Η Πορτογαλία «πάγωσε» τα σχέδια που αποσκοπούσαν στην αναχαίτιση του brain drain, προσφέροντας στους νέους μια δεκαετία φοροαπαλλαγών που θα τους έκαναν να μην πληρώνουν καθόλου φόρο εισοδήματος τον πρώτο χρόνο εργασίας τους.
Η πρόταση, που προωθήθηκε από την κεντροδεξιά κυβέρνηση μειοψηφίας του Λουίς Μοντενέγκρο, ήταν ένα από τα πιο εντυπωσιακά σχέδια στον προϋπολογισμό της Πορτογαλίας για το 2025, αλλά και για την παγκόσμια δημοσιονομική πολιτική. Αποσύρθηκε από το σχέδιο προϋπολογισμού 2025 την τελευταία στιγμή σήμερα το απόγευμα, ως «ένδειξη καλής θέλησης» για να προχωρήσουν οι διαπραγματεύσεις με το Σοσιαλιστικό Κόμμα της αντιπολίτευσης, η υποστήριξη ή η αποχή του οποίου θα είναι το κλειδί για να περάσει οποιοσδήποτε προϋπολογισμός από το κοινοβούλιο.
Η κυβέρνηση του Μοντενέγκρο είχε ήδη εγκαταλείψει ένα προτεινόμενο ανώτατο όριο 15% στον φόρο εισοδήματος για τους νέους 18 έως 35 ετών υπέρ του προοδευτικού συστήματος που ισχύει εδώ και μια δεκαετία, το οποίο ήταν παρόμοιο με αυτό που υποστήριζαν οι Σοσιαλιστές.
Εάν η κυβέρνηση του Μοντενέγκρο, η οποία πήρε την εξουσία από τους Σοσιαλιστές τον Απρίλιο, δεν μπορέσει να εγκρίνει τον προϋπολογισμό της στο κοινοβούλιο μέχρι το τέλος Νοεμβρίου, η Πορτογαλία θα μπορούσε να αντιμετωπίσει τις τρίτες πρόωρες εκλογές της σε ισάριθμα χρόνια. Η κεντροδεξιά Δημοκρατική Συμμαχία του πήρε 80 έδρες στις εκλογές του Μαρτίου -στο νομοθετικό σώμα των 230 εδρών- ακολουθούμενη από τους Σοσιαλιστές με 78 έδρες και το ακροδεξιό κόμμα Chega (Αρκετά) - το οποίο ιδρύθηκε μόλις πριν από πέντε χρόνια, και κέρδισε 50 έδρες. Μιλώντας λίγο πριν αναλάβει τα καθήκοντά του, ο Μοντενέγκρο δήλωσε ότι η κυβέρνησή του έχει «την εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων», προσθέτοντας:
«Έχει επίσης αυτό που απαιτείται από όλους τους πολιτικούς παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που βρίσκονται τώρα στην αντιπολίτευση - δηλαδή αίσθημα ευθύνης».
Σύμφωνα με τα σχέδια που έχουν πλέον ανασταλεί, οι νέοι που με εισόδημα έως 28.000 ευρώ ετησίως θα είχαν φορολογική απαλλαγή 100% κατά το πρώτο έτος εργασίας, η οποία θα μειωνόταν σε 75% από το δεύτερο έως το πέμπτο έτος, 50% μεταξύ του έκτου και του ένατου έτους και 25% κατά το δέκατο έτος. Ο μέσος ετήσιος μισθός στην Πορτογαλία είναι περίπου 20.000 ευρώ και οι συντελεστές φορολογίας εισοδήματος κυμαίνονται από 13% έως 48%.
Η κυβέρνηση είχε εκτιμήσει ότι το πρόγραμμα θα κόστιζε 645 εκατ. ευρώ το 2025, ενώ το ανώτατο όριο του 15% θα κόστιζε 1 δισ. ευρώ. Το κίνητρο αποσκοπούσε στην αντιμετώπιση του καταστροφικού brain drain της Πορτογαλίας. Σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Μετανάστευσης, περίπου 850.000 νέοι -το 30% των ατόμων ηλικίας 15 έως 39 ετών- έχουν εγκαταλείψει κάποια στιγμή τη χώρα και ζουν στο εξωτερικό λόγω των χαμηλών μισθών, της στεγαστικής κρίσης και των κακών συνθηκών εργασίας στην Πορτογαλία. Αν και η συνολική ανεργία στην Πορτογαλία μειώθηκε στο 6,1% το δεύτερο τρίμηνο του 2024, μεταξύ των νέων ήταν σχεδόν τετραπλάσια, στο 22%.
*Με πληροφορίες από Guardian, Reuters
