Το μεγάλο σοκ

Το μεγάλο σοκ Facebook Twitter
Ακόμα, λοιπόν, και αν υπάρξει διάσπαση ή και οργανωτική αυτονόμηση των «συνεπών αριστερών» του ΣΥΡΙΖΑ, το απόθεμα της αντιμνημονιακής ευκολίας θα είναι εδώ. Διότι το νέο πλαίσιο προς υλοποίηση έχει οδύνη και μεγάλο πολιτικό κόστος. Φωτο: Nikos Libertas / SOOC
0

Τώρα το εμπεδώνουμε με τον πιο συνταρακτικό τρόπο: στις μεγάλες στιγμές κρίσης η πολιτική γίνεται διαχείριση των παράδοξων καταστάσεων. Αυτό σημαίνει πως ανατρέπονται παραδοσιακές γραμμές, ενώ συγχρόνως οι δημόσιες επιλογές αλλά και τα μύχια, προσωπικά διλήμματα αποκτούν δραματικό χαρακτήρα.


Εδώ και κάποιες ώρες η κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα καλείται να αντέξει ένα πραγματικό σοκ. Δεν πρόκειται για μια συμβατική πολιτική στροφή, ούτε για απλές αναπροσαρμογές στην αφήγησή της, αλλά για μια ριζικά διαφορετική κατάσταση: μια μακράς διάρκειας συμφωνία λιτότητας και μεταρρυθμίσεων, οι περισσότερες εκ των οποίων ανήκουν στην αναγνωρισμένη οικογένεια των καπιταλιστικών εκσυγχρονισμών. Με άλλα λόγια, αυτό που ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε αποκάλεσε με κάποια φιλοσοφική διάθεση «ραντεβού με το πραγματικό». Η ηγεσία της κυβέρνησης, έπειτα από ισχυρότατες πιέσεις που σόκαραν και έναν Φρανσουά Ολάντ, έδωσε τη συγκατάθεσή της σε μέτρα τεχνοκρατικού οικονομισμού. Και το έκανε αυτό εκτιμώντας ότι η αποκόλληση της χώρας από το ευρωπαϊκό πλαίσιο θα δρομολογήσει μια ασύγκριτα μεγαλύτερη καταστροφή για τους Έλληνες, και μάλιστα για τους φτωχότερους εξ αυτών.

Μια ορισμένη Αριστερά, αν δεν θέλει να αναλωθεί στην άγονη κατανάλωση άλλης μιας ήττας, έχει πλέον μια ιστορική ευκαιρία: να ενηλικιωθεί.


Τη στιγμή που γράφεται το κείμενο δεν ξέρω αν το σοκ θα απορροφηθεί με κάποιον τρόπο ή αν θα έχουμε πολύ σοβαρή και ίσως μοιραία αποσταθεροποίηση της κυβερνώσας πλειοψηφίας. Ένα ενδεχόμενο προβάλλει, όμως, ως σχεδόν αναπότρεπτο: ο ΣΥΡΙΖΑ, ως συγκεκριμένη εκδοχή Αριστεράς της κρίσης και κινηματικός πολιτικός οργανισμός, δεν μπορεί να συνεχίσει όπως πριν. Σε αντίθεση, ωστόσο, με την άποψη που διακινείται αυτές τις μέρες, το μεγάλο πρόβλημα της κυβέρνησης δεν είναι ότι διαψεύστηκε ηχηρά η υπόσχεση για «κατάργηση της λιτότητας» και για μια κοινωνικά δίκαιη έξοδο από την κρίση. Εδώ και καιρό οι περισσότεροι Έλληνες έχουν ήδη αντιληφθεί πως δεν υπάρχουν μεγάλα περιθώρια επιστροφής στα μισθολογικά και καταναλωτικά επίπεδα «προ της κρίσης». Έχουν γίνει φανερές οι δυσκολίες, τα διεθνή εμπόδια αλλά και η συνολική παραγωγική και θεσμική καθίζηση της χώρας. Το βαθύτερο πρόβλημα που έχει να αντιμετωπίσει η κυβέρνηση είναι η κληρονομιά της «αντιμνημονιακής» κοινωνικοπολιτικής κουλτούρας. Το ότι το αντι-μνημόνιο κυοφόρησε πολλές ρηχές βεβαιότητες και ανεπιτυχείς προβλέψεις. Και ενοχοποιώντας τη διαφωνία για τις προτεινόμενες λύσεις, εμπόδισε και την ουσιαστική ενημέρωση για τη φύση της κρίσης και την ανάπτυξη.


Μια κουλτούρα αστόχαστης κομπορρημοσύνης και προγραμματικής προχειρότητας γέννησε και το διακριτό ύφος Βαρουφάκη. Και πέρα από αυτόν, έθρεψε μια θεαματική, συμβολική και ακτιβιστική αντίληψη περί διαπραγμάτευσης. Με τα γνωστά, πλέον, αποτελέσματα.

Αυτό είναι, πιστεύω, κάτι πολύ πιο βαρύ από τα εσωτερικά πάθη του «αριστερού» ή του «δεξιού» ΣΥΡΙΖΑ. Διότι αφορά μια ολόκληρη σχολή ακραίας καχυποψίας και ψευδο-σύγκρουσης. Μην το ξεχνάμε: για ένα πολύ μεγάλο κομμάτι του ΣΥΡΙΖΑ πολιτική σημαίνει πάντα, σχεδόν αποκλειστικά, σύγκρουση και ενορχήστρωση της αντιπαράθεσης. Η συνομιλία με κάποιους άλλους, οι ανοιχτές συνεργασίες και η ελεύθερη έρευνα των δημόσιων προβλημάτων θεωρούνται χαζο-φιλελεύθερα ή «απολιτίκ» πράγματα. Παρά τις αποστάσεις του χώρου από τη λενινιστική ορθοδοξία, παραμένει πάντα η αντιπάθεια προς τους συμβιβασμούς. Το «ούτε βήμα πίσω» ή το «δεν θα περάσει» δεν επισφραγίζουν μόνο έναν τρόπο πολιτικής αλλά και τρόπους ζωής με ισχυρό υπαρξιακό αποτύπωμα.


Ακόμα, λοιπόν, και αν υπάρξει διάσπαση ή και οργανωτική αυτονόμηση των «συνεπών αριστερών» του ΣΥΡΙΖΑ, το απόθεμα της αντιμνημονιακής ευκολίας θα είναι εδώ. Διότι το νέο πλαίσιο προς υλοποίηση έχει οδύνη και μεγάλο πολιτικό κόστος. Σκέφτομαι, ας πούμε, τους νησιώτες τουριστικούς επιχειρηματίες ή τους αγρότες και την αντίδρασή τους στη νέα φορολόγησή τους. Αλλά και το τεράστιο ηθικό ζήτημα που ανοίγει η συμφωνία σε σχέση με το Ελληνικό και άλλα εμβληματικά μέτωπα δράσης της ριζοσπαστικής Αριστεράς.


Μπορεί, όμως, το πρόβλημα να μην έχει λύση και να οδηγηθούμε στην πτώση της κυβέρνησης. Ένα μεγάλο σοκ, βέβαια, δεν λειτουργεί μονοσήμαντα, διαλυτικά και καταστροφικά. Αν κατακαθίσει η σκόνη και δεν «ανατιναχτεί το κράτος», ενδέχεται να δούμε σημάδια θετικής μεταστροφής στην ελληνική πολιτική κουλτούρα: να ηττηθούν τα άγονα σύνδρομα απόλυτης δικαίωσης και ηθικής υπεροχής. Να οργανωθεί πλάι στη σύγκρουση και ένα πεδίο διαλογικών συνθέσεων. Ακόμα και αν αυτό που συνέβη στις Βρυξέλλες δεν είναι προωθητικός συμβιβασμός αλλά μια συνθηκολόγηση και μια μεγάλη πολιτική ήττα, η Ιστορία δεν τελειώνει σε αυτήν τη στιγμή.


Μια ορισμένη Αριστερά, αν δεν θέλει να αναλωθεί στην άγονη κατανάλωση άλλης μιας ήττας, έχει πλέον μια ιστορική ευκαιρία: να ενηλικιωθεί. Να ενηλικιωθεί, φροντίζοντας να μην αφήσει στον κ. Σόιμπλε και στους ομοίους του το μονοπώλιο της πραγματικότητας.

Οπτική Γωνία
0

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Βέτο τριών υπουργείων για τη Βασιλίσσης Όλγας – Αμετακίνητος ο Χάρης Δούκας

Αθήνα / Βέτο τριών υπουργείων για τη Βασιλίσσης Όλγας – Αμετακίνητος ο Χάρης Δούκας

Σε τροχιά μετωπικής σύγκρουσης μεταξύ κεντρικής διοίκησης και Δήμου Αθηναίων βρίσκεται πλέον το θέμα της λεωφόρου Βασιλίσσης Όλγας, μετά την απόφαση του δημοτικού συμβουλίου να προχωρήσει, κατά πλειοψηφία, στην επαναφορά της κυκλοφορίας οχημάτων και στη μετατροπή της σε δρόμο ήπιας κυκλοφορίας.
ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ
Η Νέα Δημοκρατία και οι δύο επιστροφές που θέλει

Ρεπορτάζ / Η Νέα Δημοκρατία και οι δύο επιστροφές που θέλει

Κάποιοι ελπίζουν στην επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα και άλλοι ζητάνε την επιστροφή του Γρηγόρη Δημητριάδη. Οι πληροφορίες της LiFO επιβεβαιώνουν τις συζητήσεις για την επιστροφή του Δημητριάδη, αλλά στο κόμμα και όχι στο Μαξίμου.
ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΙΟΥΤΗ
Μετανάστες, ΜΚΟ και δικαιώματα στο στόχαστρο – η κυβέρνηση νομοθετεί τον αποκλεισμό

Οπτική Γωνία / Μετανάστες, ΜΚΟ και δικαιώματα στο στόχαστρο – η κυβέρνηση νομοθετεί τον αποκλεισμό

Η κυβέρνηση σκληραίνει ακόμα περισσότερο την αντιμεταναστευτική της πολιτική, στοχοποιώντας επιπλέον ξανά τις ΜΚΟ, ευτυχώς όμως όχι χωρίς «αντίλογο», παρά την απουσία ικανής αντιπολίτευσης και σε αυτό το πεδίο. 
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
«Με απειλούν από τις ΗΠΑ επειδή λέω “Free Palestine”»

Οπτική Γωνία / «Δέχομαι απειλές από τις ΗΠΑ επειδή λέω “Free Palestine”»

Η Ιωάννα Αλυγιζάκη μιλά για το γράμμα που έλαβε στο μαγαζί της στα Χανιά ενώ ο πρώην πρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Αθηνών Μίνος Μωυσής σχολιάζει τις συνέπειες του περιστατικού και περιγράφει την ανησυχία του για τη μισαλλοδοξία στην Ελλάδα. 
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Δυο καράβια των παιδικών χρόνων

Οπτική Γωνία / Η αριστοκρατική Μαριλένα και η τραχιά Μυρτιδιώτισσα όργωσαν τις ελληνικές θάλασσες, αφήνοντας το στίγμα τους

Βίος και πολιτεία δυο καραβιών που έγραψαν τη δική τους ξεχωριστή ιστορία στα όχι άγνωστα αλλά και όχι πάντοτε ήρεμα νερά της Ελλάδας.
ΝΙΚΟΛΑΣ ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ
«Η μόνη καλλιέργεια που σώθηκε είναι της καταναλωτικής πλάνης»

Ρεπορτάζ / «Η μόνη καλλιέργεια που σώθηκε είναι της καταναλωτικής πλάνης»

Ο συγγραφέας Γιάννης Μακριδάκης, που ζει στη Χίο και καλλιεργεί εκεί ο ίδιος τη δική του γη, περιγράφει στη LiFo την καθημερινότητα, που έχει αλλάξει ριζικά μετά τις φωτιές, και την προσπάθεια των κατοίκων να σταθούν ξανά στα πόδια τους.
ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ
Θα λήξει τον πόλεμο στην Ουκρανία ο Τραμπ και με ποιους όρους;

Βασιλική Σιούτη / Θα λήξει τον πόλεμο στην Ουκρανία ο Τραμπ και με ποιους όρους;

Πώς θα τελειώσει ο πόλεμος στην Ουκρανία και πόσο κοντά βρισκόμαστε σε αυτό το τέλος; Τραμπ και Πούτιν μοιάζουν αποφασισμένοι, αλλά ο Ζελένσκι και οι Ευρωπαίοι ηγέτες δεν βιάζονται.
ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΙΟΥΤΗ
Μαζωνάκης: Το χρονικό μιας (ακόμα) διαπόμπευσης

Οπτική Γωνία / Μαζωνάκης: Το χρονικό μιας (ακόμα) διαπόμπευσης

Αν έβγαζε κάποιος ένα συμπέρασμα από τον χειρισμό της υπόθεσης αυτής, θα έλεγε πως «όλα ήταν ένα λάθος». Ένα λάθος το οποίο πολλοί δεν το βλέπουν ως τέτοιο, καθώς θεωρούν αυτονόητο να μαθαίνουν πληροφορίες για τις ζωές των άλλων, ακόμα και αν αυτές έχουν δυσκολίες και απαιτούν σεβασμό.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΕΛΑΚΗΣ
Για τους «εμπρηστές της Πάτρας»: Ιδεολογικές καταχρήσεις μιας φωτογραφίας

Οπτική Γωνία / Για τους «εμπρηστές της Πάτρας»: Ιδεολογικές καταχρήσεις μιας φωτογραφίας

Από που προκύπτει το αναρχικό, πόσο μάλλον κάποιο «κομμουνιστικό» προφίλ των «εμπρηστών»; Από ένα σκουλαρίκι, την είδηση για το χασίς και τα τσίπουρα, τα ρούχα που είναι αυτά που συναντάς σε πλήθος εικοσάρηδων σε πλατείες και δρόμους της χώρας;
ΝΙΚΟΛΑΣ ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ
Υπάρχει όντως λόγος να επιστρέψει ο Τσίπρας;

Οπτική Γωνία / Υπάρχει όντως λόγος να επιστρέψει ο Τσίπρας;

Υπάρχει ανάγκη στην πολιτική ζωή για ένα νέο κόμμα; Υπάρχει κρίσιμος ζωτικός χώρος που δεν έχει εκπροσώπηση; Μπορεί να ξεπεραστούν ή, έστω, να αμβλυνθούν οι έντονα αρνητικές μνήμες από τη διακυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ; Είναι ο Αλέξης Τσίπρας το ιδανικό πρόσωπο;
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΕΛΑΚΗΣ
Σουδάν: Ο ξεχασμένος πόλεμος και τα «παιδιά-πρόσφυγες» που κατηγορούνται ως διακινητές

Οπτική Γωνία / Σουδάν: Η μεγαλύτερη τραγωδία του αιώνα δεν γίνεται ποτέ πρωτοσέλιδο

Οι νεκροί από τις συγκρούσεις, την πείνα και τις επιδημίες υπολογίζεται συνολικά περί το 1 εκατ., και περισσότεροι από τους μισούς εξ αυτών είναι παιδιά. Μια εφιαλτική κατάσταση, που έχει όμως την «ατυχία» να περνά σε δεύτερη ή και τρίτη μοίρα, καθώς ούτε τα ΜΜΕ και τους διεθνείς οργανισμούς φαίνεται να συγκινεί ιδιαίτερα ούτε εντάσσεται εύκολα σε κάποιο πολιτικό αφήγημα ώστε να εμπνεύσει μαζικά κινήματα αλληλεγγύης.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ