ΠΑΡΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ καθησυχασμού εκ μέρους του υπουργού Υγείας τις προηγούμενες μέρες, ο οποίος δεν έβλεπε την ανάγκη λήψης άμεσων μέτρων αναχαίτισης του ιού, ο πρωθυπουργός αναγκάστηκε με το διάγγελμά του και νέα μέτρα να ανακοινώσει και να εξηγήσει την πολιτική του και να απαντήσει στην κριτική που δέχεται η κυβέρνηση.
Τόσο ο Θάνος Πλεύρης όσο και άλλοι βασικοί υπουργοί της κυβέρνησης εμφανίζονταν εξαιρετικά χαλαροί –την ώρα που το 4ο κύμα της πανδημίας έχει γονατίσει το Εθνικό Σύστημα Υγείας ξανά, με δεκάδες νεκρούς κάθε μέρα–, υποστηρίζοντας περίπου πως η κυβέρνηση ό,τι ήταν να κάνει το έκανε. Ο πρωθυπουργός διαπιστώνοντας ότι, παρά την κούραση μεγάλου τμήματος της κοινωνίας, ο τεράστιος αριθμός των νεκρών και η κατάσταση στα δημόσια νοσοκομεία δεν επιτρέπει άλλη ανοχή και λαμβάνοντας υπόψιν και την κριτική που ασκήθηκε, αποφάσισε να πάρει κάποιες αποφάσεις.
Στο νέο διάγγελμά του ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε το σχέδιό του για το επόμενο δίμηνο, πώς θα κινηθεί η χώρα δηλαδή μέχρι τις γιορτές, αλλά και στις γιορτές. Εξήγησε το σκεπτικό της πολιτικής που ακολουθεί και απάντησε στην κριτική που δέχεται η κυβέρνησή του.
Σχετικά με την αισιοδοξία που είχε εκφράσει παλαιότερα, προαναγγέλλοντας το τέλος της πανδημίας, απάντησε ότι ήταν η εμφάνιση της μετάλλαξης Δέλτα αυτή που επιβράδυνε τον επίλογο του κορωνοϊού σε όλο τον κόσμο. Επέμεινε ότι μόνη λύση είναι το εμβόλιο, αναφέροντας τα παραδείγματα της Δανίας και της Πορτογαλίας, οι οποίες είναι σε καλύτερη θέση από την Ελλάδα, επειδή εμβολιάστηκαν περισσότεροι.
Σχετικά με την πίεση του συστήματος υγείας, ουσιαστικά είπε ότι αυτό συμβαίνει κυρίως λόγω των 575.000 πολιτών άνω των 60 που παραμένουν ανεμβολίαστοι, καθώς αυτούς χτυπά πιο σοβαρά ο ιός. Γι' αυτό έθεσε ως προτεραιότητα τον εμβολιασμό τους, μαζί με την τρίτη δόση που πρέπει να λάβουν οι περίπου 1,5 εκατομμύριο πολίτες της ίδιας ηλικιακής ομάδας που συμπλήρωσαν 6 μήνες και, αν και προστατευμένοι, γίνονται πιο ευάλωτοι.
Σχετικά με την αισιοδοξία που είχε εκφράσει παλαιότερα, προαναγγέλλοντας το τέλος της πανδημίας, απάντησε ότι ήταν η εμφάνιση της μετάλλαξης Δέλτα αυτή που επιβράδυνε τον επίλογο του κορωνοϊού σε όλο τον κόσμο. Επέμεινε ότι μόνη λύση είναι το εμβόλιο, αναφέροντας τα παραδείγματα της Δανίας και της Πορτογαλίας, οι οποίες είναι σε καλύτερη θέση από την Ελλάδα, επειδή εμβολιάστηκαν περισσότεροι.
Απάντηση στις κατηγορίες
Μεγάλο μέρος του διαγγέλματος Μητσοτάκη αφιερώθηκε για να απαντηθούν οι κατηγορίες της αντιπολίτευσης και η κριτική. Φωτογράφισε την αξιωματική αντιπολίτευση, υποστηρίζοντας ότι προσπαθεί να αποκομίσει πρόσκαιρα οφέλη, κομματικοποιώντας την πανδημία και εργαλειοποιώντας τον πόνο, αλλά κυρίως ότι χρησιμοποιεί διπλή γλώσσα και δεν καταθέτει ρεαλιστικές προτάσεις.
Απαντώντας στις κατηγορίες για τον μεγάλο αριθμό νεκρών από Covid, είπε ότι η Ελλάδα έχει τόσες απώλειες επειδή δεν έχει τα ποσοστά εμβολιασμού άλλων ευρωπαϊκών χωρών, «παρά την άρτια εκστρατεία που οργάνωσε», ενώ στην κριτική γιατί δεν κάνει lockdown όπως η Αυστρία, υποστήριξε ότι στην Ελλάδα «κυβέρνηση και κοινωνία υπέγραψαν μαζί ένα συμβόλαιο τιμής, να μην ξανακλείσουμε, με ασπίδα το εμβόλιο». Και για να υποστηρίξει ακόμα περισσότερο τη θέση του κατά του lockdown, ισχυρίστηκε πως επειδή η κυβέρνηση δεν περιόρισε την οικονομική δράση, «η χώρα πέτυχε την τρίτη υψηλότερη ευρωπαϊκή επίδοση στην ανάπτυξη και τη μεγαλύτερη μείωση της ανεργίας, με τη δημιουργία 180.000 νέων θέσεων εργασίας».
Ο πρωθυπουργός επιχείρησε να απαντήσει εμμέσως και σε όσους συγκρίνουν τη σημερινή κατάσταση με την πρώτη φάση της πανδημίας, όπου η χώρα καθοδηγούνταν από την επιστημονική κοινότητα, με επικεφαλής τον καθηγητή Σωτήρη Τσιόδρα, ζητώντας να υπάρξει ξανά η σχέση εμπιστοσύνης πολιτείας και πολιτών, «ακολουθώντας τις οδηγίες της επιστήμης και του κράτους». Αν και δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι το ίδιο το κράτος ακολουθεί πάντα τις οδηγίες της επιστήμης.
Η πολιτική που θα ακολουθήσει η κυβέρνηση
Ο πρωθυπουργός, στην προσπάθειά του να πείσει τους πολίτες, επιχείρησε να εξηγήσει το σκεπτικό των αποφάσεών του και την πολιτική με την οποία θα κινηθεί η κυβέρνηση στις γιορτές. Όπως εξήγησε, έχει επιλέξει μία ευέλικτη πολιτική, που θα προσαρμόζεται «ανάλογα με τη συμπεριφορά του ιού και την ισορροπία μεταξύ της επάρκειας ενός μέτρου και της δυνατότητάς του να εφαρμοστεί και να αποδώσει».
Υποστήριξε ότι «η προτροπή και η ενθάρρυνση έχουν μεγαλύτερη δύναμη από τους γενικούς αφορισμούς περί υποχρεωτικότητας» (παρότι ανακοίνωσε υποχρεωτικά μέτρα) και ότι αυτά που ανακοίνωσε αποσκοπούν στο να πείσει τους ανεμβολίαστους να αντιληφθούν ότι αν εμβολιαστούν και οι ίδιοι, η ζωή τους θα γίνει πολύ πιο εύκολη.
Υποχρεώνει δηλαδή τους ανεμβολίαστους να λάβουν επιπλέον μέτρα, κάτι με το οποίο μοιάζει να συμφωνεί η πλειοψηφία, αλλά στο διάγγελμα μίλησε για πειθώ και όχι για υποχρεωτικότητα, «για επιλογές ενθαρρυντικές και όχι κατασταλτικές, με διάθεση πειθούς και όχι αντιπαράθεσης που γεννάει διχασμούς και κοινωνικούς αυτοματισμούς».
Ατομική ευθύνη
Παρότι ο πρωθυπουργός με το χθεσινό του διάγγελμα αναγκάστηκε να λάβει νέα μέτρα για την αντιμετώπιση της πανδημίας, ανέδειξε για άλλη μια φορά το θέμα της ατομικής ευθύνης, λέγοντας ότι αν το σύνολο των μεγάλων ηλικιών εμβολιαστεί, ο κορωνοϊός θα μετατραπεί σε ένα είδος εποχιακής γρίπης και αν όλοι τηρήσουμε τους κανόνες ατομικής υγιεινής, τότε ίσως εξαφανιστεί.
Οι διαψεύσεις των προσδοκιών και η έλλειψη συναίνεσης
Όπως ο Κυριάκος Μητσοτάκης διαψεύστηκε στην ελπίδα του ότι ο ιός θα υποχωρούσε συντομότερα μετά το εμβόλιο, έτσι και ο Αλέξης Τσίπρας διαψεύστηκε στην ελπίδα του ότι η οικονομική κρίση που θα ακολουθούσε την πανδημία, θα δημιουργούσε συνθήκες λαϊκού ξεσηκωμού, όπως με τα μνημόνια, και θα άλλαζαν ξανά υπέρ του οι πολιτικοί συσχετισμοί.
Βέβαια η διάψευση του πρωθυπουργού σχετίζεται με τις προσδοκίες που είχαν καλλιεργηθεί από την επιστημονική κοινότητα, ενώ η προσδοκία του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης στηριζόταν σε πολιτική εκτίμηση.
Δυστυχώς όμως, κυβέρνηση και αντιπολίτευση δεν κατάφεραν να συναινέσουν σε ένα θέμα όπως η πανδημία που απειλεί όλο τον λαό, τουλάχιστον στα βασικά, ώστε να την αντιμετωπίσουν από κοινού, και ούτε η κυβέρνηση να προσπαθεί να την αξιοποιήσει πολιτικά υπέρ της ούτε η αντιπολίτευση να σαμποτάρει την προσπάθεια για να αποκομίσει κέρδη.
Έτσι, από την αρχή της πανδημίας ο ΣΥΡΙΖΑ κατηγορεί την κυβέρνηση ότι παρουσιάζει την κατάσταση πολύ καλύτερη από ό,τι είναι στην πραγματικότητα και η κυβέρνηση κατηγορεί τον ΣΥΡΙΖΑ ότι δεν έβαλε ποτέ πλάτη. Η αλήθεια είναι ότι σε ένα βαθμό, μικρότερο ή μεγαλύτερο, και τα δύο ισχύουν. Όπως ισχύει και ότι η έλλειψη συνεννόησης και η πολιτική εκμετάλλευση της πανδημίας αντανακλούν στο αποτέλεσμα και στην κατάσταση της χώρας.
Το διάγγελμα Τσίπρα
Ο Αλέξης Τσίπρας στο δικό του διάγγελμα, που ακολούθησε αυτό του πρωθυπουργού, εμφανίστηκε για άλλη μια φορά πολύ θυμωμένος με τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Είχε προϊδεάσει άλλωστε με το tweet του, που είχε προηγηθεί, στο όποιο έλεγε: «Μετά από τόσα διαγγέλματα αυτοθαυμασμού, με πανηγυρικούς για τη νίκη επί της πανδημίας και για το τελευταίο μίλι, αύριο ακόμη μια παράσταση, με 17.000 νεκρούς και το ΕΣΥ διαλυμένο. Ως εδώ όμως η κοροϊδία. Αμέσως μετά, θα κάνω δημόσια δήλωση σε όλα τα ΜΜΕ».
Το βασικό μήνυμα του Αλέξη Τσίπρα ήταν ότι η ευθύνη για τις απώλειες και την πίεση στο Εθνικό Σύστημα Υγείας ανήκει αποκλειστικά στον Κυριάκο Μητσοτάκη και όχι στους πολίτες που νοσούν επειδή δεν εμβολιάζονται. Επανέλαβε ξανά τις κατηγορίες ότι «δημιούργησε συνειδητά κλίμα ψευδούς επιτυχίας και χαλάρωσης», ενώ ισχυρίστηκε ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης «κάθε δύο μήνες πανηγύριζε πως νίκησε οριστικά την πανδημία» και χαρακτήρισε τα διαγγέλματά του ως διαγγέλματα αυτοθαυμασμού.
Παρόλα αυτά ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ υποστήριξε ότι πρωθυπουργός εξήγγειλε στο διάγγελμά του αυτό που ο ΣΥΡΙΖΑ είχε προτείνει, αν και στο τέλος της ανακοίνωσής του τον κάλεσε πάλι να αλλάξει στρατηγική. Διαφώνησε με τη θέση του πρωθυπουργού περί ενθάρρυνσης, λέγοντας: «Δεν αρκεί απλά να ενθαρρύνουμε τους πολίτες» και τον κάλεσε, επίσης, για άλλη μια φορά, να λάβει «άμεσα αυστηρότερα μέτρα για τον εμβολιασμό στα Σώματα Ασφαλείας και τον Στρατό».
Ο Αλέξης Τσίπρας δεν επιμένει τυχαία για τον Στρατό και τα Σώματα Ασφαλείας, καθώς θεωρεί ότι πρόκειται κυρίως για ψηφοφόρους της Νέας Δημοκρατίας και το να ζητά αυστηρότερα μέτρα για αυτούς δεν του προκαλεί πολιτική ζημιά, αντιθέτως εκτιμά ότι στριμώχνει την κυβέρνηση να πάρει μέτρα με πολιτικό κόστος για εκείνη.
Αυτός είναι και ο λόγος που δεν επιμένει εξίσου π.χ. για τους υγειονομικούς υπαλλήλους των νοσοκομείων, καθώς εκεί θεωρεί ότι έχει και δικό του εκλογικό κοινό και πρόκειται για έναν τομέα όπου η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ είχε κάνει αρκετές προσλήψεις εκτός ΑΣΕΠ (όχι γιατρούς και νοσηλευτές).
Παρομοίως δεν επιμένει στον υποχρεωτικό εμβολιασμό για το προσωπικό της εστίασης, ενώ λέει ότι «είναι αδιανόητο να σου ζητά πιστοποιητικό εμβολιασμού ένας μη εμβολιασμένος αστυνομικός». Η κριτική αυτή είναι σωστή, αλλά είναι επιλεκτική, αφού δεν είναι εξίσου αυστηρή με τους υγειονομικούς ή τους υπαλλήλους στην εστίαση και το ίδιο κάνει πάνω-κάτω και η κυβέρνηση.
Ο Αλέξης Τσίπρας αναδεικνύει σταθερά την τελευταία περίοδο, και το είπε και στο διάγγελμα, ότι η Ελλάδα είναι πρώτη σε θανάτους ανά εκατομμύριο σε όλη τη Δυτική Ευρώπη. Επιλέγει σκοπίμως να τη συγκρίνει με τις χώρες της Δυτικής Ευρώπης και όχι συνολικά της Ευρώπης, καθώς οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και των Βαλκανίων είναι σε χειρότερη κατάσταση. Κάνει δηλαδή το αντίθετο από αυτό που έκανε στην πρώτη φάση της πανδημίας, όταν η Ελλάδα είχε από τους μικρότερους αριθμούς θανάτων στην Ευρώπη επειδή είχε λάβει εγκαίρως σκληρά μέτρα. Τότε ο Αλέξης Τσίπρας υποστήριζε ότι η Ελλάδα έπρεπε να συγκρίνεται με τις χώρες των Βαλκανίων, που είχαν κι αυτές μικρό αριθμό θανάτων, και όχι τις χώρες της Δυτικής Ευρώπης.
«Αν ο κ. Μητσοτάκης δεν μπορεί, αν ο κ. Μητσοτάκης δεν θέλει, τότε, ας αφήσει χώρο σε εμάς που και θέλουμε και μπορούμε» είπε στο κλείσιμο της δικής του ανακοίνωσης ο Αλέξης Τσίπρας, επιχειρώντας να απαντήσει κι εκείνος σε όσους αμφισβητούν την ετοιμότητα του ΣΥΡΙΖΑ. Η επιθετικότητα και αυτού του μηνύματος, ωστόσο, δεν αφήνει κανένα περιθώριο για συνεννόηση και, όπως φαίνεται, έτσι θα πορευτεί η χώρα μέχρι το τέλος αυτής της περιπέτειας. Με αλληλοκατηγορίες και την άρνηση της κυβέρνησης και των κομμάτων να αντιμετωπίσουν από κοινού την απειλή της πανδημίας για να τελειώνει μια ώρα αρχύτερα.
