ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΙΟΥΝΙΟΥ, που μάλλον θα είναι μια ζεστή καλοκαιρινή μέρα, ο μέσος ψηφοφόρος που δεν θα επιλέξει μια παραλία αλλά θα επισκεφθεί, έστω βαριεστημένα, ένα εκλογικό κέντρο, εικάζω ότι ακόμα και τότε θα είναι μόνος και αμήχανος όσον αφορά την επιλογή του. Και αν δεν είναι αναποφάσιστος για το τι θα ψηφίσει εκείνη ακριβώς την ημέρα, σίγουρα ήταν τις μέρες που προηγήθηκαν.
Οι αμήχανοι ψηφοφόροι πολλαπλασιάζονται, τους λένε και αναποφάσιστους. Η θετική ψήφος ως επιλογή, με την έννοια ότι μεγάλες ομάδες ανθρώπων ακολουθούν ένα ρεύμα επειδή τους φάνηκε εξαιρετικά ελκυστικός ένας κομματικός φορέας, αποτελεί μακρινό παρελθόν. Εδώ και χρόνια οι κυβερνήσεις εκλέγονται με την αποκαλούμενη αρνητική ψήφο, δηλαδή για να μην εκλεγεί ο αντίπαλος.
Πιο χαρακτηριστική ανάλογη περίπτωση τα τελευταία χρόνια αποτελούν οι εκλογές του 2019, οπότε παρατηρήθηκε έντονα το φαινόμενο μη παραδοσιακοί ψηφοφόροι της Νέας Δημοκρατίας να την επιλέξουν απλώς για να μην εκλεγεί ο ΣΥΡΙΖΑ. Το αντιΣΥΡΙΖΑ μέτωπο αποτελούσε μια τέτοια επιλογή, ήταν μια αρνητική ψήφος.
Πιο χαρακτηριστική ανάλογη περίπτωση τα τελευταία χρόνια αποτελούν οι εκλογές του 2019, οπότε παρατηρήθηκε έντονα το φαινόμενο μη παραδοσιακοί ψηφοφόροι της Νέας Δημοκρατίας να την επιλέξουν απλώς για να μην εκλεγεί ο ΣΥΡΙΖΑ.
Στην αύξηση των αμήχανων και αναποφάσιστων μέχρι την τελευταία στιγμή ψηφοφόρων βοηθάει το γεγονός ότι στις ευρωεκλογές το διακύβευμα δεν είναι η αλλαγή κυβέρνησης – καμία κυβέρνηση δεν έπεσε από τα αποτελέσματα αυτής της κάλπης. Αρκετές κλονίστηκαν, μείωσαν δραματικά την επιρροή τους συγκριτικά με τις εθνικές εκλογές, όμως καμία κυβέρνηση δεν αναγκάστηκε να παραιτηθεί ακόμα και όταν είδε ότι βρίσκεται σε εξαιρετικά δύσκολη θέση.
Αυτό, φυσικά, δεν σημαίνει ότι τα κομματικά επιτελεία δεν δείχνουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα αποτελέσματα της κάλπης του Ιουνίου, το αντίθετο, – ενδιαφέρονται και ανησυχούν. Ο πρωθυπουργός νοιάζεται μη συγκεντρώσει η ΝΔ ποσοστό χαμηλότερο από εκείνο των προηγούμενων ευρωπαϊκών εκλογών (33%) και ιδιαίτερα μην πέσει κάτω από το ψυχολογικό όριο του 30%, κάτι που θα προκαλέσει σοβαρούς κλυδωνισμούς στο κόμμα αλλά και στην κυβέρνηση. Αν συμβεί αυτό, η σχεδόν απόλυτη πολιτική του κυριαρχία που μετράει σχεδόν πέντε χρόνια θα δεχτεί ένα ισχυρό πλήγμα, ακόμα και αν η διαφορά από το δεύτερο κόμμα είναι μεγάλη – σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις ξεπερνάει το 15%.
Ο Κασσελάκης, με τις αλλοπρόσαλλες δηλώσεις του, μοιάζει να βρίσκεται σε ένα στρατηγικό αδιέξοδο, αν και υπάρχει ο φόβος ότι δεν το κατανοεί ούτε ο ίδιος. Οι στόχοι του για τις ευρωεκλογές ποικίλλουν· άλλες φορές ισχυρίζεται ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα είναι πρώτο κόμμα, άλλες φορές βάζει τον πήχη πολύ πιο χαμηλά (και ρεαλιστικά) και λέει πως το αποτέλεσμα θα κινηθεί στο επίπεδο των τελευταίων εθνικών εκλογών (17%). Την επίδοση του ΣΥΡΙΖΑ στις ευρωεκλογές του 2019 (23,75%), η οποία θα ήταν ένα συγκρίσιμο μέγεθος, αποφεύγει να τη θέσει ως στόχο.
Το ΠΑΣΟΚ του Ανδρουλάκη φαίνεται να επιδιώκει τη δεύτερη θέση, αλλά χωρίς πολλές πιθανότητες να τα καταφέρει, όπως δείχνουν όλες οι τελευταίες δημοσκοπήσεις. Στελέχη του ομολογούν ακόμα και δημοσίως ότι η παραμονή στην τρίτη θέση θα αποτελέσει μια ήττα και ότι αν συμβεί αυτό θα προκληθούν εσωτερικές τριβές, ενδεχομένως να αμφισβητηθούν και οι ικανότητες του προέδρου του κόμματος.
Όλα αυτά, όμως, αφορούν προβλήματα των κομμάτων και των μηχανισμών τους, σίγουρα όχι των προαναφερθέντων αμήχανων ψηφοφόρων, δηλαδή εκείνων που θα βρεθούν μπροστά στις κάλπες αναποφάσιστοι. Προφανώς, δεν αναφέρομαι σε όσους έχουν απόλυτες κομματικές βεβαιότητες, στους πιστούς που δύσκολα θα αλλαξοπιστήσουν, στα κομματικά μέλη, σε εκείνους που ακολουθούν το κόμμα ακόμα και όταν αυτό τους απογοητεύει σε απόλυτο βαθμό.
Αναφέρομαι σε μια μεγάλη κατηγορία ψηφοφόρων οι οποίοι, όπως τα στοιχεία αλλά και η πραγματικότητα δείχνουν, δεν είναι βέβαιοι για τις επιλογές τους, ψάχνουν το μικρότερο κακό, δεν βρίσκουν θετική επιλογή.
Κάποιοι απ’ όλους αυτούς που θα σταθούν αμήχανοι μπροστά στην κάλπη και κοιτάνε αριστερά, θα επιλέξουν τους συγγενικούς στον ΣΥΡΙΖΑ πολιτικούς σχηματισμούς, και όλα δείχνουν ότι η Νέα Αριστερά αναμένεται να ωφεληθεί από τη μετατροπή του ΣΥΡΙΖΑ σε μια νέα εκδοχή της συντηρητικής παράταξης με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Όσοι κοιτάνε προς τα δεξιά το πιο πιθανό είναι ότι θα επιλέξουν πιο δεξιά της ΝΔ κόμματα και ιδιαίτερα εκείνο του Βελόπουλου – τουλάχιστον οι δημοσκοπήσεις αυτό επιβεβαιώνουν. Οι υπόλοιποι θα παραμείνουν αμήχανοι για αρκετή ώρα μέχρι να ρίξουν την ψήφο. Όλες οι δημοσκοπήσεις των περασμένων χρόνων λένε ότι ένα ποσοστό που αγγίζει έως και το 10% αποφασίζει λίγο πριν φτάσει στην κάλπη· αυτήν τη φορά μάλλον το ποσοστό θα ανέβει…
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
