ΑΡΚΕΤΑ ΦΡΥΔΙΑ ΑΝΑΣΗΚΩΘΗΚΑΝ επιτιμητικά εξαιτίας μιας «επίμαχης» δήλωσης της Σμαράγδας Καρύδη η οποία σε συνέντευξή της είπε ότι δεν την ενδιέφερε ποτέ ο γάμος και – κυρίως – ότι δεν έγινε ποτέ μητέρα επειδή θα γινόταν σκλάβα του παιδιού και θα άφηνε όλη της την ζωή πίσω, όπως επί λέξει είπε, «προκαλώντας αντιδράσεις». Μοιάζει φοβερό, το να προκαλεί «αντιδράσεις» στις μέρες μας μια τέτοια δήλωση, αλλά όχι αδιανόητο. Η αλήθεια είναι ότι συχνά καλείται – έμμεσα ή άμεσα – να απολογηθεί μια γυναίκα της μέσης ηλικίας για την συντριπτική αμέλειά της να γίνει κάποια στιγμή μητέρα, ασχέτως αν ήθελε και δεν γινόταν ή αν γινόταν αλλά δεν ήθελε ή οτιδήποτε άλλο. Το ερώτημα «εσύ γιατί δεν έκανες ποτέ παιδί;» περιφέρεται ακόμα επίμονο και αδιάκριτο, και ποτέ σχεδόν δεν απευθύνεται σε άνδρες.
Είναι σα να έχουμε φτάσει σε ένα άλλο περίεργο άκρο, όπου ένας άτεκνος άνδρας μεγαλύτερης ηλικίας και ασαφούς οικογενειακής κατάστασης, είναι εκ προοιμίου ύποπτος. Είναι ο «τρελός του χωριού», δυνάμει «ανώμαλος», και τέλος πάντων καλύτερα να μην έχουν τα παιδιά πολλά-πολλά μαζί του, όποιος φυλάει τα ρούχα του έχει τα μισά.
Το «στίγμα» υπάρχει ακόμα, τουλάχιστον όμως θέλει να πιστεύει κανείς πως έχουν εξορκιστεί οι προκαταλήψεις και τα στερεότυπα του παρελθόντος, ακόμα και του πολύ πρόσφατου, όσον αφορά στις γυναίκες που δεν έγιναν ποτέ μητέρες. Αντιθέτως, θα τολμούσε να ισχυριστεί κανείς ότι κατά ένα τρόπο τα πράγματα είναι χειρότερα στην εποχή μας για τους άντρες, όσον αφορά μια γενική αντίληψη που επικρατεί για τους άτεκνους μεσήλικους (και άνω), ειδικά όσους ζουν χωρίς μόνιμο/η σύντροφο. Το αφήγημα του ελεύθερου γεροντοπαλίκαρου και του αμετανόητου εργένη, ακόμα και με το ‘γκλάμορους’ περίβλημα του ώριμου πλεϊμπόι (με ή χωρίς την γλοιώδη βελούδινη ρόμπα του Χιου Χέφνερ), έχει ξινίσει προ πολλού, και δικαίως. Μαζί και το παραμύθι του κραταιού ανδρός που μπορεί να κάνει παιδιά ακόμα και στα εκατό, όπως ο Τσάπλιν κάποτε ή ο Μικ Τζάγκερ προσφάτως, ο οποίος έχει παιδί νεότερο από το εγγόνι του.
Τώρα όμως είναι σα να έχουμε φτάσει σε ένα άλλο περίεργο άκρο, όπου ένας άτεκνος ή άκληρος (ή «απάντρευτος» που λένε στην Κρήτη και μοιάζει να δηλώνει κάτι πολύ πιο οριστικό και αμετάκλητο και παθολογικό από το ανύπαντρος) άνδρας μεγαλύτερης ηλικίας και ασαφούς οικογενειακής κατάστασης, είναι εκ προοιμίου ύποπτος. Είναι ο «τρελός του χωριού», δυνάμει «ανώμαλος», και τέλος πάντων καλύτερα να μην έχουν τα παιδιά πολλά-πολλά μαζί του, όποιος φυλάει τα ρούχα του έχει τα μισά.
Μοιάζει υπερβολικό, αλλά δεν είναι και τόσο. Ένα σχετικό περιστατικό, ίσως τυχαίο, ίσως και όχι, μου περιέγραφε τις προάλλες ένας γνωστός που μένει σε μια περιοχή – ‘ημιαστική’ ας την πούμε – της Αθήνας και έχει έναν γείτονα (γύρω στα 65), ο οποίος έχασε την γυναίκα του πρόσφατα και ζει μόνος πλέον με τα δύο σκυλιά τους. Το ζευγάρι ήταν αγαπητό και επειδή έμενε στο ισόγειο ανέβαιναν συχνά διάφορα παιδιά της γειτονιάς για να παίξουν με τα σκυλιά. Από τότε όμως που έμεινε μόνος του, φροντίζει να αποθαρρύνει τα παιδιά από το να πλησιάζουν πολύ το μπαλκόνι του, επειδή, όπως εκμυστηρεύτηκε στον φίλο μου, φοβάται μπας και σκεφτεί η γειτονιά κάτι κακό για τον «παλιόγερο με τα παιδάκια».
