Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
 

Η Σέμνη Καρούζου στη Νεμέα: «Θα χτίσετε το Μουσείο σας. Ξέρετε τι κάνετε...».

Ο καθηγητής Αρχαιολογίας του Μπέρκλεϊ Stephen Miller, που αφιέρωσε όλη του τη ζωή για να χτιστεί το Μουσείο της Νεμέας, περιγράφει πώς έπεισε την άτεγκτη τότε πρόεδρο του ΚΑΣ να δώσει τη συγκατάθεσή της.
Του ΣΤΕΦΑΝΟΥ Γ. ΜΙΛΛΕΡ
Φωτ. Αλέξανδρος Ακρίβος/ LIFO

Ολοι, πιστεύω, γνωρίζουν τις ηρωικές προσπάθειες του Χρήστου και της Σέμνης Καρούζου να προστατεύσουν τις αρχαιότητες του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου κατά τη διάρκεια της Κατοχής. Λίγοι, ωστόσο, γνωρίζουν τον αποφασιστικό ρόλο που έπαιξε η Σέμνη Καρούζου στην κατασκευή του Αρχαιολογικού Μουσείου της Νεμέας.

 

Ηταν τέλος του καλοκαιριού του 1974 και η πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα βρισκόταν σε φάση μεγάλων αλλαγών. Μερικούς μήνες νωρίτερα, είχα καταθέσει στο υπουργείο Πολιτισμού τα σχέδια για ένα Αρχαιολογικό Μουσείο στη Νεμέα, στο πλαίσιο των καθηκόντων μου για λογαριασμό της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών και του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ.

 

Υπήρχαν όμως διαφωνίες για τα μεγάλα παράθυρα, που εξασφάλιζαν θέα από την κύρια αίθουσα εκθέσεων προς το χώρο. Αυτή η επιλογή βασιζόταν στην εμπειρία μου από την Κλασική Αγορά της Αθήνας, όπου έβλεπα τον Homer Thompson να δείχνει στους επισκέπτες διάφορα μνημεία της Αγοράς, συνδέοντάς τα με τα τεχνουργήματα του Μουσείου. Απέβλεπα στην ίδια επιτυχία οπτικής σύνδεσης των ευρημάτων με τον αρχαιολογικό χώρο της Νεμέας.

 

 

Τελικά, εκεί που άρχισε ο ήλιος να βασιλεύει, αφήσαμε τη Νέα Νεμέα για την Αρχαία. Σταμάτησα το αυτοκίνητο κι έτρεξα να της ανοίξω την πόρτα. Δεν μετακινήθηκε. «Εδώ είμαστε», της είπα. Δεν σηκώθηκε από το κάθισμα. «Ας πηγαίνουμε», είπε και πήγε να κλείσει την πόρτα. Ενιωσα συντριβή. Η προοπτική του Μουσείου είχε μόλις εξανεμιστεί. Δεν είχα παρά να σκοτώσω τον Μένιο.

 

Λίγες ημέρες πριν φύγω για το Μπέρκλεϊ, επισκέφτηκα το γενικό επιθεωρητή Αρχαιοτήτων, καθηγητή Νικόλαο Κοντολέοντα. Με άκουσε ευγενικά, αλλά μου υπέδειξε να συζητήσω με τη Σέμνη Καρούζου, πρόεδρο τότε του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου. «Εάν συμφωνήσει μαζί σου», μου είπε ο Κοντολέων, «το σχέδιό σου είναι βέβαιο ότι θα περάσει».

 

«Οχ», σκέφτηκα καθώς γύριζα με τα πόδια στην Αμερικανική Σχολή. Η Καρούζου ήταν γνωστή για τα αντιαμερικανικά της αισθήματα, για τη στήριξη των ΗΠΑ στη στρατιωτική δικτατορία. Της είχε τότε απαγορευτεί να μπαίνει στο Εθνικό Μουσείο, όπου η ίδια και ο μακαρίτης άνδρας της τό είχαν διασώσει με την αντιστασιακή δράση που είχαν αναπτύξει κατά τη γερμανική Κατοχή.

 

Κι ενώ ζούσε λίγα τετράγωνα από την Αμερικανική Σχολή, διέσχιζε όλη την πόλη για να πάει στη βιβλιοθήκη του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου για τη μελέτη της. Υπήρχε δυνατότητα να μιλήσει και κυρίως να συμφωνήσει μαζί μου;

 

Παρ' όλ' αυτά, την επομένη πήρα τα σχέδια και χτύπησα την πόρτα της. Της εξήγησα τι την ήθελα και προς έκπληξή μου με κάλεσε να μπω, μου προσέφερε καφέ και γλυκό και με άκουσε.

 

Η Σέμνη Καρούζου στο σπίτι της στο Κολωνάκι συνομιλεί με τον εκδότη της LIFO, Στάθη Τσαγκαρουσιάνο (1998)
Η Σέμνη Καρούζου στο σπίτι της στο Κολωνάκι συνομιλεί με τον εκδότη της LIFO, Στάθη Τσαγκαρουσιάνο (1998)

 

Φάνηκε όμως ότι δεν μπορούσε να αποφασίσει χωρίς να έχει δει την προτεινόμενη για το Μουσείο θέση σε σχέση με το Ιερό και το Ναό του Διός.

 

Ξαφνικά μου ήρθε μια ιδέα: «Το Γερμανικό Ινστιτούτο θα εορτάσει τα εκατό χρόνια ανασκαφών του στην Ολυμπία τον Οκτώβριο. Φαντάζομαι ότι θα είστε παρούσα. Κι εγώ θα είμαι εκεί και μετά την εκδήλωση θα ταξιδέψω πίσω στην Αθήνα. Θα μπορούσατε να έλθετε μαζί μου έτσι ώστε να κάνουμε μια στάση στη Νεμέα και να εξετάσετε τα σχέδια του Μουσείου επί τόπου;». Συγκατένευσε.

 

Ετσι στριμωχθήκαμε τέσσερις αρχαιολόγοι την Κυριακή 13 Οκτωβρίου 1974 στο μικρό μου VW: οι σωματώδεις Alan Boegehold και Werner Fuchs και η λεπτοκαμωμένη Καρούζου.


Επειτα από έξι ώρες, κατεβήκαμε επιτέλους στο χωριό Αηδόνια, δυτικά της Νέας Νεμέας (αρχαία Φλιούς), σε ένα χάνι, όπου ο ιδιοκτήτης μπορούσε να μας ετοιμάσει μια συκωταριά. Και τότε σκέφθηκα να καλέσω και το δήμαρχο να έρθει να υποστηρίξει τα σχέδια για το Μουσείο.

 

Σε λίγα λεπτά ο Μένιος έφθασε με το γιο του Κώστα. Ο Μένιος Δημητρίου ήταν φαρμακοποιός και με είχε βοηθήσει στην αγορά των κτημάτων για την ανασκαφή στο αρχαίο στάδιο και γύρω από το ναό. Είχε διακριθεί κατά τον εμφύλιο πόλεμο και ως εκ τούτου ήταν η καλύτερη επιλογή των συνταγματαρχών για δήμαρχος.

 

Οταν όμως έκανα τις συστάσεις, συνειδητοποίησα την αντίθεση των πολιτικών τους πεποιθήσεων. Κι όπως ήταν φυσικό, σε λίγο αντάλλασσαν «φιλοφρονήσεις»... «Φασίστα!», «Κομμουνίστρια!». Οι φωνές τους ακούγονταν μακριά.

 

Ξαφνικά, η Καρούζου σταμάτησε και στράφηκε στο παιδί: «Πώς σε λένε; Κώστα; Α, καλό πελοποννησιακό όνομα. Πόσων χρόνων είσαι; Δεκαπέντε; Καλά τα πας στο σχολείο, ε; Το κατάλαβα - είσαι ψηλός και όμορφος και δείχνεις λαμπρό παιδί. Για πες μου Κώστα, είσαι σίγουρος ότι αυτός ο άνδρας είναι πατέρας σου;».

 

Νεμέα
Νεμέα

 

Ημουν πεπεισμένος ότι είδα να βγαίνουν καπνοί από τα αυτιά του Μένιου. Εβλεπα και τα σχέδια του Μουσείου να γίνονται καπνός. Αρπαξα τον Μένιο, τον τράβηξα απόμερα. «Βλάκα! Αυτή η γυναίκα κρατάει στα χέρια της τη μοίρα του Μουσείου μας. Μίλα σοβαρά».

 

Μετά πήγα στην Καρούζου και της είπα πως «αυτός ο άνθρωπος με έχει βοηθήσει, με κίνητρο την πραγματική αγάπη για τις αρχαιότητες».

 

Σε λίγο, βρισκόμουν ανάμεσα σε δύο μεταμελημένους ανθρώπους. Ο Μένιος μάς κάλεσε στο σπίτι του για καφέ κι εκεί μας υποδέχθηκε η γυναίκα του Πόλυ και ο δήμαρχος έσπευσε να δείξει στη Σ. Καρούζου φωτογραφίες από τον πόλεμο. Εγώ προσπάθησα να τον σταματήσω, αλλά εκείνη με απέτρεψε.

 

Τελικά, εκεί που άρχισε ο ήλιος να βασιλεύει, αφήσαμε τη Νέα Νεμέα για την Αρχαία. Σταμάτησα το αυτοκίνητο κι έτρεξα να της ανοίξω την πόρτα. Δεν μετακινήθηκε. «Εδώ είμαστε», της είπα. Δεν σηκώθηκε από το κάθισμα. «Ας πηγαίνουμε», είπε και πήγε να κλείσει την πόρτα. Ενιωσα συντριβή. Η προοπτική του Μουσείου είχε μόλις εξανεμιστεί. Δεν είχα παρά να σκοτώσω τον Μένιο.

 

Αυτές ήταν οι σκέψεις μου, καθώς έμπαινα πάλι στο αυτοκίνητο, ενώ στο πίσω κάθισμα επικρατούσε νεκρική σιγή. Καθώς ετοιμαζόμουν να βάλω μπρος, η Σέμνη Καρούζου μού είπε: «Θα χτίσετε το Μουσείο σας. Ξέρετε τι κάνετε...».

 

Ποτέ δεν είχα απολαύσει το ταξίδι από τη Νεμέα στην Αθήνα τόσο. Ενα χρόνο αργότερα η κατασκευή του Μουσείου είχε μπει σε καλό δρόμο. Η Καρούζου είχε προτείνει στο ΚΑΣ την έγκριση των σχεδίων όπως τα είχα υποβάλει. Το Μουσείο αυτό είναι, όπως θέλω να πιστεύω, ένα σημαντικό επίτευγμα που οφείλεται, όχι σε μικρό βαθμό, στη Σέμνη Καρούζου.

 

 

________________________

Ο Stephen Miller είναι ομ. καθηγητής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Μπέρκλεϊ της Καλιφόρνιας και ο άνθρωπος που αφιέρωσε όλη του τη ζωή στα μνημεία της Αρχαίας Νεμέας. Στην LIFO είχε παραχωρήσει συνέντευξη στις  27.11.2013 με τίτλο «Τόση ομορφιά κινδυνεύει να μείνει χωρίς επισκέπτες». Το κείμενο αυτό το είχε γράψει για την εφημερίδα Ελευθεροτυπία, το 2013.

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η καύση των νεκρών και ο ενταφιασμός στην αρχαία Αθήνα
Ένα αθησαύριστο κείμενο της κορυφαίας Ελληνίδας αρχαιολόγου Σέμνης Καρούζου που ψηφιοποιείται για πρώτη φορά
Όταν ο Γιάννης Κεφαλληνός εικονογραφούσε και η Σέμνη Καρούζου έγραφε για δέκα λευκές ληκύθους
Μια σπάνια έκδοση και ένα άγνωστο κείμενο της σπουδαίας αρχαιολόγου
«Είναι εξαιρετικά ειρωνικό ότι η Αρχαία Ελλάδα εμπνέει περισσότερο τους μη Έλληνες απ' ό,τι τους Έλληνες!»
Ο αρχαιολόγος Στήβεν Γ. Μίλλερ που έκανε την ανασκαφή της Αρχαίας Νεμέας και βοηθά στην αναβίωση των Αγώνων της, μιλά στο LIFO.gr

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Το Νέο Μουσείο του Καΐρου στις Πυραμίδες: Δείτε φωτογραφίες και βίντεο από το μεγαλύτερο αρχαιολογικό μουσείο του κόσμου
Θα ανοίξει τις πύλες του το 2020.
Λεπτομέρειες από το Μουσείο του Καΐρου, λίγο πριν κλείσει οριστικά
Ένας φωτογραφικός περίπατος στο αμύθητο Μουσείο της Πλατείας Ταχρίρ, λίγους μήνες πριν μεταφερθεί στο φαραωνικό νέο κτίριο, δίπλα στις Πυραμίδες.
Μινωϊκά
Σύγχρονες επιρροές από την μινωϊκή αρχιτεκτονική
Άδηλον το σπανιότερο ψηφιδωτό του κόσμου
Η Δήλος ακόμα βρωμάει και ζέχνει από εγκληματική εγκατάλειψη
Αρχαιολογικό έγκλημα στη Δήλο: Το πιο σημαντικό ψηφιδωτό του Διόνυσου, με μπάζα, απροστάτευτο
Αντί για τουαλέτες, σύγχρονα γλυπτά!
Ποιος ήταν ο Καρλ Μαρξ;
Διακόσια ένα χρόνια από τη γέννησή του, ο συγγραφέας του «Κεφαλαίου» και του «Κομμουνιστικού Μανιφέστου» παραμένει εξαιρετικά επίκαιρος τόσο για τις αναλύσεις και τις προβλέψεις όσο και για τις αστοχίες του, ιδίως δε για το πάθος του να αλλάξει τον κόσμο.
Στα ξεχασμένα ιερά της Ανατολικής Αττικής
Βραυρώνα, Ραμνούς, Αμφιάρειο: Ένα οδοιπορικό του LIFO.gr σε τρεις παραμελημένους τόπους υψηλής αρχαιολογικής αξίας
Το 1866 σημειώνεται η σφαγή του Μέμφις, το μεγαλύτερο ρατσιστικό ξέσπασμα στην ιστορία των ΗΠΑ
Ακριβώς 150 χρόνια μετά, οι ιστορικοί αναζητούν τα βαθύτερα αίτια της δολοφονικής πρωτομαγιάς, κατά την οποία δεκάδες μαύροι σφαγιάστηκαν, έναν χρόνο μετά το τέλος του Αμερικανικού Εμφυλίου
Αρχαίοι ναοί του σεξ στην Ινδία επιβιώνουν σε ένα άκρως πουριτανικό περιβάλλον
Ερωτικά γλυπτά σε κάθε πιθανή στάση απηχούν μια εποχή σεξουαλικής ελευθεριότητας που δεν υπάρχει πια.
Ο Άδωνις, η Ανάσταση και το Πάσχα των περιηγητών
Η συγγραφέας και ξεναγός Άρτεμις Σκουμπουρδή εξηγεί πώς η γιορτή της Ανάστασης είναι βαθιά ριζωμένη στην καρδιά των Ελλήνων
Αναζητώντας την αρχαία πόλη του Αντίνοου σε ένα ταξίδι εκτός της τουριστικής Αιγύπτου
Το ταξίδι του Μύρωνα μ. Παβένου σε ό,τι απέμεινε από την αρχαία πόλη που έχτισε ο Αδριανός για να τιμήσει τον ωραίο έφηβο προστατευόμενό του.
Κεντητοί επιτάφιοι του 18ου και 19ου αιώνα στο Μουσείο Αργυροτεχνίας στα Ιωάννινα
Επιτάφιοι από πολύτιμα υλικά που αποδίδονται σε εργαστήρια της Κωνσταντινούπολης και της Βιέννης φιλοξενούνται στην έκθεση
Η συγκινητική ιστορία ενός Έλληνα ιερέα στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης
Πώς ο αντιστασιακός πατήρ Διονύσιος Χαραλάμπους, ηγούμενος της Ιεράς Μονής Λειμώνος στη Λέσβο, κατάφερε να επιβιώσει από τη ναζιστική θηριωδία
Το χαρέμι του Ιράν με τις γενειοφόρες κόρες
Στην Ανατολή υπήρχαν χαρέμια με τριχωτές γυναίκες
To 1915 ξεκινά η Γενοκτονία των Αρμενίων
Σαν σήμερα 250 διανοούμενοι Αρμένιοι δολοφονούνται από τους Τούρκους για να καταστραφεί ο πυρήνας της αρμένικης κουλτούρας
2 σχόλια
Ταξινόμηση:
Προηγούμενα 1 Επόμενα
Ο ηρωικος αυτος αμερικανος να αφιερωνει την ζωη του στην Ελλαδα ( χρονο, χρημα και ενεργεια ) και οι δικοι μας, οι ελληνοαμερικανοι καθηγητες, να κοιτανε παντα την παρτη τους, την οικογενειουλα τους, τον κυκλο γνωριμιων τους, το προσωπικο τους βιβλιο και πως να κοκορευονται την κοινωνικη τους θεση στους ανυποψιαστους ελληνες στην Ελλαδα, οταν πανε να βρεξουν τους πισινους τους καθε καλοκαιρι στα χωρια τους....Υπαρχουν ρωμιοι συναδελφοι του ελληνα πατριωτη Στεφανου Μιλλερ, στο πανεπιστημιο Μπερκλε'ι' που ζουν σε επαυλεις και το μονο που κανουν ειναι να κοροιδευουν την Ελλαδα και τους ελληνες. Οταν τους πλησιαζεις και τους ζητας να βοηθησουν για καποιο ζητημα την κανουνε με ελαφρια πηδηματακια...


Τι ιστορία! Και τι έμμεσο μάθημα Ιστορίας, μέσα από τις ανθρώπινες σχέσεις. Πόσα πολλά μπορεί να φανταστεί κανείς ότι περνούσαν από το μυαλό αυτών των ανθρώπων, εν όσω ασχολούνταν με το συγκεκριμένο διακύβευμα: Μουσείο Νεμέας, σε ποιά θέση και από ποιούς.
Προηγούμενα 1 Επόμενα
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή