Η ιστορία του ελληνικού περιπτέρου, ναι, ως θεσμού!

Η ιστορία του ελληνικού περιπτέρου, ναι, ως θεσμού! Facebook Twitter
Εικονογράφηση: Κώστας Στανέλλος/ LIFO
1

Ετυμολογία

Η λέξη «περίπτερο» προέρχεται από την αρχαία λέξη «περίπτερος», που προσδιορίζει έναν ναό περιστοιχισμένο από κίονες.

 

1828

Οι ρίζες των περιπτέρων βρίσκονται στα μικρά καπνοπωλεία που εμφανίζονται μετά την απελευθέρωση στο Ναύπλιο και στη συνέχεια στην Αθήνα.

 

Ίρις

Ήταν το πρώτο φιλολογικό περιοδικό που πωλήθηκε σε αυτά τα καπνοπωλεία με τιμή 25 λεπτά.

 

1889

Τα πρώτα περίπτερα εμφανίζονται στην επαρχία ως μορφή οικονομικής βοήθειας σε τραυματίες και ανάπηρους στρατιώτες.

 

1897

Μετά τον καταστροφικό για την Ελλάδα πόλεμο με την Τουρκία, τα περίπτερα αρχίζουν να πληθαίνουν.

 

Φοροεισπρακτικός μηχανισμός

Στα περίπτερα δόθηκε αποκλειστικό δικαίωμα πώλησης καπνοβιομηχανικών προϊόντων, κατι που λειτούργησε στην αρχή ως φοροεισπρακτικός μηχανισμός για να εξασφαλίζει το κράτος έσοδα από την πώληση του καπνού. Πριν από την εμφάνισή τους, χύμα τσιγάρα και καπνό πωλούσαν πλανόδιοι που δεν μπορούσαν να ελεγχθούν αποτελεσματικά.

 

1911

Το πρώτο περίπτερο εμφανίζεται στην Αθήνα. Βρίσκεται στην οδό Πανεπιστημίου.

 

1914

Η όψη των περιπτέρων γίνεται ομοιόμορφη σε όλη τη χώρα: 0,70x0,70 μ.

 

1919

Ο Σωτήρης Σκίπης, σε άρθρο του στην εφημερίδα ΣΚΡΙΠΤ, εξυμνεί τα περίπτερα ως μέσο εξάπλωσης του ελληνικού εντύπου.

 

Η ιστορία του ελληνικού περιπτέρου, ναι, ως θεσμού! Facebook Twitter

 

1922

Όλα τα περίπτερα της χώρας παραχωρούνται στην «Πανελλήνιον Ένωσιν Τραυματιών Πολέμου 1912-1921» από το υπουργείο Περιθάλψεως. Τα περίπτερα δεν μπορούν να πωληθούν, να μεταβιβαστούν, να υποθηκευτούν η να υπομισθωθούν. Μετά τον θάνατο του δικαιούχου παραχωρούνται για πέντε έτη στα παιδιά ή στη γυναίκα του.Το ποσό μισθώσεως ξεκινούσε από τις 20 δραχμές και έφτανε μέχρι τις 250. Τα έσοδα αυτά πήγαιναν στο ειδικό «Ταμείο προικοδοτήσεως θυγατέρων και τραυματιών πολέμου».

 

Μεσοπόλεμος

Κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου στα περίπτερα πωλούνταν μόνο εφημερίδες, χύμα τσιγάρα και κάποια υποτυπώδη ζαχαρώδη προϊόντα.

 

1934

Ο Γιάννης Γεωργακάς ίδρυσε το περίπτερο με το όνομα Μινιόν, αρχικά στην οδό Σταδίου και μετά στην Αιόλου 104. Για πρώτη φορά κλείνει τις δύο πλαϊνές πτέρυγες του περιπτέρου και τις μετατρέπει σε βιτρίνες όπου εκθέτει διάφορα είδη: στυλό, γυαλιά, είδη ξυρίσματος, σουγιάδες, ψαλίδια κ.λπ. Το εγχείρημά του έμελλε να γίνει ο προπομπός του πολυκαταστήματος «Μινιόν».

 

Η ιστορία του ελληνικού περιπτέρου, ναι, ως θεσμού! Facebook Twitter

 

1940

Ξεκίνησε η πώληση «ζαχαρωδών» (κυρίως από την εταιρεία ΙΟΝ), αναψυκτικών (λεμονάδες και γκαζόζες ΗΒΗ), φύλλων τσίχλας με γεύση δυόσμο και έπειτα σοκολάτας.

 

1943-’44

Εισέρχονται και άλλες κατηγορίες δικαιούχων: θύματα πολέμου και θύματα ειρηνικής περιόδου.

 

Η ιστορία του ελληνικού περιπτέρου, ναι, ως θεσμού! Facebook Twitter

 

 

1950

Αυτήν τη δεκαετία εγκαθίστανται τηλέφωνα στα περίπτερα.

1970

Έως τη δεκαετία αυτή οι διαστάσεις είχαν μεγαλώσει (1,30x1,50 μ.), ενώ είχαν εγκατασταθεί ρολά και ψυγεία.

 

Η ιστορία του ελληνικού περιπτέρου, ναι, ως θεσμού! Facebook Twitter
Περίπτερο στο Σύνταγμα το 1958

 

1980

Αρχίζει να παραχωρείται κοινόχρηστος χώρος στα περίπτερα από την Τοπική Αυτοδιοίκηση.

 

1997

Μετά τις εργασίες για το μετρό που γίνονταν στην περιοχή, κατέρρευσε το πρώτο περίπτερο της Αθήνας.

 

2002

Επιτρέπεται και σε ανάπηρους του άμαχου πληθυσμού, π.χ. άνθρωποι που τραυματίστηκαν από νάρκες, να αποκτήσουν άδεια περιπτέρου. Είχαν ενταχθεί ήδη από τη δεκαετία του 1980 οι αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης, οι ανάπηροι του Δημοκρατικού Στρατού.

 

Προϊόντα

Τα προϊόντα που πωλούνται στο περίπτερο έχουν φτάσει τους 2.500 κωδικούς.

 

2006

Οι διαστάσεις των περιπτέρων αυξήθηκαν κατά 20 πόντους. Οι καινούργιες είναι 1,50x1,70. Το εμβαδόν είναι 2,55 τ.μ.

 

2007

Δίνεται άδεια και σε βετεράνους του πολέμου στην Κύπρο και σε άτομα με σοβαρή αναπηρία.

 

Δήμος Αθηναίων

Ο Δήμος Αθηναίων επιτρέπει στα περίπτερα να καλύψουν με ρολά χώρο 4,25 τ.μ. και επιπλέον χώρο μέχρι τα 6,35 τ.μ. για δύο ψυγεία με την πληρωμή τέλους κατάληψης κοινόχρηστου χώρου.

 

Ενοίκιο

Τα ενοίκια προ κρίσης κυμαίνονταν κατά μέσο όρο από 700 έως και 1.300 ευρώ, ανάλογα με την περιοχή στην οποία βρίσκονταν.

 

Η ιστορία του ελληνικού περιπτέρου, ναι, ως θεσμού! Facebook Twitter

 

 

2010

Στο περίπτερο επί της Χ. Τρικούπη απέναντι από τη Στοά του Βιβλίου ο κύριος Γρηγόρης εγκαθιστά το antistress system: ένας χάρτινος σωλήνας μεταφέρει τα ρέστα σου σε γυάλινο μπολ ακριβώς μπροστά σου.

 

2012

Το υπουργείο Άμυνας αποφάσισε την απελευθέρωση των αδειών, εκχωρώντας το 70% των περιπτέρων στους δήμους και το 30% σε άτομα με ειδικές ανάγκες και πολύτεκνους με βάση εισοδηματικά κριτήρια. Ο νόμος 4046/2012 προβλέπει ότι οι υφιστάμενες άδειες περιπτέρων διατηρούνται σε ισχύ, αλλά δεν μεταβιβάζονται, ούτε κληρονομούνται.

 

Νέες άδειες

Η παραχώρηση του δικαιώματος χρήσης των υπόλοιπων θέσεων (εκτός δηλαδή του 30%) παραχωρούνται με δημοπρασία. Ο χρόνος παραχώρησης του δικαιώματος χρήσης δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 10 χρόνια. Απαγορεύεται η αναμίσθωση ή υπεκμίσθωση, μια πρακτική δεκαετιών.

 

Κατάργηση περιορισμών

Την ίδια χρονιά καταργήθηκαν πρακτικά οι περιορισμοί με βάση πληθυσμιακά κριτήρια, η ύπαρξη περιορισμένου αριθμού προσώπων που τα εκμεταλλεύονται, ο περιορισμός της μόνιμης κατοικίας, ο περιορισμός της εκμίσθωσης μόνο σε φυσικά πρόσωπα

 

2013

Τα περίπτερα ανέρχονται σε 10.000 περίπου σε όλη την Ελλάδα. Από αυτά, 3.500 βρίσκονται στην Αττική. Από τα 1.300 του Δήμου Αθηναίων έχουν εγκαταλειφθεί από την αρχή της κρίσης περίπου τα 500.

 

Kioskys

Το δίκτυο των σύγχρονων περιπτέρων περιλαμβάνει 275 «κιόσκια» στην Αττική.

 

Τζίρος

Ο τζίρος των περιπτέρων σε όλη την Ελλάδα υπολογίζεται σε 5 δισ. ευρώ. Το κέρδος που μένει στους ιδιοκτήτες είναι της τάξεως του 9-10%.

 

2014

Ο Δήμος Αθηναίων εφαρμόζει πρόγραμμα κατεδάφισης των εγκαταλελειμμένων περιπτέρων που έχει ξεκαθαρίσει το ιδιοκτησιακό τους καθεστώς, τα οποία υπολογίζονται σε περίπου 300.

Urban Culture
1

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Έχει η Αθήνα περισσότερα τραπεζοκαθίσματα απ’ όσα μπορεί να αντέξει;

Urban Culture / Έχει η Αθήνα περισσότερα τραπεζοκαθίσματα απ’ όσα μπορεί να αντέξει;

H νέα μεγάλη κόντρα της πόλης είναι ανάμεσα στους πεζούς που θέλουν να έχουν πρόσβαση στα πεζοδρόμια και στους μαγαζάτορες που τα τελευταία δυόμισι χρόνια έχουν το δικαίωμα να τοποθετήσουν τα διπλάσια τραπεζοκαθίσματα απ’ όσα τους επιτρέπει η άδειά τους. Είναι όμως ένας καινούργιος πόλεμος αυτός ή υπήρχε πάντα; Και ποιος ευθύνεται πραγματικά γι’ αυτόν;
ΖΩΗ ΠΑΡΑΣΙΔΗ
Από τη Νέα Σμύρνη στη Φιλοθέη: Οι αθηναϊκές κηπουπόλεις του Μεσοπολέμου - Άνθηση και παρακμή

Αθήνα / Από τη Νέα Σμύρνη στη Φιλοθέη: Οι αθηναϊκές κηπουπόλεις του Μεσοπολέμου - Άνθηση και παρακμή

Στην Αθήνα του Μεσοπολέμου, λίγο μετά την καταιγίδα της Μικρασιατικής Καταστροφής, οι κηπουπόλεις άκμασαν, «θρέφοντας» τα νοικοκυριά και διατηρώντας την επίφαση της υπαίθρου στην οικιστική ανάπτυξη της πόλης.
ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΑΓΡΙΜΑΝΑΚΗ
Η αβάσταχτη ακρίβεια του ενοικίου 

Ρεπορτάζ: Θοδωρής Αντωνόπουλός / Η αβάσταχτη ακρίβεια του ενοικίου 

«Γιασεμί μου φαντασμένο δε βαστώ / Σ’ έναν τοίχο νοικιασμένο να κλειστώ» έλεγε το τραγούδι, στις μέρες μας ωστόσο είναι ευκολότερο να βρεις γιασεμιά στα τσιμέντα της Αθήνας παρά κάποιον τοίχο να νοικιάσεις, κι αν τυχόν βρεις, θα τον ακριβοπληρώσεις!
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Τι απέγινε η «χημική γενιά» των Ελλήνων ρέιβερ;

Βιβλίο / Τι απέγινε η «χημική γενιά» των Ελλήνων ρέιβερ;

Μια «underground» συζήτηση με τον Λέανδρο Κυριακόπουλο περί ρέιβ, νέων τεχνολογιών και άλλων «δαιμονίων», με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου «Αναπαραστάσεις του ανοίκειου - νομαδισμός και αισθητική στην ρέιβ ψυχεδελική σκηνή» (εκδ. Νήσος).
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Ένα φυλαχτό για όλους και μια Αθηνά για την Αθήνα

Urban Culture / Δύο νέες τοιχογραφίες σε πολυσύχναστα σημεία της Αθήνας από τη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση

Στην Αλεξάνδρας μια τοιχογραφία-φυλαχτό για όλους μας από τον Άγγελο Πλέσσα, με τίτλο «Φυλαχτό όλων των Όντων», και στην Πανεπιστημίου η τοιχογραφία του Αριστείδη Λάππα «She Who Protects» με μια νέα, πολύχρωμη Αθηνά για μια νέα, πολυπολιτισμική Αθήνα.
THE LIFO TEAM

σχόλια

Δεν υπάρχει δυνατότητα σχολιασμού

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ