ΠΑΡΑ ΤΗΝ ΓΚΡΙΝΙΑ (boomer κυρίως αντίληψης /προέλευσης, αλλά όχι αποκλειστικά) που επικρατεί περί της δήθεν κατάπτωσης του σύγχρονου σινεμά γενικά και των ταινιών που καταλήγουν στα Όσκαρ ειδικότερα, θεωρώ ότι υπήρχαν τρία διαφορετικής ιδιοσυγκρασίας αριστουργήματα (ναι, αριστουργήματα, τσιγκουνιές θα κάνουμε;) ανάμεσα στις φετινές υποψηφιότητες για το βραβείο καλύτερης ταινίας: το «Tar», «Τα Πνεύματα του Ινισέριν» και το «The Fabelmans» του μπαρμπα-Σπίλμπεργκ. Και τα τρία… πήραν «τα τρία τους», όπως θα λέγαμε κοινώς.
Η νικήτρια ταινία, η οποία χρωστάει τον πολύ πετυχημένο ελληνικό τίτλο της («Τα πάντα όλα») στον αείμνηστο Νίκο Αλέφαντο, με είχε καθηλώσει μέχρι ένα σημείο αλλά τελικά με ζάλισε και με ξενέρωσε, αντίθετα από την προηγουμένη, και μοναδική άλλη, των δημιουργών της, το εξαίσιας παραφροσύνης αλλά και ευαισθησίας «Swiss Army Man» που το συνιστώ στους πάντες, αλλά κανείς δεν φαίνεται να με ακούει ποτέ.
Δεν υποτιμούμε την αξία αυτών των ερμηνευτών αν σημειώσουμε ότι πάνω στη μεγάλη και δικαιολογημένη χαρά τους, όπως τόσοι θριαμβευτές πριν απ’ αυτούς, κατέληξαν να μιλάνε άπταιστα "ντισνεϊκά". "Όταν κάνεις ευχή σ’ ένα αστέρι, τα όνειρά σου βγαίνουν αληθινά", μας έλεγε ο Πινόκιο.
Κάπως έτσι όμως ήταν πάντα τα Όσκαρ λίγο-πολύ (στο τέλος κερδίζει η λιγότερο αγαπημένη σου ταινία μόνο και μόνο επειδή ικανοποιεί κάποια θολά οικουμενικά κριτήρια ή εμφανίζει ένα κοινωνικό μήνυμα, έστω και εντελώς αφηρημένο), απλά παραήταν χλιαρή και προβλέψιμη και νιανιά η φετινή λιτανεία.
Καλύτερα νομίζω απ’ όλες τις εντυπώσεις που διάβασα, το έθεσε ο παλαίμαχος και πολύ αγαπητός κριτικός του New Yorker, Anthony Lane, ο οποίος επίσης παρομοίασε την ολόλευκη εμφάνιση του David Byrne (γιατί δεν μπορώ ποτέ να συμπαθήσω αυτόν τον άνθρωπο;) επί σκηνής με «τον αρχάγελλο Γαβριήλ αν επέστρεφε στα εγκόσμια ως οδοντίατρος»:
«Δεν υπήρχε χώρος φέτος για μύδρους ή βλασφημίες. Τόσο οι νικητές όσο και οι ηττημένοι επέδειξαν εξουθενωτικά καλή συμπεριφορά, και η ρητορική της εκδήλωσης ήταν αμείλικτα ανεβαστική. "Τα όνειρα είναι κάτι στο οποίο πρέπει να πιστεύει κανείς", δήλωσε ο Kι Χουί Κουάν, παροτρύνοντάς μας να "διατηρήσουμε ζωντανά τα όνειρά μας", ενώ και η Μισέλ Γέο στον δικό της ευχαριστήριο λόγο, μας διαβεβαίωσε ότι ακόμα και τα μεγάλα όνειρα μπορούν να βγουν αληθινά.
Δεν υποτιμούμε την αξία αυτών των ερμηνευτών αν σημειώσουμε ότι πάνω στη μεγάλη και δικαιολογημένη χαρά τους, όπως τόσοι θριαμβευτές πριν απ’ αυτούς, κατέληξαν να μιλάνε άπταιστα "ντισνεϊκά". "Όταν κάνεις ευχή σ’ ένα αστέρι, τα όνειρά σου βγαίνουν αληθινά", μας έλεγε ο Πινόκιο – όχι ο φετινός του Γκιγιέρμο ντελ Τόρο, αλλά ο αυθεντικός της ταινίας του 1940. Είναι τέτοια η εξωπραγματική ισχύ αυτών των ηλιόλουστων ψευδαισθήσεων που η λάμψη της καλύπτει… τα πάντα όλα.
Έτσι, όταν το "Ναβάλνι" αναγορεύτηκε καλύτερο ντοκιμαντέρ και όταν η σύζυγος του Αλεξέι Ναβάλνι, Γιούλια, εκμεταλλεύτηκε την περίσταση για να απευθυνθεί απευθείας στον φυλακισμένο σύζυγό της ("Μείνε δυνατός, αγάπη μου"), βρεθήκαμε όλοι να εξυμνούμε μια από τις μαγικές στιγμές του Χόλιγουντ. Η σκληρή αλήθεια της υπόθεσης –η φυλάκιση ενός ηγέτη της αντιπολίτευσης από ένα καθεστώς που έχει καταλύσει τις δημοκρατικές αρχές– εξατμίστηκε στην ατμόσφαιρα καλής θέλησης μιας λαμπερής εκδήλωσης σε ζωντανή μετάδοση…».
