Το 2016 γνωρίσαμε για πρώτη φορά το «hygge», τη βιοθεωρία εκ Δανίας που διαδόθηκε ως το απόλυτο συστατικό της ευτυχίας αφού ευθύνεται για την καλή διάθεση των Δανών. Σε ελεύθερη μετάφραση αποδίδεται ως «η ποιότητα των τόπων, των ανθρώπων, των αντικειμένων που ο συνδυασμός τους μπορεί να μας κάνει ευτυχισμένους».
Έκτοτε πολλές λέξεις, όπως οι «lagom», «còsagach» και «ikigai», κυρίως έννοιες αυτοβοήθειας δανεισμένες από τελετουργίες και κουλτούρες άλλων χωρών, προσπάθησαν να ξεπεράσουν την επιτυχία του δανέζικου «hygge». Το «lagom», μια σουηδική λέξη που σημαίνει «όλα με μέτρο» ίσως πλησίασε λίγο αλλά τελικά απέτυχε. Οι υπόλοιπες απλώς ξεχάστηκαν.
Και τώρα φαίνεται πως υπάρχει νέος «υποψήφιος», αυτή τη φορά εξ Ελλάδας και πρόκειται για το «μεράκι» ή «meraki» όπως το αναφέρει η εφημερίδα Guardian, που αποφάσισε να την εξηγήσει και να αναλύσει το πώς έχει αρχίσει να επηρεάζει εκτός από τον τρόπο ζωής και την επιχειρηματικότητα.
«Αν δεν την έχετε ακούσει ακόμη τη λέξη μεράκι, ίσως την έχετε δει χωρίς να το καταλάβετε. Είναι ελληνικό επίθετο και σε ελεύθερη μετάφραση σημαίνει το να κάνεις κάτι με αγάπη, μπρίο και φροντίδα- επίσης είναι φεστιβάλ στο St Albans, σαλόνια ομορφιάς στη Βρετανία, μισή ντουζίνα ελληνικά εστιατόρια, μια εταιρία με καλλυντικά στη Δανία και πλέον σειρά ρούχων στο Amazon», γράφει η βρετανική εφημερίδα.
Ο Harri Crosby, σχεδιαστής της αντρικής σειράς στο Amazon Fashion Private Brands, περιγράφει την παραπάνω συλλογή λέγοντας: «Όταν είσαι ντυμένος με ρούχα Meraki, εξοικονομείς μερικά από τα 16 λεπτά που υποτίθεται πως χρειάζεται η μέση γυναίκα για να ντυθεί κάθε πρωί». Χρόνος, που σύμφωνα με τον ίδιο, αν αξιοποιηθεί καταλλήλως, μπορεί να χρησιμεύσει στο να κάνεις κάτι πιο αποδοτικό, όπως «ένα meraki πρωινό ή ένα πιο meraki πηγαινέλα».
Ωστόσο η Δρ. Μυρτώ Χατζημιχάλη, λέκτορας στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, φαίνεται να μην έχει πειστεί. «Αναρωτιόμουν αν επέλεξαν μια τουρκική λέξη, επειδή έχει ελαφρώς διαφορετική σημασία», εξηγεί σχετικά με το «μεράκι», το οποίο εισήλθε στην ελληνική γλώσσα από την τουρκική αλλά η σημασία της εξελίχθηκε με τα χρόνια.
Όπως λέει, στα τουρκικά, «σημαίνει έννοια, ανησυχία ή ακόμη και χόμπι». Στα ελληνικά είναι πιο δύσκολο να μεταφραστεί. «Σε ελεύθερη μετάφραση σημαίνει το να ευχαριστιέσαι τη δουλειά σου. Να κάνεις κάτι με χαρά, προσοχή στη λεπτομέρεια, να κάνεις ένα βήμα παραπάνω. Στα μαστορέματα σημαίνει να κάνεις κάτι με αγάπη, φροντίδα και υπερηφάνεια», λέει η ίδια.
Το πρόβλημα, όπως τονίζει, έγκειται λιγότερο στη μετάφραση -«παρόλο που πολλές ελληνικές λέξεις δεν μεταφράζονται»- και περισσότερο στη χρήση της λέξης μέσα στο κείμενο γενικά. «Δεν είναι έννοια. Δεν είναι "hygge"», λέει. Όπως και να έχει, «είναι ωραίο να τονώνεις το ενδιαφέρον για την ελληνική κουλτούρα, οπότε δεν είμαι εναντίον», προσθέτει.
