωτογράφους, μεταξύ των οποίων η Ίμοτζεν Κάνιγχαμ, που έβγαλε αυτό το πορτρέτο το 1931.

Σαν σήμερα, στις 6 Ιουλίου 1907, γεννιέται η Μεξικανή ζωγράφος Μαγκνταλένα Κάρμεν Φρίντα Κάλο ι Καλντερόν, κόρη ενός άθεου Γερμανοεβραίου φωτογράφου και μιας Ισπανομεξικανής καθολικής.

 

Ακόμα και σε αυτές τις τυπικές πληροφορίες που συμπεριλαμβάνονται σε ένα βιογραφικό σημείωμα, η εκρηκτική Φρίντα Κάλο, η ζωγράφος που επηρεάστηκε από τη μεξικανική παράδοση αλλά και τον ρεαλισμό, τον συμβολισμό και τον υπερρεαλισμό, θα παρέμβει: θα αλλάξει τη χρονολογία της γέννησής της, ώστε να συμπίπτει με την έναρξη της Επανάστασης στο Μεξικό, το 1910, ενώ σύμφωνα με πηγές, η εβραϊκή καταγωγή του πατέρα της ήταν εφεύρημα που εξυπηρετούσε το αντιναζιστικό πνεύμα της κομμουνίστριας ζωγράφου.

 

Σε ηλικία έξι ετών, η Φρίντα θα προσβληθεί από πολιομυελίτιδα, που θα την αφήσει με το ένα της πόδι μικρότερο από το άλλο και ημιπαράλυτο. Με σκοπό να σπουδάσει ιατρική, εισέρχεται το 1922 στο Εθνικό Προπαρασκευαστικό Σχολείο της Πόλης του Μεξικού, όπου συναντά για πρώτη φορά τον Ντιέγκο Ριβέρα, που ζωγράφιζε μια τοιχογραφία στο αμφιθέατρο της σχολής.

 

Οι φεμινίστριες την έχουν λάβαρό τους, διότι είναι η μοναδική γυναίκα μέσα στον ωκεανό των ανδρών ζωγράφων. Οι ομοφυλόφιλοι τη θαυμάζουν, διότι είναι πρόσωπο του περιθωρίου που κατόρθωσε και ξεπέρασε όλα τα εμπόδια, σε πείσμα του κατεστημένου. Οι κομμουνιστές τη λατρεύουν, διότι υπήρξε δική τους.

 

Σε ηλικία δεκαοκτώ ετών, ένα τρομερό ατύχημα θα την αναγκάσει να υποστεί τουλάχιστον τριάντα εγχειρήσεις, καθηλώνοντάς την στο κρεβάτι για χρόνια. Δεν θα απαλλαγεί ποτέ από τον πόνο, ούτε θα μπορέσει να αποκτήσει παιδιά. Αναρρώνοντας, ξεκινά μαθήματα ζωγραφικής. Το 1929 θα δείξει τα έργα της στον Ντιέγκο Ριβέρα και την ίδια χρονιά θα παντρευτούν.

 

H Φρίντα Κάλο με τον Ντιέγκο Ριβέρα το 1939.
H Φρίντα Κάλο με τον Ντιέγκο Ριβέρα το 1939.

 

Η σχέση της με τον Ριβέρα θα είναι σχέση ζωής: η Φρίντα αλλάζει εμφάνιση υιοθετώντας το ντύσιμο των ιθαγενών Τεχουάνα, που θα γίνει το σήμα κατατεθέν της, ενώ αλλάζει σταδιακά και τον τρόπο που ζωγραφίζει. Παραμένει δίπλα του παρότι και οι δύο έχουν εραστές – ο Λέον Τρότσκι είναι ο πιο διάσημος δικός της, ενώ ανάμεσα στις ερωμένες του ζωγράφου συγκαταλέγεται και η μικρότερη αδελφή της Φρίντα, Κριστίνα.

 

«Ο ελέφαντας και η περιστέρα», όπως είχε περιγράψει το ζευγάρι η μητέρα της Φρίντα Κάλο, θα χωρίσουν το 1939 για να ξαναπαντρευτούν έναν χρόνο αργότερα. Η υγεία της ζωγράφου συνεχώς επιδεινώνεται, οι πίνακές της έχουν πρωταγωνίστρια την ίδια και τις πληγές της, ενώ αναζητά καταφύγιο στο αλκοόλ και τα ναρκωτικά. Σκέπτεται συνεχώς την αυτοκτονία αλλά δεν το αποφασίζει για χάρη του Ριβέρα: «Η ματαιοδοξία μου, που με κάνει να νομίζω ότι μπορεί να του λείψω», όπως γράφει στο ημερολόγιό της, τη συγκρατεί.

 

Παρότι ο Αντρέ Μπρετόν θα ενθουσιαστεί με τη δουλειά της και θα την καλέσει να εκθέσει τα έργα της στο Παρίσι, περιγράφοντάς την ως «αυτοδίδακτη σουρεαλίστρια», η ίδια δεν θα αποδεχτεί τον τίτλο. «Δεν ζωγραφίζω όνειρα ή εφιάλτες, αλλά τη δική μου πραγματικότητα» θα τονίσει.

 

H Φρίντα Κάλο με τον διασημότερο εραστής της, Λέον Τρότσκι.
H Φρίντα Κάλο με τον διασημότερο εραστής της, Λέον Τρότσκι.

 

Το 1953 θα πραγματοποιηθεί η πρώτη της ατομική έκθεση στην Πόλη του Μεξικού, ενόσω η ίδια βρίσκεται στο νοσοκομείο. Φτάνει στα εγκαίνια με ασθενοφόρο και ξαπλωμένη σε ένα κρεβάτι στο κέντρο της αίθουσας συζητά με τους επισκέπτες. Λίγους μήνες αργότερα, στις 13 Ιουλίου 1954, πεθαίνει από πνευμονική εμβολή, σύμφωνα με την επίσημη εκδοχή. Υπερβολική δόση ηρεμιστικών, θα είναι η ανεπίσημη και ανεπιβεβαίωτη, μέχρι σήμερα, φήμη.


Πέθανε η «Φρίντα Κάλο, καλλιτέχνις, γυναίκα του Ντιέγκο Ριβέρα» θα γράψουν οι New York Times για τη ζωγράφο που, όσο ζούσε, το πάθος της επισκίασε την τέχνη της. Τίποτα, τότε, δεν προμήνυε ακόμα τη μετά θάνατον δόξα που θα ακολουθούσε.

 

Ο ιστορικός τέχνης Γιώργος Μυλωνάς μίλησε στο LIFO.gr για τη σημασία του έργου της Φρίντα Κάλο, σήμερα αλλά και τις αιτίες που οδήγησαν στην περίφημη «Φρινταμάνια» των τελευταίων δεκαετιών:

 

«Η Φρίντα Κάλο δεν αντιμετωπίζεται ως ζωγράφος ούτε από το κοινό, ούτε από τους κριτικούς. Οι φεμινίστριες την έχουν λάβαρό τους, διότι είναι η μοναδική γυναίκα μέσα στον ωκεανό των ανδρών ζωγράφων. Οι ομοφυλόφιλοι τη θαυμάζουν, διότι είναι πρόσωπο του περιθωρίου που κατόρθωσε και ξεπέρασε όλα τα εμπόδια, σε πείσμα του κατεστημένου. Οι κομμουνιστές τη λατρεύουν, διότι υπήρξε δική τους. Και ας προσθέσουμε εδώ το κύμα των διανοουμένων και δημοσιογράφων που αναζητούσαν (πριν από δυο-τρεις δεκαετίες) με μια κάποια αγωνία "την αυθεντική έκφραση της λαϊκής δημιουργίας". Αυτά τα ρεύματα οδήγησαν στην περιβόητη "Φρινταμάνια". Προέκυψε όχι απλώς μια βαθιά εκτίμηση του έργου της Φρίντα Κάλο, αλλά η χαρακτηριστική μορφή της σε ποτήρια, κούπες, πιάτα, σελιδοδείκτες, ρολόγια, ταπετσαρίες τοίχου, καθρέπτες τσέπης, κουτιά φωτογραφιών και ζαχαρωτών, τσάντες κ.λπ.

 

Παρόλο που ζωγράφισε περιστασιακά μερικά πορτρέτα από παραγγελία, η Κάλο δεν πούλησε πολλά έργα εν ζωή. Είχε μάλιστα μόνο μία ατομική έκθεση στη διάρκεια της ζωής της, στο Μεξικό, το 1953, μόλις έναν χρόνο πριν από τον θάνατό της, σε ηλικία 47 χρόνων. Σήμερα οι τιμές των έργων της ανέβηκαν στα ύψη: χάρη στη Μαντόνα έφθασε το 1 εκατομμύριο δολάρια. Τον Μάιο του 2006, η αυτοπροσωπογραφία της, Roots (Ρίζες), πουλήθηκε για 5,62 εκατομμύρια δολάρια σε δημοπρασία των Sotheby's στη Νέα Υόρκη, σημειώνοντας ρεκόρ για έργο της Λατινικής Αμερικής και καθιστώντας τη Φρίντα κορυφαία γυναίκα ζωγράφο στην τέχνη.

 

Σήμερα πια κάθε έργο της βρίσκεται σε επίπεδα κοντινά στον Πικάσο και τους άλλους πρωταθλητές των τιμών στις δημοπρασίες. Η βιογραφία της πουλήθηκε σε εκατομμύρια αντίτυπα ως βιβλίο που τιμά τον Εθνικό Μήνα της Γυναίκας για τις φεμινίστριες, και ως ηχηρό χαστούκι στα μούτρα του καπιταλισμού, κατά άλλους.

 

Τον Μάιο του 2006, η αυτοπροσωπογραφία της, Roots (1943), πουλήθηκε για 5,62 εκατομμύρια δολάρια σε δημοπρασία των Sotheby's στη Νέα Υόρκη.
Τον Μάιο του 2006, η αυτοπροσωπογραφία της, Roots (1943), πουλήθηκε για 5,62 εκατομμύρια δολάρια σε δημοπρασία των Sotheby's στη Νέα Υόρκη.

 

Είναι αλήθεια ότι η λατρεία της Κάλο δεν οφείλεται μόνο σε αυτά, αλλά και σε τυχαία γεγονότα που τη σημάδεψαν στη ζωή της. Η Φρίντα έπαθε πολιομυελίτιδα παιδούλα. Στα 18 της χρόνια ένα τραμ συγκρούστηκε με το λεωφορείο όπου επέβαινε. Ένα μέταλλο τρύπησε την κοιλιά της και βγήκε από το αιδοίο της. Η σπονδυλική της στήλη έσπασε σε τρία σημεία. Έσπασαν επίσης πλευρά και λεκάνη, ενώ το ένα της πόδι έγινε κομμάτια. Και όμως, επέζησε. Και όχι μόνον αυτό αλλά έγινε και ατίθαση ερωμένη. Από τον Ντιέγκο Ριβέρα ως τον Τρότσκι, πέρασε με άνεση μέσα από τον έρωτα πολλών ανδρών αλλά και γυναικών.

 

Πέραν όμως από τα προσωπικά της θέματα και προβλήματα, τι σημαίνει για την τέχνη σήμερα η Φρίντα Κάλο; Αφού οι ζωγράφοι της εποχής ανακάλυψαν και υιοθέτησαν τη γιαπωνέζικη και την αφρικανική τέχνη, ήταν επόμενο να γίνει δεκτή με επαίνους μια ζωγραφική που στηρίζεται (ή αυτό λέει) στην αρχαία μεξικανική παράδοση. Οι πίνακές της, ριζωμένες σε μεξικάνικα πορτρέτα του 19ου αιώνα, ενσωμάτωσαν στοιχεία της μεξικανικής ποπ κουλτούρας και του προκολομβιανού πρωτογονισμού.

 

Η ανταπόκρισή της στο αίτημα της τέχνης ήταν, λοιπόν, ουσιαστική. Κι αυτό δεν το χρωστάει στον για ένα φεγγάρι εραστή της, τον Αντρέ Μπρετόν, αλλά στην ουσία της μοντέρνας τέχνης, όπως την εξέφρασε ο Έζρα Πάουντ, στρέφοντας την προσοχή μας στους Ιάπωνες, τους Κινέζους, αλλά και στους μεσαιωνικούς τροβαδούρους, αναζητώντας μιαν άλλη αυθεντικότητα. Δεν νομίζω ότι θα άξιζε να πέσουμε σε ψυχαναλυτική ερμηνεία του έργου της, ούτε στην πολιτική αντιδικία μαζί της, όπως έκανε ο περίφημος συμπατριώτης της, ποιητής Οκτάβιο Παζ. Μπορεί κανείς να δει ένα έργο της χωρίς να τον επηρεάζει η αναπηρία της ή ο χαρακτήρας της; Αυτό έχει σημασία».

 

Φωτογραφία από την κηδεία της Φρίντα Κάλο.
Φωτογραφία από την κηδεία της Φρίντα Κάλο.
Το φέρετρο της Φρίντα Κάλο καλυμμένο με το σύμβολο του κομμουνισμού.
Το φέρετρο της Φρίντα Κάλο καλυμμένο με το σύμβολο του κομμουνισμού.
Γεννήθηκε, μεγάλωσε και ζει στη Σαλαμίνα. Σπούδασε Φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και εργάζεται ως εκπαιδευτικός.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Αποσπάσματα από τη βιογραφία της  Φρίντα Κάλο που κυκλοφορεί στα ελληνικά
Ο Πίνο Κακούτσι επιχειρεί να σκιαγραφήσει μια από τις πιο μυθικές γυναικείες φιγούρες στην ιστορία της τέχνης στο βιβλίο «Viva la Vida»
Σπάνιο φιλμ με την Φρίντα Κάλο και τον Ντιέγκο Ριβέρα στο Μπλε Σπίτι τους στην Πόλη του Μεξικού
Τους βλέπουμε να φιλιούνται και να δείχνουν τρυφερότητα, ο ένας στον άλλον, χωρίς αναστολές
Online περιήγηση στην Casa Azul: Ταξίδι στο μαγικό σύμπαν τής Φρίντα Κάλο
Online περιήγηση στη θρυλική Casa Azul (Μπλε Σπίτι), την οικία όπου η Κάλο πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής της, και περιέχει κάποιους από τους πλέον σημαντικούς πίνακές της
Η ιστορία 7 προσωπικών αντικειμένων της Φρίντα Κάλο
Ματιές στον ιδιωτικό κόσμο και το μοναδικό στυλ της θρυλικής Μεξικανής ζωγράφου, μέσα από μια νέα έκθεση στο Victoria & Albert Museum του Λονδίνου
H τέχνη της Φρίντα Κάλο σε μία μοναδική διαδικτυακή έκθεση
Τα «Πρόσωπα της Φρίντα» (Faces of Frida) έχουν δημιουργηθεί μέσα από την συνεργασία της Google με ένα διεθνές δίκτυο ειδικών, μουσείων και συλλογών με έργα της που υπάρχουν σε διάφορες χώρες του πλανήτη
Σχεδόν 6 εκατ. δολάρια για το μυστηριώδες «Πορτρέτο κυρίας στα λευκά» της Φρίντα Κάλο
Έναντι σχεδόν 6 εκατομμυρίων δολαρίων πωλήθηκε πίνακας της Φρίντα Κάλο σε δημοπρασία στη Νέα Υόρκη
5+1 tips ομορφιάς από την Frida Kahlo
Η ιδιαίτερη προσέγγιση της ζωγράφου για την ομορφιά 65 χρόνια μετά τον θάνατό της
Η Φρίντα Κάλο μέσα από τον φακό του Nickolas Muray
Τα εμβληματικά πορτρέτα της Μεξικάνας ζωγράφου από τον μακροχρόνιο φίλο και εραστή της παρουσιάζονται στο Museum of Latin American Art στη Καλιφόρνια

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Πώς η Δυτική τέχνη δημιούργησε στερεότυπα για τον Αραβικό κόσμο
Η αποικιοκρατία δεν είναι μόνο υπόθεση γεωγραφική, αλλά και καλλιτεχνική.
Γιαννούλης Χαλεπάς: Η τραγική ζωή του μεγαλύτερου Έλληνα γλύπτη
Επίσκεψη στο σπίτι του στην Τήνο και μια καταγραφή της διαδρομής του ανάμεσα στην απογοήτευση, στην τρέλα και στη δόξα
Ο Τζάκσον Πόλοκ μέσα από τα 24 κορυφαία έργα του
Σαν σήμερα πεθαίνει, στα 44 του χρόνια, ο σπουδαίος Αμερικανός ζωγράφος, πρωτοπόρος του αφηρημένου εξπρεσιονισμού
Το μυστικό του τελευταίου πίνακα του Βαν Γκογκ
Μετά από 130 χρόνια, μία παλιά καρτ ποστάλ λύνει το μυστήριο
Αιμιλία Μπαλάσκα: «Για πάρα πολλά χρόνια έθαβα το δικό μου το πτώμα κάτω απ’ το χαλί»
Παρενοχλήθηκε ως παιδί από τον παππού της και μεγάλωσε σε μια σέχτα Πεντηκοστιανών στην Αθήνα. Η ιδιαίτερη συνέντευξη μιας εξαιρετικής καλλιτέχνιδας
22 πολιτιστικά events που αξίζει να δούμε τον Αύγουστο
Συναυλίες, εκθέσεις και παραστάσεις σε Αθήνα και Επίδαυρο.
Sleeping with a tiger από την K-Gold Temporary Gallery
Η σχέση μεταξύ των κοινωνιών που δημιουργούν άνθρωποι και ζώα αναδεικνύεται σε μια εξαιρετική έκθεση.
Οι αλλόκοτες δημιουργίες της Pottati Pottato
Μια Ελληνίδα καλλιτέχνις φτιάχνει σε κεραμικά μορφές της καθημερινότητάς, με τρόπο εντελώς ανατρεπτικό και παιγνιώδη, και τις παρουσιάζει σε έκθεση στη Μύκονο.
10 εκθέσεις εικαστικών στην Αθήνα που μένουν ανοικτές όλο το καλοκαίρι
Ευκαιρία να τις επισκεφθούμε.
Ο ρευστός, πάμφωτος κόσμος του Κωνσταντίνου Παρθένη
Σαν σήμερα πεθαίνει το 1967 ο σπουδαίος, κοσμοπολίτης δάσκαλος του Τσαρούχη και του Εγγονόπουλου: πολεμήθηκε, απομονώθηκε και η ζωή του παραμένει ακόμα και σήμερα τυλιγμένη με πέπλο μυστηρίου
Στην Άνδρο θα δεις φέτος έργα από Takis, Chryssa, Κουνέλλη, Λουκά Σαμαρά και άλλους μεγάλους καλλιτέχνες
«Αφαιρετικές προσεγγίσεις Ελλήνων καλλιτεχνών της διασποράς»: Εντυπώσεις από τη νέα καλοκαιρινή έκθεση του Ιδρύματος Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή.
Ο Πάνος Χαραλάμπους μάς καλεί να περπατήσουμε πάνω σε 20.000 ποτήρια, αυτό το Σ/Κ στο Ρομάντσο
«Άφοβο Σώμα»: Μια διαδραστική οπτικοακουστική εγκατάσταση και περφόρμανς στο πλαίσιο του φεστιβάλ Χλωροκίνη,
Ο Photoharrie ζωγραφίζει ακουαρέλες και ζει με ένα φίδι στο Μεταξουργείο
Περίεργοι μύκητες που γίνονται εναλλακτική μόδα, σύγχρονοι βοσκοί, νύχτα, μπαρ, καπνοί, γυμνοί άνθρωποι: η λίστα των αναφορών του Photoharrie είναι ατελείωτη.
«Καλή μου, συναντιόμαστε ξανά»: Δίπτυχο ζευγαριού του 16ου αιώνα ενώνεται ξανά μετά από 150 χρόνια
Η ιστορία ενός δίπτυχου που χωρίστηκε, μέσω δημοπρασιών και άλλων ατυχών γεγονότων, αποκαλύπτεται με ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες.
Ο Αλέξανδρος λείπει διακοπές
'Ενα έργο του βούλγαρου καλλιτέχνη Luchezar Boyadjiev στο MOMus - Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (Θεσσαλονίκης)

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή