ΖΟΥΜΕ ΣΕ ΜΙΑ ΧΩΡΑ στην οποία η κοινωνία μόνο τον τελευταίο καιρό ασχολείται με όσα γίνονται και οι δημόσιες συζητήσεις γίνονται με αφορμή μερικές, αντικειμενικά, απίστευτες ιστορίες. Ενδεικτικά μόνο θα αναφέρουμε τρεις από αυτές:
1.
Δυο χρόνια μετά το πιο μεγάλο και αιματηρό σιδηροδρομικό δυστύχημα στην ιστορία της χώρας, αποκαλύπτονται από τα ΜΜΕ, σχεδόν καθημερινά, στοιχεία γι’ αυτό, προκαλώντας δυσπιστία και έντονα ερωτήματα γιατί όλα αυτά καθυστέρησαν να δημοσιοποιηθούν από τον Φεβρουάριο του 2023. Την ίδια στιγμή, το έγκλημα των Τεμπών εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται με λογική μπαζώματος της αλήθειας, δεν έχει καν ξεκινήσει η δίκη των υπευθύνων και παράλληλα οι σιδηρόδρομοι παραμένουν ακόμα με ασφαλείς ως μέσο μετακίνησης.
2.
Ένας ακροδεξιός βουλευτής του κόμματος Νίκη βανδαλίζει σε δημόσια θέα έργα τέχνης γιατί υποτίθεται θίγουν τη θρησκεία του, πολλοί τον δικαιώνουν, ενώ ένας άλλος καλλιτέχνης αναγκάζεται να κάνει παραστάσεις μετ’ εμποδίων ή να τις ακυρώνει λόγω αντίδρασης φανατικών χριστιανών και επίσημων εκπροσώπων της Εκκλησίας.
3.
Ένας εξωκοινοβουλευτικός υφυπουργός διορίζεται, παραμένει στη θέση του για τριάντα τρεις ώρες μόνο μετά την ορκωμοσία του και αναγκάζεται σε παραίτηση γιατί δημιουργείται θέμα ηθικής τάξης και ασυμβίβαστου με προηγούμενες επιχειρηματικές δραστηριότητες του, τις οποίες ούτε ο ίδιος θεώρησε εμπόδιο στην αποδοχή της θέσης του υφυπουργού ούτε αυτοί που τον διόρισαν τις έψαξαν.
Τεράστια, σχεδόν βουβά πλήθη τα οποία κανένα κόμμα δεν θα μπορούσε να κατεβάσει στους δρόμους, χωρίς κομματικά πρόσημα και πανό αλλά με μοναδικό υποκινητή την οργή και την απογοήτευση.
Θα μπορούσαν να καταγραφούν δεκάδες ανάλογες ιστορίες που επιβεβαιώνουν το έλλειμμα μιας στοιχειώδους κανονικότητας, η οποία θεωρείται αυτονόητη στον υπόλοιπο δυτικό κόσμο. Αρκούν αυτές, όμως, για να αιτιολογήσουν και να επιβεβαιώσουν ένα αίσθημα γενικευμένης συλλογικής απαισιοδοξίας της κοινωνίας, αν όχι ολόκληρης, ενός μεγάλου τμήματός της;
Όλα δείχνουν ότι δεν βρίσκουμε κανένα σοβαρό λόγο για να είμαστε ικανοποιημένοι, αυτό που κυριαρχεί σε όλα τα επίπεδα είναι ο πεσιμισμός, η οργή, ο φόβος για το αύριο, η απουσία αισιόδοξης προοπτικής, η απογοήτευση για όλα όσα συνθέτουν τις ζωές μας και συμβαίνουν γύρω και ανάμεσά μας. Όλα αυτά τα αρνητικά συναισθήματα τα βλέπεις και τα παρατηρείς παντού, προκύπτουν από τις ιδιωτικές και δημόσιες συζητήσεις, αποτυπώνονται στην παρατεταμένη παρακμή που καταγράφεται στο πολιτικό σκηνικό αλλά και στο επίπεδο πολλών από τα μέλη του πολιτικού προσωπικού, το επιβεβαιώνουν με χαρακτηριστικό τρόπο όλες οι δημοσκοπήσεις, όχι μόνο τώρα αλλά και τα τελευταία αρκετά χρόνια. Απλώς τώρα βιώνουμε την εποχή της κορύφωσής τους, παρότι κάποιοι έχουν να πουν ότι η παρακμή έχει πολλά ακόμα επεισόδια.
Ζούμε σε μια κοινωνία που διακατέχεται κυρίως από οργή και απογοήτευση, συλλογικά συναισθήματα δηλαδή, τα οποία εκφράζονται στις πλατείες όλης της χώρας με πρωτοφανείς και εντυπωσιακές σε αριθμό συγκεντρώσεις, οι οποίες πραγματοποιούνται με αφορμή τους χειρισμούς της υπόθεσης του εγκλήματος των Τεμπών, όμως είναι φανερό ότι αφορούν μια συνολικότερη αντίδραση σε πολύ περισσότερα θέματα.
Τεράστια, σχεδόν βουβά πλήθη τα οποία κανένα κόμμα δεν θα μπορούσε να κατεβάσει στους δρόμους, χωρίς κομματικά πρόσημα και πανό αλλά με μοναδικό υποκινητή αυτά τα συναισθήματα. Στα χρόνια της Μεταπολίτευσης δεν έχει παρατηρηθεί κάτι παρόμοιο, ένα μεγάλο κύμα διαμαρτυρίας με πολλούς αποδέκτες και αδυναμία εκπροσώπησης. Σίγουρα είναι υγιές να συμβαίνει κάτι τέτοιο (η απάθεια θα αποτελούσε χειρότερη αντίδραση), παράλληλα όμως ενέχει κινδύνους, αφού εύκολα μπορεί ένα τόσο μαζικό και αυτόνομο κίνημα να γίνει αντικείμενο χειραγώγησης.
Μία από τις πρόσφατες δημοσκοπήσεις (Metron Analysis, Μάρτιος 2025) καταγράφει ότι τα κύρια και αξιολογικά πιο σημαντικά ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι πολίτες αφορούν την οικονομία, ιδιαίτερα την ακρίβεια, αλλά και το κράτος δικαίου. Το 76% των ερωτώμενων στη μέτρηση αυτή θεωρεί ότι οι μαζικές και πρωτοφανείς κινητοποιήσεις για τα Τέμπη συνδέονται με την επιτακτική ανάγκη για απονομή δικαιοσύνης που δεν έχει αποδοθεί έως τώρα σε προδικαστικό επίπεδο αλλά και σε ό,τι αφορά τους πολιτικούς υπεύθυνους. Αυτή η γενική αίσθηση απουσίας δικαιοσύνης έχει σαφώς αφορμή τους χειρισμούς μετά το έγκλημα των Τεμπών, όπου είναι φανερό ότι υπάρχει κωλυσιεργία από πολλούς υπεύθυνους. Ουσιαστικά, όμως, στέλνει ένα γενικότερο μήνυμα για ένα υπαρκτό έλλειμμα εμπιστοσύνης στο κράτος, στα πολιτικά κόμματα, στους θεσμούς, στις ανεξάρτητες αρχές, ειδικά τις τελευταίες, που διατηρούσαν μια αίσθηση ισορροπίας και στοιχειώδους άμυνας των πολιτών που το είχαν ανάγκη.
Σε τέτοια φαινόμενα κατά τα οποία εκδηλώνεται μια γενικευμένη αποδοκιμασία για όλους σχεδόν, συνήθως κάποιοι λύκοι περιμένουν· κάθε μορφής λαϊκιστές, δημαγωγοί και ακροδεξιοί, οι οποίοι προσδοκούν οφέλη…
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
Το νέο τεύχος της LiFO δωρεάν στην πόρτα σας με ένα κλικ.
