ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΜΙΑ ΝΕΑ ΜΕΛΕΤΗ που διεξήχθη από την εφαρμογή γνωριμιών Feeld και την σεξολόγο Ruby Rare, συγγραφέα του βιβλίου “The Non-Monogamy Playbook”, η τάση της «αναρχίας στις σχέσεις» βρίσκεται σε άνοδο μεταξύ των millennials και της γενιάς Z ως μια αποτελεσματική θεραπεία για την επιδημία μοναξιάς. Η «αναρχία στις σχέσεις» ή «σχεσική αναρχία» (Relationship Anarchy) είναι μια φιλοσοφία σχέσεων που βασίζεται σε συγκεκριμένες αξίες: είναι αντι-ιεραρχική, αντικαπιταλιστική, δίνει προτεραιότητα στην αμοιβαία φροντίδα και αφορά την καλλιέργεια σχέσεων που βασίζονται στη συναίνεση. Ο όρος, σύμφωνα με την Feeld, επινοήθηκε το 2006 από τη Σουηδή συγγραφέα και ακτιβίστρια Andie Nordgren, η οποία δήλωνε στο μανιφέστο της, ότι η αναρχία στις σχέσεις «αμφισβητεί την ιδέα ότι ο έρωτας μπορεί να είναι πραγματικός μόνο αν περιορίζεται σε ένα ζευγάρι».
Παρότι το συγκεκριμένο lifestyle έχει ήδη αναδειχθεί αθόρυβα ως ένα κυρίαρχο πλαίσιο σχέσεων μεταξύ διάφορων κοινοτήτων στο Σαν Φρανσίσκο και σε όλη την Ευρώπη την τελευταία δεκαετία, φαίνεται να βρίσκει πλέον ευρύτερο κοινό στην τρέχουσα εποχή της ρομαντικής αναταραχής, όπου οι νέοι μένουν μόνοι για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και η πολυγαμία έχει γίνει πολύ πιο συνηθισμένη. Σύμφωνα με τη μελέτη της Feeld, την εφαρμόζει ένας στους πέντε ανθρώπους, έστω και «εν αγνοία» του, και το 36% των ατόμων 25-36 ετών έχουν υιοθετήσει ένα τέτοιο lifestyle, σε σύγκριση με το 15% των μεγαλύτερων.
Οι «αναρχικοί των σχέσεων» δεν παραχωρούν προτεραιότητα στους ερωτικούς τους συντρόφους εις βάρος άλλων δεσμών. Αν υπάρχει ένας κανόνας, είναι ο εξής: «Δεν βάζουμε κανόνες για τις σχέσεις των άλλων. Επικεντρωνόμαστε απλώς στη σύνδεση που έχουμε με το άλλο άτομο».
Μπορούμε όλοι να συμφωνήσουμε ότι η διαδικασία του ραντεβού γίνεται όλο και πιο δύσκολη. Το 47% των ενηλίκων στις ΗΠΑ δηλώνουν ότι τα ραντεβού είναι πιο δύσκολα σήμερα απ' ό,τι ήταν πριν από μια δεκαετία. Αυτό έχει οδηγήσει σε ένα αυξανόμενο ενδιαφέρον για εναλλακτικούς τρόπους ζωής και σχέσεων. Σύμφωνα με το Journal of Sex and Martial Therapy, ένας στους πέντε ανθρώπους που συμμετείχαν σε έρευνα στις ΗΠΑ και τον Καναδά είχε εμπειρία με τη μη μονογαμία. Οι μη παραδοσιακές σχέσεις είναι ιδιαίτερα δημοφιλείς μεταξύ των millennials και της γενιάς Z. Πάνω από το 70 τοις εκατό δηλώνουν ανοιχτοί σε λιγότερο συμβατικές προσεγγίσεις της συντροφικότητας, συμπεριλαμβανομένης της πολυγαμίας και των ανοιχτών σχέσεων, σύμφωνα με μελέτη της R29 Intelligence.
Για τους «αναρχικούς των σχέσεων», δεν υπάρχει ιεραρχία μεταξύ των δεσμών τους: οι σύντροφοι, οι φίλοι, οι γείτονες, οι συνάδελφοι θεωρούνται όλοι το ίδιο. Αντιμετωπίζουν όλες τις σχέσεις τους ισότιμα, είτε πρόκειται για ρομαντικές είτε για πλατωνικές, και πιστεύουν ότι κάθε σχέση διαθέτει «παρόμοιο ή πανομοιότυπο δυναμικό για συναισθηματική, σωματική ή διανοητική οικειότητα, αγάπη και ικανοποίηση», σημειώνει η Rare στη μελέτη της. Κανένα πρόσωπο δεν προτιμάται έναντι του άλλου.
Μπορεί να φαίνεται ότι η αναρχία των σχέσεων αντικατοπτρίζει την πολυσυντροφικότητα ή πολυερωτικότητα (polyamory), αλλά υπάρχουν θεμελιώδεις διακρίσεις. Κάποια πολυερωτικά άτομα εφαρμόζουν ιεραρχίες στις σχέσεις τους. Οι «αναρχικοί των σχέσεων» δεν παραχωρούν προτεραιότητα στους ερωτικούς τους συντρόφους εις βάρος άλλων δεσμών. Αν υπάρχει ένας κανόνας, είναι ο εξής: «Δεν βάζουμε κανόνες για τις σχέσεις των άλλων. Επικεντρωνόμαστε απλώς στη σύνδεση που έχουμε με το άλλο άτομο».
Ο αείμνηστος πανεπιστημιακός και θεωρητικός στο πεδίο των queer σπουδών Χοσέ Εστεμπάν Μουνιόθ σημείωνε στο βιβλίο του “Cruising Utopia: The Then and There of Queer Futurity” ότι «η queer ιδιότητα συνιστά έναν δομικό τρόπο επιθυμίας που μας επιτρέπει να δούμε και να νιώσουμε πέρα από το τέλμα του παρόντος». Δεν αποτελεί έκπληξη, λοιπόν, το γεγονός ότι πολλοί νέοι άνθρωποι που αυτοπροσδιορίζονται ως ΛΟΑΤΚΙ+ και εξασκούν κάποιου είδους μη μονογαμία, διαπιστώνουν ότι η «αναρχία στις σχέσεις» είναι γι' αυτούς.
«Το θέμα είναι οι κοινές αξίες, όχι η σεξουαλική αποκλειστικότητα», δηλώνει η Σαμ, μια 33χρονη μουσική παραγωγός στο Λος Άντζελες, που αυτοπροσδιορίζεται στο πλαίσιο της έμφυλης ρευστότητας. Η σχεσική αναρχία την ώθησε να επανεξετάσει τον τρόπο με τον οποίο όριζε τη σύνδεση. «Όλοι διδάσκονται τους κανόνες σε νεαρή ηλικία: ένα και μόνο άτομο στη ζωή σου πρέπει να είναι τα πάντα για σένα», λέει, παρομοιάζοντας το με «ρομαντικό παραμύθι της Disney». Και «οποιαδήποτε απόκλιση από αυτό αποτελεί βαρύτατο και μη αναστρέψιμο αδίκημα». Η ίδια πιστεύει ότι οι άνθρωποι θα ένιωθαν πιο ικανοποιημένοι στις σχέσεις τους «αν ήταν σε θέση να δίνουν προτεραιότητα στους άλλους με βάση αυτό που πραγματικά θέλουν οι ίδιοι και όχι με βάση αυτό που πιστεύουν ότι αναμένεται από αυτούς». Παρόλα αυτά, η πλοήγηση στις σχέσεις δεν είναι ποτέ εύκολη. «Απαιτεί ένα βαθύ επίπεδο αναστοχασμού, ειλικρίνειας και επικοινωνίας που δεν διδασκόμαστε και δεν διαμορφώνεται μέσα μας σε καμία παραδοσιακή κοινωνική δομή», λέει η Σαμ. «Απλά, τα όρια που θέτεις θα διαφέρουν από σχέση σε σχέση».
Με στοιχεία από Wired
