ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΑΡΑ ΜΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ, ένας αριθμός, μια σύμβαση. Σπανίως αρχίζει οτιδήποτε πραγματικά σημαντικό ακριβώς στην αρχή του χρόνου – την πιο ακίνητη, σιωπηρή και εσωστρεφή περίοδο του ημερολογιακού έτους – σπανίως κλείνει οριστικά κάποιος κύκλος ακριβώς στο τέλος του. Κι όμως, μάθαμε να μετράμε την ζωή μας με τις χρονιές, με απολογισμούς, με απώλειες, με όνειρα, με ελπίδες. Και με προβλέψεις, ακόμα κι αν ξέρουμε ότι συνήθως αυτές αποδεικνύονται εντελώς άστοχες ή απλά ευσεβείς πόθοι. Ακόμα κι αν έχουμε διαπιστώσει ότι οι χειρότεροι προγνώστες είναι συχνά οι «ειδικοί».
Είναι το έθιμο των ημερών. Μετά τον καταιγισμό από πάσης φύσεως λίστες, μνημόσυνα και απολογισμούς της χρονιάς που πέρασε στα διεθνή media, από προχθές έχει ξεκινήσει το γαϊτανάκι των προβλέψεων για το νέο έτος. Κάποιες από αυτές είναι εντελώς προβλέψιμες – όπως λόγου χάρη, ότι η τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ, κοινώς) θα απογειωθεί σε δυσθεώρητα επίπεδα ή ότι το κλίμα θα είναι ακόμα πιο ζεστό.
Η χρονιά που μπήκε θα έχει μια μέρα παραπάνω («σφάλμα της τάξεως της μιας πλήρους ημέρας» είναι ο επίσημος τεχνικός αλλά και περιέργως ποιητικός όρος), θα είναι δίσεκτη όπως λέμε και συνεπώς φορτωμένη με τις προλήψεις που συνοδεύουν αυτές τις χρονιές που έρχονται κάθε τέσσερα χρόνια.
Άλλες πάλι κινούνται αναπόφευκτα στο πεδίο της ασφαλούς σπέκουλας. Όπως ότι ο Μπάιντεν θα κερδίσει τους περισσότερους ψήφους αλλά ο Τραμπ θα κερδίσει, οριακά έστω, τις προσεχείς προεδρικές εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες (The Guardian), ότι το Όσκαρ καλύτερης ταινίας θα πάει στο «Οπενχάιμερ» (New York Times), ότι τo Χ (πρώην Twitter) του Ίλον Μασκ θα χρεοκοπήσει (Financial Times) ή ότι τα μάρμαρα του Παρθενώνα θα πάρουν σιγά-σιγά τον δρόμο της επιστροφής (επίσης Financial Times).
«Δεν προσπαθούσα να προβλέψω το μέλλον, προσπαθούσα να το εμποδίσω», είχε δηλώσει κάποτε ο διάσημος συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας Ρέι Μπράντμπερι. Το κακό προαίσθημα σπανίως επιβεβαιώνεται, αυτό που φοβάσαι πιο πολύ σπανίως συμβαίνει όταν το περιμένεις. Οι δυσοίωνες προγνώσεις λειτουργούν και ως δικλείδα ασφαλείας. Το κακό ποτέ δεν έρχεται όταν το περιμένεις. «Άκουσα μια σκοτεινή πρόγνωση να αναδύεται μέσα στο ίδιο μου το σώμα» γράφει στο ποίημα της με τίτλο “Saint Joan” η σπουδαία Αμερικανίδα ποιήτρια Λουίζ Γκλικ που συγκαταλέχθηκε ανάμεσα στις σημαντικές απώλειες της περσινής χρονιάς.
Η χρονιά που μπήκε θα έχει μια μέρα παραπάνω («σφάλμα της τάξεως της μιας πλήρους ημέρας» είναι ο επίσημος τεχνικός αλλά και περιέργως ποιητικός όρος), θα είναι δίσεκτη όπως λέμε και συνεπώς φορτωμένη με τις προλήψεις που συνοδεύουν αυτές τις χρονιές που έρχονται κάθε τέσσερα χρόνια. Μια επικεφαλίδα όμως που βλέπω να περιφέρεται τις τελευταίες μέρες στα ελληνικά media ήταν αρκετή για να διαλύσει τις δυσοίωνες προβλέψεις: «Σε πελάγη ευτυχίας οι Έλληνες για τις αργίες του 2024: Γεμάτη τριήμερα η χρονιά, αναλυτικά οι ημερομηνίες».
