«ΜΟΥ ΛΕΙΠΕΙ Η τηλεόραση χωρίς πλούσιους ανθρώπους…», έγραφε πριν από λίγο καιρό στη σελίδα της στο Substack, η Αμερικανίδα συγγραφέας Έμιλι Σμιθ. «Ιστορικά, η τηλεόραση ήταν ένα μέρος όπου μπορούσες να δεις τον εαυτό σου και την καθημερινή σου ζωή να αντανακλάται σε μια οθόνη ως μυθοπλασία. Αλλά όλο και περισσότερο, συρρέουμε στην οθόνη για να αποδράσουμε από την καθημερινή ζωή…».
Δεν είναι η πρώτη που θίγει το ζήτημα των πολλών high-end σειρών με φόντο τον ακραίο πλούτο που φαίνεται να μονοπωλούν τα τελευταία χρόνια το ενδιαφέρον του κοινού. Πολλές από αυτές στέκονται κριτικά απέναντι στους κακομαθημένους, ματαιόδοξους και χρεοκοπημένους ηθικά χαρακτήρες τους, δεν παύουν όμως να μοιάζουν σαγηνευμένες από την πολυτέλεια ενός κόσμου τον οποίον εγκαλούν ως ανήθικο, παρασύροντας μαζί τους και το κοινό – το οποίο από τη μία χαζεύει με θαυμασμό τα σκηνικά, τα ρούχα και τα αξεσουάρ που βλέπει στην οθόνη (και συχνά επιθυμεί να τα αγοράσει, έστω και ως φτηνά κακέκτυπα) και από την άλλη καλείται να μισήσει αυτούς που τα κατέχουν.
«Ιστορικά, η τηλεόραση ήταν ένα μέρος όπου μπορούσες να δεις τον εαυτό σου και την καθημερινή σου ζωή να αντανακλάται σε μια οθόνη ως μυθοπλασία. Αλλά όλο και περισσότερο, συρρέουμε στην οθόνη για να αποδράσουμε από την καθημερινή ζωή…».
Η ειρωνεία είναι ότι η τηλεοπτική παραγωγή έχει καταφύγει στην φόρμουλα των σειρών «ακραίου πλούτου» την ώρα που έχουν μειωθεί σημαντικά οι προϋπολογισμοί και έχει συρρικνωθεί συνολικά η αμερικανική τηλεοπτική βιομηχανία, η οποία πλέον αποστρέφεται κάθε ρίσκο.
«Το πολύ χρήμα όπως απεικονίζεται στην οθόνη δεν κάνει απλώς την τηλεόραση βαρετή», έγραφε σε ένα κείμενό της που δημοσιεύτηκε χθες, η αρθρογράφος του Atlantic και συγγραφέας Σόφι Γκίλμπερτ.
«Αναδιαμορφώνει επίσης τη συλλογική μας ψυχοσύνθεση, δημιουργώντας μια κοινή αίσθηση του πλούτου ως το μοναδικό δείκτη μιας σημαντικής ζωής και των πλουσίων ως τους μόνους ανθρώπους που αξίζουν το βλέμμα μας... Η δελεαστική τεκμηρίωση του πλούτου στην τηλεόραση είναι μια δύσκολη άσκηση ισορροπίας: Η ιδέα είναι να σπείρεις αρκετό φθόνο στους θεατές ώστε να παρακινηθούν να καταναλώσουν πράγματα που βλέπουν στη σειρά (ικανοποιώντας παράλληλα τους διαφημιστές), αλλά όχι τόσο ώστε να κινδυνεύεις να τους αποξενώσεις...»
«Οι σειρές με πρωταγωνιστές τοξικούς και δυστυχισμένους πλούσιους που έχουν πολλαπλασιαστεί εσχάτως στην τηλεόραση υψηλού πρεστίζ», συνεχίζει, «καλύπτουν τα νώτα τους με ένα στρώμα κυνισμού. Τα χρήματα δεν σε κάνουν ευτυχισμένο, διαβεβαιώνουν ξανά και ξανά, παρότι οι περισσότερες σχετικές μελέτες δείχνουν το αντίθετο. Φαίνονται να δηλώνουν επίσης ότι το πικρόχολο ύφος που συνοδεύει αυτή την τεκμηρίωση του ακραίου πλούτου, σίγουρα εμβολιάζει το κοινό από το να επιθυμεί και για το ίδιο αυτού του είδους την "ολέθρια" ευμάρεια. Μόνο που αυτό δεν ισχύει. Το ξενοδοχείο Four Seasons San Domenico Palace στη Σικελία ήταν "κλεισμένο" για ένα ολόκληρο εξάμηνο μετά τον δεύτερο κύκλο του White Lotus που είχε γυριστεί εκεί. Και μια μελέτη που διεξήχθη πρόσφατα στο London School of Economics διαπίστωνε ότι η αυξημένη έκθεση ενός ατόμου σε σειρές που συστηματικά "ωραιοποιούν τη φήμη, την πολυτέλεια και τη συσσώρευση πλούτου" το έκανε πιο διατεθειμένο να υποστηρίξει τις περικοπές της κοινωνικής πρόνοιας. Άλλες σχετικές μελέτες διαπιστώνουν ότι όσο περισσότερο παρακολουθούσαν οι άνθρωποι "υλιστικά" προγράμματα, τόσο πιο ανήσυχοι και δυστυχισμένοι ήταν πιθανό να είναι στη δική τους ζωή…».
