ΔΙΑΝΥΟΥΜΕ ΕΝ ΤΕΛΕΙ περίοδο αφόρητου καύσωνα, όπως το καλοκαίρι του 2021, που μεταξύ άλλων έφερε και τις τεράστιες φωτιές σε Εύβοια και Βαρυμπόμπη, ή απλά ακραίο κύμα ζέστης; Και πότε, επιτέλους, θα μπει ένα φρένο στις ανυπόφορες –κατά πολλούς– θερμοκρασίες; Τη δική τους απάντηση στο ερώτημα δίνουν τρεις επιστήμονες, μιλώντας στη LiFO.
Αν και θα περίμενε κανείς πως η επιστημονική κοινότητα θα συγκλίνει στην άποψη πως και αυτό το καλοκαίρι δεινοπαθούμε από τα ρεκόρ θερμοκρασιών, αυτό φαίνεται πως δεν συμβαίνει. Ούτε και με το γεγονός ότι αυτός ο καύσωνας μοιάζει ατελείωτος. Ούτε καν με το ότι αργήσαμε κάπως να έχουμε μία ξεκάθαρη πρόγνωση για το πόσο θα διαρκέσουν αυτές οι θερμοκρασίες.
Σε αυτό πάντως που διασταυρώνονται οι απόψεις τους είναι πως απαιτείται η δέουσα προσοχή τις επόμενες ημέρες, καθώς η έλλειψη υγρασίας θα διατηρήσει πρόσφορο το έδαφος και για νέες, εξίσου επικίνδυνες πυρκαγιές, όπως εκδηλώνονται αυτές τις μέρες σε Δερβενοχώρια, Δυτική Αττική, Ρόδο και αλλού. Και επίσης για το ότι, είτε καύσωνα αποκαλέσουμε αυτό που συμβαίνει είτε ακραία παρατεταμένη ζέστη, πυροδοτούνται μία σειρά από διεργασίες και συνέπειες με αποτύπωμα μακροχρόνιο, τόσο στους ανθρώπους όσο και στο περιβάλλον.
«Όταν λέμε για ερημοποίηση του αστικού κέντρου, δεν εννοούμε ότι θα γίνουμε έρημος, αλλά το ότι η επιφάνεια της γης θα είναι έρημη, χωρίς τροφοδοτικά στοιχεία για τη βλάστηση και την πανίδα».
Ο Δρ. Κωνσταντίνος Λαγουβάρδος, μετεωρολόγος, διδάκτορας Δυναμικής Μετεωρολογίας του Πανεπιστημίου PARIS-VI, μιλώντας στη LiFO εξηγεί ότι είναι άγνωστο πότε θα ολοκληρωθεί το κύμα καύσωνα όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και σε Ιταλία και Ισπανία.
«Αυτό που με ανησυχεί είναι το κύμα καύσωνα σε όλη τη Μεσόγειο. Ήδη, πέρα από τη χώρα μας, πλήττεται τόσες μέρες τόσο η Ισπανία όσο και η Ιταλία. Και ίσως συνεχιστεί μέχρι το τέλος του Ιουλίου».
Ο κ. Λαγουβάρδος, αναλύοντας τις συνέπειες που επιφέρει το πολυήμερο κύμα καύσωνα, τονίζει πως πρωταρχική συνέπεια αυτού είναι η αύξηση της θνησιμότητας, προειδοποιώντας για προβλήματα στους ηλικιωμένους.
Φυσικά, το οικοσύστημα δεν μπορεί να μείνει ανεπηρέαστο. «Η ξηρασία κάνει εξαιρετικά εύφλεκτες τις περιοχές. Το επόμενο πενθήμερο είναι ιδιαίτερο κρίσιμο» προειδοποιεί.
Ακόμα, εξηγεί πως επιφέρει άμεσα προβλήματα και στην αγροτική παραγωγή. «Ήδη, στον καύσωνα του 2021, επηρεάστηκαν τα σταφύλια. Ίσως έρθουμε αντιμέτωποι με παρόμοια προβλήματα και φέτος».
Το ίδιο ισχύει και στην παραγωγή μυδιών. «Επηρεάζεται και η θερμοκρασία της θάλασσας. Στον Θερμαϊκό είχαν σημειωθεί προβλήματα στην αλιεία των μυδιών, υπήρχε έλλειψη στην παραγωγή τους», τονίζει ο καθηγητής.
Τέλος, έκανε λόγο και για προβλήματα στον τουρισμό. «Θα σημειωθούν ακυρώσεις λόγω της ακραίας ζέστης. Ήδη ένας φίλος μου είχε προγραμματίσει ένα επαγγελματικό ραντεβού στην Αθήνα και το ακύρωσε» δηλώνει χαρακτηριστικά.
Ευθύμης Λέκκας: «Η υγρασία μειώνεται. Το οικοσύστημα υποβαθμίζεται»
Απάντηση ίδιου μήκους κύματος δίνει και ο καθηγητής φυσικών καταστροφών Ευθύμιος Λέκκας. «Παρατηρείται μεγάλο πρόβλημα τόσο στην υγεία μας όσο και στο οικοσύστημα» τονίζει μιλώντας στη LiFO, δίνοντας μεγάλη βαρύτητα στην έννοια της ερημοποίησης, που αυτές τις ημέρες, λόγω των μεγάλων μετώπων φωτιάς, τη χρησιμοποιεί συχνά.
«Όταν λέμε για ερημοποίηση του αστικού κέντρου, δεν εννοούμε ότι θα γίνουμε έρημος, αλλά το ότι η επιφάνεια της γης θα είναι έρημη, χωρίς τροφοδοτικά στοιχεία για τη βλάστηση και την πανίδα».
«Η υγρασία μειώνεται. Το οικοσύστημα υποβαθμίζεται. Ευνοϊκός συνδυασμός για τις φωτιές που εξελίσσονται. Κάθε χρόνο οι φωτιές κινούνται όλο και πιο γρήγορα λόγω της ξηρασίας» διευκρινίζει. «Και ως αποτέλεσμα, θα έχουμε πλημμύρες από το καλοκαίρι. Οι πλημμύρες στην Εύβοια πέρυσι σημειώθηκαν στις 6 Αυγούστου και ακολούθησε η κακοκαιρία Ιανός με άλλα τόσα προβλήματα».
Αναφορικά με τον επικείμενο καύσωνα στην Ελλάδα, ο καθηγητής δήλωσε πως «θα πυροδοτήσει και νέες φωτιές η αύξηση της θερμοκρασίας. Κάνω έκκληση και στους εθελοντές και στους κατοίκους των περιοχών, όταν βλέπουν μια μικρή εστία να ειδοποιούν αμέσως την πυροσβεστική γιατί άμεσα μπορεί να μεγαλώσει».
Κλέαρχος Μαρουσάκης: «Δεν διανύουμε τις μέρες του 2021, απλά έχουμε ακραία ζέστη»
Πιο καθησυχαστικός εμφανίζεται ο μετεωρολόγος Κλέαρχος Μαρουσάκης, εξηγώντας στη LiFO ότι τα κύματα καύσωνα του 2021 ήταν πρωτοφανή, κάτι που η χώρα είχε να δει από το 1987. «Φέτος, δεν είχαμε τόσο παρατεταμένα κύματα καύσωνα. Το πρώτο κύμα του "Κλέωνα" σταμάτησε το Σάββατο, δηλαδή διήρκεσε σχεδόν τέσσερις μέρες, και το άλλο ξεκινά σήμερα και τελειώνει την Κυριακή. Πρόπερσι ήταν περισσότερες μέρες» διασαφηνίζει.
Και πώς ξεχωρίζουμε την ακραία ζέστη από τον καύσωνα; Ο μετεωρολόγος του OPEN τονίζει πως αυτές τις μέρες παρατηρήθηκαν χαμηλές θερμοκρασίες τις βραδινές ώρες –στους καύσωνας αυτή η διαπίστωση είναι «απαγορευτική»– ενώ καθοριστικό ρόλο παίζουν και τα μελτέμια της εποχής.
Πάντως, το κύμα καύσωνα που ξεκινά σήμερα και θα διαρκέσει τέσσερις ημέρες θα φέρει μαζί του θερμοκρασίες που θα αγγίξουν τους 44 βαθμούς, αλλά και μια ξερή, επικίνδυνη για τη βλάστηση ατμόσφαιρα. Οπότε και ο κ. Μαρουσάκης εφιστά τη δέουσα προσοχή για νέες εστίες πυρκαγιών. «Το ισχυρό κύμα ζέστης θα κρατήσει μέρες. Ο καύσωνας όχι» σημειώνει.
Τέλος, συγκριτικά με την κατάσταση που βιώσαμε το 2021, ξεκαθαρίζει πως «αν πρόπερσι είχαμε τις υποδομές του 1987, δηλαδή δεν είχαμε τις υποτυπώδεις εγκαταστάσεις κλιματισμού σε πολλούς δημόσιους και ιδιωτικούς χώρους, θα είχαμε αρκετά θύματα».
Ο καύσωνας του Ιουλίου του 1987 κατεγράφη ως ο φονικότερος στην Ελλάδα, με τον επίσημο απολογισμό να κάνει λόγο για 1.300 νεκρούς και ανεπίσημες καταγραφές για 1.500. Η θερμοκρασία ξεπέρασε τους 44 βαθμούς Κελσίου.
