— Ποιες θα είναι οι επιπτώσεις της τρομοκρατικής επίθεσης στη Μόσχα;
Πέρα από τις ανθρώπινες απώλειες, οι οποίες είναι βαριές από μόνες τους, η τρομοκρατική επίθεση στη Μόσχα αποτέλεσε ισχυρό πλήγμα για το κύρος της Ρωσίας, οπωσδήποτε από την άποψη της έμπρακτης αμφισβήτησης της αποτελεσματικότητας των υπηρεσιών ασφαλείας. Το γεγονός ότι το κέντρο της ρωσικής πρωτεύουσας βρέθηκε σε τέτοιο βαθμό εκτεθειμένο οπωσδήποτε δημιουργεί προβληματισμό, ιδίως εάν αναλογιστούμε ότι το περιστατικό συνέβη μόλις λίγες ημέρες μετά τη διεξαγωγή των προεδρικών εκλογών στη Ρωσία.
Παράλληλα, η ρωσική κυβέρνηση κατηγόρησε το Κίεβο για εμπλοκή στην τρομοκρατική ενέργεια. Πρόκειται για μομφή που προϊδεάζει για τη συνέχιση (ή ακόμα και για κλιμάκωση) της ρωσικής πολεμικής επιχείρησης εις βάρος της Ουκρανίας. Το κουβάρι μπλέκεται ακόμα περισσότερο, ενώ έχουμε ήδη ξεπεράσει τα δύο χρόνια από την έναρξη της ρωσικής εισβολής.
Ιδίως μέσα στην ιδιαίτερη συγκυρία που προκύπτει λόγω της συνεχιζόμενης εδώ και μήνες ένοπλης αντιπαράθεσης του Ισραήλ με τη Χαμάς, η πιθανότητα να υπάρξει όξυνση της τζιχαντιστικής τρομοκρατίας με στόχους εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει αυξηθεί
— Πιστεύετε ότι θα έχουμε επιστροφή της ισλαμικής τρομοκρατίας; Πόσο μεγάλη είναι η τρομοκρατική απειλή για την Ευρώπη;
Ο ισλαμικός εξτρεμισμός, ο οποίος λαμβάνει τη μορφή τρομοκρατικών χτυπημάτων, ουδέποτε έπαψε να αποτελεί απειλή για την ασφάλεια των κρατών της Ευρώπης. Υπάρχουν περίοδοι έντασης και ύφεσης του φαινομένου, αλλά το πρόβλημα παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητο. Είναι αλήθεια ότι (ευτυχώς) το τελευταίο χρονικό διάστημα έχουμε αποφύγει μείζονα περιστατικά εντός των ορίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (όπως για παράδειγμα οι πολύνεκρες επιθέσεις που συνέβησαν στη Γαλλία τον Νοέμβριο του 2015 και τον Ιούλιο του 2016, στις Βρυξέλλες τον Μάρτιο του 2016 και στη Βαρκελώνη τον Αύγουστο του 2017).
επίκουρος καθηγητής Διπλωματίας και Διεθνούς Οργάνωσης στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου
Όμως μικρότερης κλίμακας αιματηρά χτυπήματα συμβαίνουν από καιρό σε καιρό, υπενθυμίζοντας τη δυσάρεστη πραγματικότητα. Επομένως, κάθε άλλο παρά μπορούμε να εφησυχάζουμε, δεδομένου εξάλλου πως η προηγούμενη εμπειρία διδάσκει ότι σε πολλές περιπτώσεις οι τρομοκρατικές ενέργειες έγιναν από άτομα που είτε είχαν γεννηθεί είτε είχαν μεγαλώσει στις χώρες στις οποίες έδρασαν: επομένως, δεν επρόκειτο για «εισαγόμενους» τρομοκράτες. Ιδίως μέσα στην ιδιαίτερη συγκυρία που προκύπτει λόγω της συνεχιζόμενης εδώ και μήνες ένοπλης αντιπαράθεσης του Ισραήλ με τη Χαμάς, η πιθανότητα να υπάρξει όξυνση της τζιχαντιστικής τρομοκρατίας με στόχους εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει αυξηθεί.
— Μπορεί να επηρεάσει αυτό τον πόλεμο Ρωσίας - Ουκρανίας; Και πόσο μπορεί να επηρεαστεί η χώρα μας;
Δεν υπάρχει κάποιο σημάδι στον ορίζοντα που να καταδεικνύει ότι ο πόλεμος θα τερματιστεί στο αμέσως προσεχές χρονικό διάστημα. Δύσκολα η μία ή η άλλη πλευρά θα μπορέσει να επικρατήσει πλήρως στρατιωτικά, ώστε η σύρραξη να οδηγηθεί εκ των πραγμάτων σε τέλος – τουλάχιστον στο πεδίο της μάχης. Η Ουκρανία δεν θα συγκατανεύσει στην de jure απώλεια εδαφών της προς όφελος της Ρωσίας, ακόμα κι αν αυτά παραμένουν κατειλημμένα για μακρό χρονικό διάστημα από τους εισβολείς, διότι κάτι τέτοιο θα σηματοδοτούσε τον επίσημο διαμελισμό της ουκρανικής επικράτειας.
Από την άλλη, η Μόσχα δεν θα δεχτεί να αποσύρει τα στρατεύματά της από την Ουκρανία, καθώς μια ανάλογη απόφαση θα ισοδυναμούσε με παραδοχή ήττας, η οποία θα κόστιζε πολύ στον Πούτιν και ίσως ακόμα και να κλόνιζε τη θέση του στο εσωτερικό της χώρας του. Το πιθανότερο σενάριο είναι ότι κάποια στιγμή, η οποία δεν μπορεί να προσδιοριστεί, οι εχθροπραξίες θα σταματήσουν, θα υπάρξει ένα είδος εκεχειρίας και η κατάσταση θα «παγώσει» επί του πεδίου: η μεν Μόσχα θα συνεχίσει να κατέχει παρανόμως τμήματα της Ουκρανίας, το δε Κίεβο δεν θα αποδέχεται τα ρωσικά τετελεσμένα, επικαλούμενο τη διεθνή νομιμότητα (η οποία, βέβαια, δεν θα αρκεί από μόνη της προκειμένου να τα ανατρέψει).
Ας φανταστούμε μία κατάσταση παρόμοια με εκείνη που (δυστυχώς εξακολουθεί να) ισχύει στην Κύπρο μετά από πενήντα χρόνια τουρκικής εισβολής και κατοχής. Για την Ελλάδα, η συνέχιση του πολέμου δεν αλλάζει τη στάση της απέναντι σε αυτόν. Για λόγους αρχής αλλά και συμφέροντος, η Αθήνα θα παραμείνει σταθερή στη γραμμή που έχει χαράξει από την πρώτη στιγμή: καταδίκη της ρωσικής εισβολής, συμπαράσταση στην Ουκρανία, σύμπλευση με τη γενική πολιτική του δυτικού κόσμου στο ουκρανικό ζήτημα.
— Ήθελα επίσης να σας ρωτήσω για τις εκλογές στην Τουρκία. Τι θα συμβεί αν χάσει ο Ε. Ιμάμογλου ή τι θα σηματοδοτήσει μια ενδεχόμενη νίκη του;
Η επικράτηση του Εκρέμ Ιμάμογλου στις δημοτικές εκλογές στην Κωνσταντινούπολη πριν από πέντε χρόνια υπήρξε μία από τις ελάχιστες πολιτικές ήττες που έχει δεχτεί ο Ερντογάν στις δύο και πλέον δεκαετίες που βρίσκεται στην εξουσία. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η νίκη του Ε. Ιμάμογλου υπήρξε διπλή, καθώς οι εκλογές του Μαρτίου του 2019, στις οποίες είχε βγει πρώτος, επαναλήφθηκαν (κατόπιν κυβερνητικής παρέμβασης) τρεις μήνες αργότερα, οδηγώντας σε ακόμα μεγαλύτερο θρίαμβο των δυνάμεων της αντιπολίτευσης.
Ωστόσο, παρά τον κλονισμό που υπέστη ο κ. Ερντογάν από αυτή την εξέλιξη, αποδείχθηκε ότι κατόρθωσε να διατηρήσει τις δυνάμεις του σε εθνικό επίπεδο και εν τέλει να επικρατήσει στις κρίσιμες προεδρικές εκλογές του 2023. Μια νέα νίκη του Ε. Ιμάμογλου οπωσδήποτε θα είναι πλήγμα για την κυβέρνηση και προσωπικά για τον Ερντογάν, αλλά δύσκολα θα οδηγήσει σε κάποια θεαματική πολιτική αλλαγή. Το πιθανότερο είναι ότι ο Τούρκος πρόεδρος θα συνεχίσει να κυβερνάει με τον ίδιο τρόπο όπως σήμερα. Αυτό που είναι πολύ πιθανό να συμβεί σε αυτή την περίπτωση είναι ότι ο Ε. Ιμάμογλου θα αναδειχθεί σχεδόν εκ των πραγμάτων ως ο βασικός πολιτικός αντίπαλος του Ερντογάν, αν και οι επόμενες προεδρικές εκλογές είναι προγραμματισμένες για το 2028 – επομένως, υπάρχει ακόμα πολύς δρόμος να διανυθεί μέχρι τότε.
Αντίθετα, σε περίπτωση ήττας του Ε. Ιμάμογλου, θα επιβεβαιωθεί η πολιτική ηγεμονία του Ερντογάν. Θα είναι ενδιαφέρον να δούμε εάν τότε ο Ερντογάν θα επιχειρήσει να αλλάξει εκ νέου το τουρκικό σύνταγμα ώστε να του δοθεί η ευκαιρία για ακόμα μία προεδρική θητεία, έστω κι αν ο ίδιος έχει δημόσια δηλώσει ότι το 2028 θα αποσυρθεί από το πολιτικό προσκήνιο.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
To νέο τεύχος της LiFO δωρεάν στην πόρτα σας με ένα κλικ.
