ΤA ΠΑΝΤΑ ΣΧΕΔΟΝ – έργα μυθοπλασίας, άρθρα, δοκίμια, αποφθέγματα, σκόρπιες ατάκες – μπορούν να μοιάζουν προφητικά και αποκαλυπτικά εκ των υστέρων, σα να δημιουργήθηκαν για να μας προειδοποιήσουν, εμμέσως και αορίστως πλην σαφώς, γι’ αυτά που ζούμε τώρα, όσο απροσδόκητα και πρωτοφανή κι αν είναι.
Ουδείς όμως, φαντάζομαι, θα μπορούσε ποτέ να διανοηθεί πριν από μερικά χρόνια, και να μας στείλει κωδικοποιημένο έστω μήνυμα από το παρελθόν, όχι πως μέσα σ’ όλα μας τα δεινά θα μας βρει και μια πανδημία (στατιστικά, όλο και κάποιος καταστροφολόγος θα το είχε προβλέψει κι αυτό) αλλά πως το 2021 θα ήταν κεντρική φιγούρα στην δημόσια συζήτηση ένα κραυγαλέο πρόσωπο όπως ο Μ. Φουρθιώτης. Παράξενες μέρες πραγματικά.
Τις προάλλες είχα πετύχει μια φορτισμένη ανάρτηση «φίλου» στο Facebook, ο οποίος με αφορμή τα διάφορα, στοχευμένα φαινομενικά, μπαναρίσματα που είχαν αρχίσει να πέφτουν δεξιά κι αριστερά δήλωνε ότι επ’ ουδενί δεν πρέπει να επιτρέψουμε στο «σύστημα» και στην «εξουσία» να υπονομεύσουν τις αντιπολιτευτικές δυνατότητες του μέσου και να «μας κάνουν» σαν εκείνους τους χρήστες που ποστάρουν μόνο σέλφι, συνταγές, παιδάκια και γατάκια.
Δεν μου λείπει, πιστεύω, η ενσυναίσθηση, απλά, επειδή σε μεγάλο βαθμό παραμένω δυστυχώς άνθρωπος του περασμένου αιώνα, μου φαίνεται κάπως ανάρμοστη αυτή η κοινοποίηση πένθους στο ψηφιακό σύμπαν.
Γέλασα πικρά, διότι πολλές φορές έχω ευχηθεί να ήταν κάπως έτσι το timeline μου αντί για την αρένα παροξυσμικού τρολισμού, επώνυμου ή ψευδώνυμου, που μοιάζει ώρες-ώρες. Από την άλλη όμως, στην πραγματικότητα μου προκαλούν αμηχανία τα προσωπικά στοιχεία και οι ιδιωτικές ζωές αγνώστων, όπως είναι οι περισσότεροι «φίλοι» αν έχεις αρκετούς. Μου προκαλεί αμηχανία η χαρά αλλά πολύ περισσότερο μου προκαλεί αμηχανία και σύγχυση η δημόσια εκδήλωση πένθους. Δεν μπορώ να το χειριστώ, δεν θέλω να ξέρω τον πόνο του άλλου που δεν τον γνωρίζω προσωπικά.
Δεν μου λείπει, πιστεύω, η ενσυναίσθηση, απλά, επειδή σε μεγάλο βαθμό παραμένω δυστυχώς άνθρωπος του περασμένου αιώνα, μου φαίνεται κάπως ανάρμοστη αυτή η κοινοποίηση πένθους στο ψηφιακό σύμπαν. Ως ανάγκη το κατανοώ, συγχρόνως όμως με φρικάρει κιόλας και μου προκαλεί μια αίσθηση απόλυτης αδυναμίας. Τι μπορείς να κάνεις εκτός από το να γράψεις «συλλυπητήρια» και να πατήσεις ένα θλιμμένο emoji…
Μέχρι και πολύ πρόσφατα ο θρήνος και το πένθος ήταν φαινόμενα που συμβαίνανε σε στενό οικογενειακό, συγγενικό, φιλικό κύκλο. Σήμερα, σε μεγάλο βαθμό, συμβαίνουν δημόσια στα social media τα οποία έχουν αποκτήσει με τον καιρό τα δικά τους πρωτόκολλα και τις δικές τους ιεραρχήσεις πένθους.
Σίγουρα μια τέτοια σύνδεση μπορεί να βοηθήσει κάποιους ανθρώπους να διαχειριστούν πιο εύκολα και πιο βαθμιαία ίσως την απώλεια ενός πολύ οικείου προσώπου, ειδικά αν μπορούν να μοιραστούν μνήμες και αφηγήσεις με φίλους από το Facebook που δεν ανήκουν στο στενό τους περιβάλλον. Και πάλι όμως δεν ξέρω αν θα είχα το κουράγιο σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο να δημοσιοποιήσω στα πέρατα της ψηφιακής κοινότητας κάτι τόσο ιδιωτικό, ειδικά μάλιστα αν πρόκειται για την απώλεια ατόμου που λόγω ηλικίας είχε μείνει «καθαρό» στη ζωή του από την χρήση του ίντερνετ και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
