«Τι δουλειά έχουν οι μαύροι στην Αγγλία του 1800 ή στην Οκτωβριανή Επανάσταση;»

Τι δουλειά έχουν αυτοί οι μαύροι στην Αγγλία του 1800 ή στην Οκτωβριανή Επανάσταση;  Facebook Twitter
Όλα και πιο συχνά εμφανίζονται ως πρωταγωνιστές σε παραγωγές «εποχής» ηθοποιοί που δεν είναι λευκοί, όπως συμβαίνει στο «Bridgerton».
0

ΕΞΑΛΛΟΙ ΕΧΟΥΝ ΓΙΝΕΙ ΠΟΛΛΟΙ «παραδοσιακοί» θεατές, κάποιας ηλικίας κατά κανόνα, εξαιτίας της τάσης –ή της πολιτικής– που επικρατεί όλο και πιο έντονα τα τελευταία χρόνια να εμφανίζονται, και μάλιστα ως πρωταγωνιστές, ηθοποιοί που δεν είναι λευκοί σε παραγωγές «εποχής», υποδυόμενοι χαρακτήρες που θα ήταν απίθανο ή εξαιρετικά σπάνιο, σ’ εκείνο το ιστορικό, κοινωνικό και πολιτισμικό πλαίσιο, να μην έχουν κατάλευκο δέρμα. 

Τα παραδείγματα είναι άπειρα πλέον, τόσο στον κινηματογράφο όσο και στην τηλεόραση, από τη «Μικρή γοργόνα» ως το Bridgerton, με πιο πρόσφατο παράδειγμα ίσως τη συμπαθέστατη σειρά «Ένας τζέντλεμαν στη Μόσχα» με τον Γιούαν Μακ Γκρέγκορ, ο οποίος περιστοιχίζεται από ένα πολυφυλετικό καστ, παρότι η πλοκή περιορίζεται σ’ ένα ξενοδοχείο της Μόσχας μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση και όλοι σχεδόν οι χαρακτήρες είναι είτε Ρώσοι είτε από τις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες. Κάποιοι θεατές ειδικά, που είχαν διαβάσει το ομώνυμο μυθιστόρημα, έφριξαν βλέποντας, φερ' ειπείν, έναν μαύρο ηθοποιό με ράστα μαλλί να υποδύεται επιφανή Μπολσεβίκο.

Προσωπικά, διόλου δεν μ’ ενοχλεί αυτή η τάση. Δεν έχουν δικαίωμα μη λευκοί ηθοποιοί να παίζουν Σαίξπηρ ή Ντίκενς ή Τσέχοφ; Δεν έχουν δικαίωμα να παίζουν σε έργα περιόδου (ή εποχής, που λέμε) χωρίς να υποδύονται υποχρεωτικά, όπως μέχρι και πρόσφατα, υπηρέτες, κακοποιούς και θύματα;

Πρόκειται για το λεγόμενο «κάστινγκ αχρωματοψίας» (colorblind casting) που έχει καθιερωθεί τα τελευταία χρόνια με απόλυτους γνώμονες την ποικιλομορφία και τη συμπερίληψη. Ηθοποιοί οποιουδήποτε «χρώματος» μπορούν να αναμετρηθούν με οποιονδήποτε ρόλο ανεξαρτήτως φυλής, ακόμα κι αν αυτό συνιστά αναχρονισμό και υπέρβαση –ή, κατ’ άλλους, διαστρέβλωση– της ιστορικής πραγματικότητας.

Προσωπικά, διόλου δεν μ’ ενοχλεί αυτή η τάση. Δεν έχουν δικαίωμα μη λευκοί ηθοποιοί να παίζουν Σαίξπηρ ή Ντίκενς ή Τσέχοφ; Δεν έχουν δικαίωμα να παίζουν σε έργα περιόδου (ή εποχής, που λέμε) χωρίς να υποδύονται υποχρεωτικά, όπως μέχρι και πρόσφατα, υπηρέτες, κακοποιούς και θύματα; Για μυθοπλασία μιλάμε εξάλλου, όχι για βιογραφία ή για δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ. Σημασία έχει η απόδοση του χαρακτήρα, έτσι δεν είναι;

Από την άλλη, κατανοώ τη σύγχυση και τον αντιπερισπασμό που μπορεί να προκαλεί αυτή η τάση – ή αυτό το ακραίο σύμπτωμα της «επάρατου woke κουλτούρας», όπως θα το χαρακτήριζαν κάποιοι, οι οποίοι φαίνεται να κυριεύονται από μανία καταδιώξεως με το να βλέπουν «έγχρωμους» ή γυναίκες ηθοποιούς σε «απροσδόκητους» ρόλους.  

Είναι δίκοπο μαχαίρι αυτή η προβολή μιας ιδέας και μιας αντίληψης του σήμερα στο παρελθόν, κοντινό ή μακρινό. Από τη μία, η «αχρωματοψία» αποτελεί μια υπενθύμιση ότι το παρελθόν δεν ήταν τόσο λευκό και τόσο ομοιογενές όσο μας το έχει παρουσιάσει η κινηματογραφική και τηλεοπτική μυθοπλασία του περασμένου αιώνα. Από την άλλη, μοιάζει συχνά εξαιρετικά επιπόλαιο το να παρουσιάζεται μια εποχή στην οποία κυριαρχούσε απολύτως η αποικιοκρατία και ο ρατσισμός (όχι ότι τώρα έχουν εκλείψει, απλά έχουν απολέσει τον θεσμικό χαρακτήρα που είχαν, μέχρι και πρόσφατα), ως πολυφυλετικός παράδεισος, ένα μαγικό, παραμυθένιο μέρος όπου όλες οι φυλές ζούσαν αρμονικά, εκτός ιστορίας και εκτός πραγματικότητας. 

Daily
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Να είσαι καλά Σελίν Ντιόν, και μας συγχωρείς 

Daily / Να είσαι καλά, Σελίν Ντιόν, και μας συγχωρείς 

Πέρα από τις συνταρακτικές σκηνές που δείχνουν τη «Φωνή» να υποκύπτει στη νευρολογική της πάθηση, το ντοκιμαντέρ «I Am: Celine Dion» μας υπενθυμίζει ότι η απόσταση ανάμεσα στο cool και το «ξενέρωτο» είναι πολύ σχετική.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΙΤΑΚΗΣ
Στην Ύδρα, μετά τη φωτιά 

Δημήτρης Πολιτάκης / Στην Ύδρα, μετά τη φωτιά 

«Η Ύδρα είναι μια φραγκοσυκιά γεμάτη πυρετό, όνειρα κι αγκάθια», έλεγε ο Σαχτούρης. Τώρα είναι γεμάτη κι από θηριώδη γιοτ, που μοιάζουν με πολεμικό στόλο της ίδιας σκιώδους υπερδύναμης, κι ας έχουν διαφορετικές σημαίες.  
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΙΤΑΚΗΣ
Υπήρξε ποτέ πιο αναπάντεχος, πιο ιδιαίτερος και πιο αγαπητός σταρ από τον Ντόναλντ Σάδερλαντ;

Απώλειες / Υπήρξε ποτέ πιο αναπάντεχος, πιο ιδιαίτερος και πιο αγαπητός σταρ από τον Ντόναλντ Σάδερλαντ;

Ό,τι κι αν έπαιζε ο Καναδός ηθοποιός, που πέθανε χθες στα 88 του, φιλτραριζόταν μέσα από κάτι βαθιά δικό του, σαν να απολαμβάνει ένα ιδιωτικό αστείο ή σαν να κρύβει επιτυχώς την υποψία ή τη βεβαιότητά του ότι κάτι έχει πάει πολύ στραβά (στον κόσμο).
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΙΤΑΚΗΣ
Η Φρανσουάζ Αρντί από εδώ στην αιωνιότητα 

Απώλειες / Η Φρανσουάζ Αρντί από εδώ στην αιωνιότητα 

«Θέλω να πιστεύω ότι οι ισχυρότεροι δεσμοί διατηρούνται για πάντα, ό,τι κι αν συμβεί και όπου κι αν βρισκόμαστε», είχε πει μερικούς μήνες πριν από τον θάνατό της η γυναίκα που υπήρξε αιώνιο κι απαράμιλλο σύμβολο ομορφιάς, έκφρασης, ερμηνείας, ελευθερίας.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΙΤΑΚΗΣ
Στη μνήμη της αγαπημένης μου καθηγήτριας στο Γυμνάσιο 

Daily / Στη μνήμη της αγαπημένης μου καθηγήτριας στο Γυμνάσιο

Ένας καλός δάσκαλος –ειδικά στο εφηβικό ναρκοπέδιο της μέσης εκπαίδευσης– μεταδίδει γνώση, αλλά κυρίως μεταδίδει αντίληψη, ακόμα και στάση ζωής. Οι καλύτεροι όμως έχουν το σπάνιο και ανεξιχνίαστο χάρισμα να μεταδίδουν τον ίδιο τους τον εαυτό.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΙΤΑΚΗΣ