— Ποιες είναι οι τουρκικές πόλεις που κινδυνεύουν περισσότερο μετά τον φονικό σεισμό της προηγούμενης εβδομάδας και πώς προκύπτει αυτό;
Κατ’ αρχάς ας ρίξουμε μια ματιά στην επικαιροποιημένη λίστα ενεργών ρηγμάτων που κυκλοφόρησε χθες από την τουρκική Γενική Διεύθυνση Μεταλλευτικών Ερευνών και Γεωλογίας. Βάσει αυτού του χάρτη που απεικονίζει τα ενεργά ρήγματα της χώρας, υπάρχουν 110 περιοχές σε 45 επαρχίες της Τουρκίας, οι οποίες βρίσκονται πάνω σε ενεργό ρήγμα.
Οι μεγαλύτερες και πολυπληθέστερες από αυτές τις περιοχές είναι το Ακσαράι, το Αϊντίν, το Μπαλικεσίρ, το Μπόλου, η Μπούρσα, το Εσκισεχίρ, το Ερζερούμ, η Χατάι, η Σμύρνη, το Καχραμάνμαρας, η Μανίσα, το Κοτζαελί, η Οσμανίγιε, η Σακάρια και η Τοκάτ, καθώς άλλες 110 περιοχές, αρκετά πυκνοκατοικημένες.
Βάσει του ίδιου χάρτη, στη γείτονα χώρα υπάρχουν 485 ενεργά ρήγματα, τα οποία μπορούν να δώσουν σεισμούς από 5,5 Ρίχτερ και άνω, σύμφωνα πάντα με τις εκτιμήσεις των σεισμολόγων.
— Γιατί υπάρχει αυξημένη ανησυχία για τις συγκεκριμένες περιοχές;
Η όψιμη ανησυχία προέρχεται κυρίως από τη γνώση για την εκτεταμένη δράση των εργολάβων που γέμισαν τη χώρα με κτίρια φτιαγμένα από χαρτί. Την τελευταία δεκαετία μάλιστα ήταν κάτι σύνηθες τόσο για τις μεγαλουπόλεις όσο και για την περιφέρεια της χώρας να βλέπει να σηκώνονται πανύψηλα κτήρια σε χρόνο dt και πάντα υπό αδιευκρίνιστες συνεννοήσεις των τοπικών αρχών με τις εταιρείες των εργολάβων.
— Γιατί από χθες τα περισσότερα τουρκικά Μέσα γράφουν για την πόλη-πρότυπο της Ερζίν;
Γιατί ήταν η πόλη που πλήρωσε μηδενικό φόρο αίματος σε αυτόν τον σεισμό.
— Τι διαφορετικό συνέβη σ’ αυτή την πόλη;
Συνέβη ο δήμαρχος της. Ο Οκές Ελμάσογλου, ο οποίος καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας του δεν επέτρεψε ποτέ και σε κανέναν να «σηκώσει» οικοδομή, χωρίς να πληροί όλες τις προϋποθέσεις που θα αποτελούσαν εγγύηση για την ασφάλεια των κατοίκων. Είναι ο λόγος που η Ερζίν –μία πόλη πολύ κοντά στα Άδανα– με περίπου 42.000 κατοίκους δεν μέτρησε ούτε έναν νεκρό από τον φονικό σεισμό που ισοπέδωσε το Καχραμάνρας και διέλυσε τη Χατάι.
Σύμφωνα με τα όσα έκανε γνωστά ο Τούρκος υπουργός Δικαιοσύνης Bekir Bozdağ, μέχρι στιγμής 131 άτομα βρίσκονται στο μικροσκόπιο των αρχών αναφορικά με τις ευθύνες που τα βαραίνουν στην κατασκευή κτιρίων που δεν άντεξαν στον σεισμό. Οι περισσότεροι από αυτούς συλλαμβάνονται στα αεροδρόμια της χώρας, έτοιμοι να εγκαταλείψουν τα πάντα πίσω τους, αρκεί να γλιτώσουν την ποινή.
— Γιατί ήταν τόσο εύκολο για τον Ελμάσογλου, αλλά όχι για τους συναδέλφους του ανά τη χώρα;
Ο ίδιος είναι δικηγόρος στο επάγγελμα και σύμφωνα με τα όσα αποκάλυψε χθες το CNN Turk είχε στείλει αρκετές τέτοιες υποθέσεις στη δικαιοσύνη, πολύ πριν από τον φονικό σεισμό της προηγούμενης εβδομάδας. Όπως δήλωσε ο 44χρονος, που για την ώρα φαίνεται να είναι και ο μόνος πολιτικός που αποθεώνεται στην ευρύτερη περιοχή τόσο για το πολιτικό του ανάστημα όσο και για την ηθική του, έχοντας δει τι σημαίνει να κάνεις τα στραβά μάτια για μία παράνομη οικοδομή, προτεραιότητα για εκείνον ήταν να ζουν όλοι οι δημότες και κυρίως να μπορεί να κοιμάται έχοντας τη συνείδησή του ήσυχη.
Ακούγεται αστείο, αλλά γνωρίζοντας ότι οι νεκροί του τελευταίου σεισμού είναι πολύ πιθανό να ξεπεράσουν τους 35.000, δεν είναι καθόλου. Ο Ελμάσογλου μιλώντας στο Euronews έδωσε τον ορισμό της πολιτικής διαφθοράς στην Τουρκία του Ερντογάν και ταυτόχρονα την ελπίδα ότι μπορεί και κάποτε κάποιος να κάνει τη διαφορά. «Κάποιοι θα συνεχίζουν να προσπαθούν να σηκώνουν παράνομες οικοδομές, ακόμα κι αν πολεμάς αυτό το φαινόμενο. Χρειάζεσαι προσωπικό για να μπορείς να ελέγξεις στο 100% αυτή την κατάσταση. Εμείς είχαμε τη θέληση και κυρίως είπαμε ότι δεν θα κάνουμε τέτοια πράγματα στη δική μας θητεία», συμπλήρωσε ο δήμαρχος της Ερζίν.
— Μάλιστα. Πόσοι εργολάβοι έχουν συλληφθεί μέχρι τώρα για τα «χάρτινα» κτίρια που έθαψαν τους ενοικιαστές και ιδιοκτήτες τους;
Σύμφωνα με τα όσα έκανε γνωστά ο Τούρκος υπουργός Δικαιοσύνης Bekir Bozdağ, μέχρι στιγμής 131 άτομα βρίσκονται στο μικροσκόπιο των αρχών αναφορικά με τις ευθύνες που τα βαραίνουν στην κατασκευή κτιρίων που δεν άντεξαν στον σεισμό. Οι περισσότεροι από αυτούς συλλαμβάνονται στα αεροδρόμια της χώρας, έτοιμοι να εγκαταλείψουν τα πάντα πίσω τους, αρκεί να γλιτώσουν την ποινή.
Η πιο ντροπιαστική στιγμή καταγράφηκε από τα τουρκικά Μέσα Ενημέρωσης, όταν ο μεγαλοεργολάβος Yavuz Karakuş και η σύζυγός του Sevilay Karakuş δέχθηκαν την επίθεση των δημοσιογράφων. «Είναι ήσυχη η συνείδησή σας μετά από αυτό που συνέβη;», ακούστηκε να ρωτά ένας ρεπόρτερ και η απάντηση ήταν τρομακτικά κυνική: «Η συνείδησή μου είναι ήσυχη. Έχτισα 44 κτίρια. Από αυτά καταστράφηκαν μόνο τα 4. Έκανα τα πάντα όπως έπρεπε».
Η απάντηση του Karakuş δεν απέχει πολύ από την... αλήθεια, καθώς στα χαρτιά όλα φαίνεται να έγιναν με τη βούλα του Νόμου, ασχέτως αν αυτό δεν μπορεί να υποστηριχθεί από την πραγματικότητα.
— Αλήθεια, τι γίνεται με τις πηγές έγκυρης ενημέρωσης στην Τουρκία;
Κατ’ αρχάς υπάρχει μία τεράστια προπαγάνδα από τον κύκλο του Ερντογάν, ο οποίος διαρρέει τραγικά ψεύδη (σ.σ.: ένα από αυτά ήταν ότι δεν εστάλη ανθρωπιστική βοήθεια και διασώστες από την Ελλάδα!), ωστόσο η οργή του κόσμου για την κατάσταση που επικρατεί σχεδόν 10 ημέρες μετά τον σεισμό δεν επιτρέπει τη διάχυση αυτών των ψευδών.
Οι χιλιάδες άστεγοι έχουν να επιλύσουν καθαρά επιβιωτικά προβλήματα, η ένταση και οι βιαιοπραγίες εναντίον των πλιατσικολόγων στα χαλάσματα είναι καθημερινό φαινόμενο, ο κίνδυνος του να ξεσπάσει κάποια μολυσματική ασθένεια από τους νεκρούς που παραμένουν κάτω από τα συντρίμμια τεράστιος, οπότε η πολιτική χειραγώγηση δεν μπορεί να «δουλέψει» αυτήν τη στιγμή. Ωστόσο, έχει αποκατασταθεί η πρόσβαση σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης όπως το Twitter και νέα ΜΜΕ μεταξύ των οποίων και το Haber Global, που τα τελευταία χρόνια φαίνεται να διαφοροποιείται από τα παλαιότερα media της Τουρκίας.
— Είναι απολύτως ελεγχόμενη η ενημέρωση στη χώρα;
Ναι. Η κρατική πρέσα στα τουρκικά Μέσα Ενημέρωσης έγινε ακόμα πιο ασφυκτική και σκλήρυνε μετά την απόπειρα πραξικοπήματος του 2016. Χρησιμοποιώντας «εξουσίες έκτακτης ανάγκης», η κυβέρνηση έκλεισε περίπου 150 μέσα ενημέρωσης, πολλά από τα οποία φέρονται να είχαν δεσμούς με τον μεγάλο εχθρό του Ερντογάν, Φετουλάχ Γκιουλέν. Προφανώς και αυτό ήταν το πρόσχημα...
Η τελευταία μεγάλη εξαγορά media σημειώθηκε το 2018, όταν ο μεγιστάνας των ειδήσεων Αϊντίν Ντογάν (ο οποίος λογιζόταν στους αντιπάλους του Ερντογάν) πούλησε τη Hurriyet και άλλα ειδησεογραφικά μέσα ενημέρωσης στον φιλοκυβερνητικό όμιλο Demiroren Group, οι επιχειρήσεις του οποίου εκτείνονται στην ενέργεια, τα λαχεία και τα ακίνητα.
Ο Ντογάν είχε προηγουμένως αντιμετωπίσει επί χρόνια κυβερνητικές πιέσεις, ακόμα και προβοκάτσιες από ομάδες ελεγχόμενες από τον Ερντογάν. Δεν είναι τυχαίο ότι δεν σχολίασε ποτέ την απόφασή του να πωλήσει τον ειδησεογραφικό όμιλό του και μάλιστα σε άνθρωπο του Ερντογάν.
Η εξαγορά της Dogan ολοκλήρωσε τη μετατόπιση των κυρίαρχων μέσων ενημέρωσης της Τουρκίας προς τον πλήρη έλεγχο της Demiroren, της μεγαλύτερης εταιρίας media αυτήν τη στιγμή στη χώρα. Αν απαντάει κάτι στην ερώτηση περί ελεγχόμενης ενημέρωσης στην Τουρκία, κρατάμε ακριβώς αυτή την εξαγορά.
Με στοιχεία από Haber Global, CNN Turk, thewire.in
