«Η αγάπη είναι ένα ψυχρό, σπασμένο Αλληλούια»: Η παράξενη διαδρομή του πιο εμβληματικού τραγουδιού του Κοέν

λεοναρντ κοέν Facebook Twitter
Ο Cohen πρόλαβε να δει το τραγούδι που ενδεχομένως τον είχε παιδέψει περισσότερο απ’ όλα στη δισκογραφική του καριέρα να περνάει από την ανωνυμία και το περιθώριο στη μαζική αναγνώριση και στον μύθο.
0

OΣΟ ΚΙ ΑΝ ΔΕΝ ΕΠΙΘΥΜΕΙ ΚΑΝΕΙΣ να γλιστρήσει στην προκατάληψη και στη μοιρολατρία, είναι κάποιες συμπτώσεις που σε στοιχειώνουν.

Ουκ ολίγες φορές τα τελευταία χρόνια έχουν εμφανιστεί memes που δηλώνουν ότι «όλα πάνε κατά διαόλου από τότε που πέθανε ο David Bowie» ή ο Prince ή ο Leonard Cohen. Και οι τρεις τους εγκατέλειψαν τον (όλο και πιο) μάταιο τούτο κόσμο το 2016, ενώ ο Bowie και ο Cohen μας κληροδότησαν φεύγοντας το κύκνειό τους άσμα, το οποίο μάλιστα κυκλοφόρησε ως δυσοίωνος προάγγελος μερικές μέρες μόνο πριν από τον θάνατό τους.

Το τελευταίο άλμπουμ του δεύτερου λεγόταν «You Want It Darker» (Το θέλετε πιο σκοτεινό) και του πρώτου έφερε αντί για τίτλο μόνο ένα κατάμαυρο αστέρι («Blackstar»).

Λίγο θέλει κανείς μετά να τα πάρει σοβαρά αυτά τα σημάδια, ειδικά μετά τις οικουμενικές συμφορές που ακολούθησαν (Τραμπ και σία, πανδημία, πόλεμος, ύφεση κ.λπ.);

Μέχρι την ταινία Shrek του 2001 που έκανε το τραγούδι διάσημο (στην εκτέλεση του Rufus Wainwright) σε όλο τον κόσμο και σε όλες τις ηλικίες είχαν ήδη εμφανιστεί μπόλικες διασκευές κάθε ύφους και έκτοτε οι ερμηνείες του Hallelujah έχουν φτάσει το άπειρο.

Τουλάχιστον ο Cohen πρόλαβε να δει το τραγούδι που ενδεχομένως τον είχε παιδέψει περισσότερο απ’ όλα στη δισκογραφική του καριέρα να περνάει από την ανωνυμία και το περιθώριο στη μαζική αναγνώριση και στον μύθο.

Μοιάζει απίστευτο, κι όμως ένα από τα πιο σημαντικά και εξόχως εμβληματικά και πιο διάσημα τραγούδια του, το βιβλικής μεγαλοπρέπειας και ιδιοφυούς στιχουργίας Hallelujah «μυστική συγχορδία που έπαιξε ο Δαυίδ κι ευχαρίστησε τον Κύριο»), όταν πρωτοκυκλοφόρησε το 1984 συνάντησε την αδιαφορία και την απαξίωση. Χρόνια το πάλευε (υποτίθεται ότι είχε γράψει πάνω από 80 στροφές, κατά άλλες πηγές 180, για να περιοριστεί τελικά στη μορφή που το ξέρουμε) μέχρι να καταλήξει να είναι το πρώτο κομμάτι της δεύτερης πλευράς του άλμπουμ Various Positions (που επίσης περιείχε τραγούδια όπως το Dance Me to the End of Love και το If It Be Your Will) το οποίο η τότε εταιρεία του (η CBS) είχε αρνηθεί να κυκλοφορήσει ως εντελώς «ακατανόητο» και «αντιεμπορικό» και «εκτός εποχής». 

Τελικά το άλμπουμ βγήκε από άλλη εταιρεία αλλά πέρασε «στο ντούκου» σχεδόν ενώ το Hallelujah θα παρέμενε στο καθαρτήριο μέχρι να το κάνει αρχικά γνωστό στους «ψαγμένους» μια εκτέλεση του John Cale στα τέλη εκείνης της δεκαετίας.

Αυτήν ακριβώς τη διασκευή άκουσε και ο Jeff Buckley πριν κάνει με την αγγελική του ερμηνεία «δικό» του το κομμάτι που πλέον άρχιζε να τρυπώνει στο συλλογικό ασυνείδητο.

Μέχρι την ταινία Shrek του 2001 που έκανε το τραγούδι διάσημο (στην εκτέλεση του Rufus Wainwright) σε όλο τον κόσμο και σε όλες τις ηλικίες είχαν ήδη εμφανιστεί μπόλικες διασκευές κάθε ύφους και έκτοτε οι ερμηνείες του Hallelujah έχουν φτάσει το άπειρο, αν συμπεριλάβουμε και τις εκατοντάδες εκτελέσεις στα διάφορα «τραγουδιστικά» ριάλιτι ανά τον πλανήτη. 

Αυτήν ακριβώς την περιπετειώδη και παράξενη πορεία του τραγουδιού που, όπως έχει χαρακτηριστικά σημειωθεί, αποτελεί έναν μοναδικό συνδυασμό «holiness και horniness» –θρησκευτικής έκστασης και σεξουαλικής προσμονής–, περιλαμβάνοντας ένα απόσταγμα των πνευματιστικών, συναισθηματικών, υπαρξιακών και ερωτικών εμπειριών του δημιουργού του («είδα τη σημαία σου στην αψίδα του θριάμβου / η αγάπη όμως δεν είναι παρέλαση νίκης / είναι ένα ψυχρό κι ένα σπασμένο Αλληλούια»), επιχειρεί να καταγράψει ένα ντοκιμαντέρ που έκανε πρεμιέρα πριν από μερικές μέρες στην Αμερική με τίτλο «Hallelujah: Leonard Cohen, a Journey, a Song».

Περιμένουμε με ενδιαφέρον να το δούμε (τα περισσότερα στοιχεία του προέρχονται από το βιβλίο The Holy or the Broken: Leonard Cohen, Jeff Buckley, and the Unlikely Ascent of "Hallelujah" του Alan Licht), ο ίδιος ο Κοέν πάντως δεν είχε φανεί ποτέ ιδιαίτερα πρόθυμος να ξεκαθαρίσει τις έντονες αμφισημίες του τραγουδιού, αποκαλύπτοντας το πραγματικό του «νόημα».

«Ο κόσμος είναι γεμάτος με συγκρούσεις και με πράγματα και καταστάσεις που δεν επιδέχονται συμφιλίωση», είχε πει κάποτε. «Υπάρχουν όμως στιγμές που μπορούμε να αγκαλιάσουμε όλο αυτό το χάος και να συμφιλιωθούμε μαζί του. Αυτό εννοώ με το "Hallelujah"». 

Daily
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Πριν από πενήντα χρόνια σαν σήμερα, ο Κοέν στα Ιεροσόλυμα

Shortcut / Πριν από πενήντα χρόνια σαν σήμερα, ο Κοέν στα Ιεροσόλυμα

Καταβεβλημένος από την κόπωση, τις ουσίες και την πίεση της εμφάνισής του στην ιερή πόλη, ο Λέοναρντ Κοέν σταμάτησε τη συναυλία στη μέση. Επανήλθε όμως στη σκηνή και ενάμιση χρόνο μετά επέστρεψε στο Ισραήλ ως «εθελοντής» στον Πόλεμο του Γιομ Κιπούρ.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΙΤΑΚΗΣ
Ο Λέοναρντ Κοέν στο καφενείο του παππού μου στον Μόλυβο

Σαν σήμερα / Ο Λέοναρντ Κοέν στο καφενείο του παππού μου στον Μόλυβο

Ο Λέοναρντ Κοέν δεν πήγαινε μόνο στην Ύδρα. Σύχναζε και στον Μόλυβο, και μάλιστα στο παραδοσιακό καφενείο του παππού της Μαρούσας Θωμά. Οι ντόπιοι τον φώναζαν Λιουνάρντο και θεωρούσαν ότι δεν τα κατάφερνε ιδιαίτερα στην κιθάρα.
ΜΑΡΟΥΣΑ ΘΩΜΑ
Αρχαιοελληνική τραγωδία: Ο Λέοναρντ Κοέν και η κατάρα της Ύδρας

Βιβλίο / Αρχαιοελληνική τραγωδία: Ο Λέοναρντ Κοέν και η κατάρα της Ύδρας

Όταν πριν από εξήντα χρόνια κατέφτασε στο νησί ο 25χρονος Κοέν, εντάχθηκε άμεσα στην μποέμικη αποικία που είχαν στήσει ήδη εκεί διάφοροι επιφανείς και μη εμιγκρέδες των γραμμάτων και των τεχνών. Πολλοί από αυτούς όμως έμελλε να έχουν τραγική κατάληξη.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Νέιθαν Φίλντερ

Daily / «The Rehearsal»: Η πιο κουλή τηλεοπτική σειρά της χρονιάς ίσως είναι και η πιο ιδιοφυής

Ψεύτικο ή αληθινό; Κωμωδία ή δράμα; Παραβολή ή φάρσα; Πειραγμένο ριάλιτι ή εξεζητημένο κοινωνικό πείραμα με χορηγό το HBO; ‘Ένα ιδεοψυχαναγκαστικό όργιο; Το meta στα όρια του; Το μόνο βέβαιο είναι ότι δεν έχεις ξαναδεί τέτοια τηλεόραση.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΙΤΑΚΗΣ
Οι άνδρες προτιμούν την Μάρθα Καραγιάννη

Daily / Οι άνδρες προτιμούν τη Μάρθα Καραγιάννη

Είναι κάτι στιγμές στις ταινίες της που μοιάζει σα να βρίσκεται εκεί για να χλευάζει τα μονότονα κλισέ των ανδρών, υπενθυμίζοντάς τους ότι αν πράγματι ισχύει το δόγμα «οι κύριοι προτιμούν τις ξανθές», τότε κακό του κεφαλιού τους.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΙΤΑΚΗΣ
Τζον Μάκενρο

Daily / Τζον Μάκενρο υπεράνω (και εναντίον) όλων

Το νέο ντοκιμαντέρ «McEnroe» είναι μια στιλάτη και διεισδυτική προσωπογραφία του πιο εκρηκτικού σταρ του τένις όλων των εποχών, που στα 63 του μοιάζει να βρίσκεται σε διάθεση αναστοχασμού, παραμένοντας συγχρόνως εκείνο «το κωλόπαιδο από τη Νέα Υόρκη» που όλοι αγαπήσαμε κάποτε.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΙΤΑΚΗΣ
Δικαίωμα στον θάνατο

Δημήτρης Πολιτάκης / Δικαίωμα στον θάνατο

Η «υποβοηθούμενη αυτοκτονία» του 91χρονου Ζαν Λικ Γκοντάρ έφερε στο προσκήνιο για άλλη μια φορά τα τελευταία χρόνια μια κρίσιμη συζήτηση που συχνά παγιδεύεται σε ποικίλης μορφής ηθικά και υπαρξιακά αδιέξοδα.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΙΤΑΚΗΣ
Πίστη, ελπίδα, μακελειό: Το Κατά Nick Cave Ευαγγέλιο και οι μηχανισμοί του πένθους

Daily / Πίστη, ελπίδα, μακελειό: Το Κατά Nick Cave Ευαγγέλιο και οι μηχανισμοί του πένθους

«Το να ανάψεις ένα κερί στην εκκλησία είναι μια έμπρακτη δήλωση προσμονής και λαχτάρας» λέει ο Cave σ’ ένα νέο βιβλίο που καταγράφει, μεταξύ άλλων, τους τρόπους με τους οποίους επιχείρησε να διαχειριστεί το πιο βαρύ πένθος.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΙΤΑΚΗΣ
figo

Daily / Ξύνοντας παλιές πληγές μετά από 22 χρόνια: Το ντοκιμαντέρ του Netflix για την «Υπόθεση Φίγκο»

Για τους οπαδούς της Μπαρτσελόνα ήταν ασύλληπτη η ιδέα ότι ο Λούις Φίγκο θα μπορούσε κάποτε να τους εγκαταλείψει, και μάλιστα για τον απόλυτο εχθρό, τη Ρεάλ Μαδρίτης. Κι όμως συνέβη, και μάλιστα υπό τις πιο αμφιλεγόμενες και σκιώδεις συνθήκες.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΙΤΑΚΗΣ
Τότε που η Έλεν Μίρεν παραλίγο να μας κάνει φιλομοναρχικούς 

Daily / Τότε που η Έλεν Μίρεν παραλίγο να μας κάνει φιλομοναρχικούς

Η Ελισάβετ ήταν προϊόν της Ιστορίας και σύμβολο μιας κληρονομικής (αιμομικτικής σχεδόν) τελετουργίας που συγκινεί ακόμα τα πλήθη, παρά τη νοσηρή, κλειστοφοβική ατμόσφαιρα που αναδύει η βασιλική οικογένεια της Βρετανίας.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΙΤΑΚΗΣ
Mo: Γέλιο, συγκίνηση και η εμπειρία του να είσαι Άραβας στην Αμερική

Daily / «Mo»: Γέλιο, συγκίνηση και η εμπειρία τού να είσαι Άραβας στην Αμερική

Αυτοβιογραφικό σε σημαντικό βαθμό, το δημιούργημα του 41χρονου κωμικού Μο Αμέρ αφηγείται με χιούμορ αλλά και με πάθος τους μπελάδες, τους καημούς και τα βάσανα ενός Παλαιστίνιου στη σύγχρονη Αμερική, και μάλιστα στο Χιούστον του Τέξας.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΙΤΑΚΗΣ
Ήταν αυτό το τελευταίο καλοκαίρι των διακοπών όπως τις ξέραμε;  

Daily / Ήταν αυτό το τελευταίο καλοκαίρι των διακοπών όπως τις ξέραμε;

Κόκκινο χτύπησε φέτος η γκρίνια και η διαμαρτυρία και η αγανάκτηση με το gentrification της εμπειρίας των διακοπών, η οποία έχει αποκτήσει ξεκάθαρα πλέον τα πιο αντιπαθή μητροπολιτικά χαρακτηριστικά, ακόμα και στα μικρά νησιά, ή μάλλον ειδικά σ’ αυτά.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΙΤΑΚΗΣ
Ο Γκορμπατσώφ μάς πρόσφερε κάποτε μια πολύτιμη υπαρξιακή ανακούφιση

Daily / Ο Γκορμπατσώφ μάς πρόσφερε κάποτε μια πολύτιμη υπαρξιακή ανακούφιση

Πριν από τέσσερις δεκαετίες ο Μιχαήλ Γκορμπατσώφ ήταν θεός. Και ήταν παντού. Και οι πάντες ανά τον πλανήτη τον αποθέωναν – εκτός από πολλούς συμπατριώτες του, ίσως και τους περισσότερους.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΙΤΑΚΗΣ

σχόλια

Δεν υπάρχει δυνατότητα σχολιασμού

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ