Παγωμάρα προκάλεσε στην Ουάσιγκτον η είδηση πως ο Λιου Ολόφσκι, ένας άγνωστος και άπειρος δημόσιος λειτουργός, διορίστηκε ως επικεφαλής της Υπηρεσίας Εξωτερικής Πολιτικής των ΗΠΑ - μία από τις πιο νευραλγικές θέσεις του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
Ο Ολόφσκι εντάχθηκε στην υπηρεσία του Στέιτ Ντιπάρτμεντ μόλις πριν 4 χρόνια.
Παρόλα αυτά, κατάφερε να ανέλθει χάρη στη σύνδεσή του με το Ben Franklin Fellowship (BFF), ένα νέο αλλά ισχυρό δίκτυο συντηρητικών διπλωματών που ευθυγραμμίζεται πλήρως με το δόγμα «America First» του Τραμπ.
Στέιτ Ντιπάρτμεντ: Τι είναι το Ben Franklin Fellowship;
Το BFF αυτοπροσδιορίζεται ως «ακομμάτιστο», όμως προωθεί σθεναρά την πολιτική του Τραμπ: ενίσχυση της εθνικής κυριαρχίας, αυστηρά σύνορα, περιορισμός της πολυμερούς διπλωματίας. Από την ίδρυσή του πέρυσι, έχει καταφέρει να τοποθετήσει τουλάχιστον 11 στελέχη σε υψηλόβαθμες θέσεις, συμπεριλαμβανομένων πρέσβεων και υφυπουργών.
Ο ιδρυτής του, Σάιμον Χάνκινσον, απέρριψε τον χαρακτηρισμό «MAGA deep state» που του αποδίδουν επικριτές, υποστηρίζοντας πως στόχος είναι να αποκατασταθεί η αξιοκρατία και η ισότητα ευκαιριών, όχι να αντιστραφεί η πορεία της διαφορετικότητας.
Η επίδραση του BFF είναι βαθιά και σιωπηλή. Ο νέος Υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, έχει υιοθετήσει πιστά τη γραμμή Τραμπ:
- Έκλεισε την USAID, οργανισμό-κλειδί της αμερικανικής soft power.
- Ενέκρινε τη μαζική απέλαση ξένων φοιτητών, ειδικά όσων συνδέονται με διαδηλώσεις.
- Διόρισε σε θέσεις-κλειδιά στελέχη με ελάχιστη εμπειρία αλλά απόλυτη πίστη στη νέα ιδεολογική γραμμή.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα, σύμφωνα με τον Δημοκρατικό βουλευτή Γκρέγκορι Μικς, είναι η αντικατάσταση της Μαρσία Μπέρνικατ - βετεράνου διπλωμάτη και Αφροαμερικανίδας - από τον Ολόφσκι. «Δεν είναι θέμα φυλής, είναι θέμα εμπειρίας, ακεραιότητας και προσόντων», είπε χαρακτηριστικά.
Οι αλλαγές έχουν προκαλέσει αναστάτωση στο εσωτερικό του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Πολλοί έμπειροι διπλωμάτες παραιτούνται ή συνταξιοδοτούνται πρόωρα, φοβούμενοι την πολιτικοποίηση και την απώλεια της ανεξαρτησίας της υπηρεσίας. Ακόμη και Ρεπουμπλικάνοι έχουν εκφράσει δισταγμούς για ορισμένες επιλογές, όπως ο διορισμός του Ντάρεν Μπίτι, πρώην ομιλητή σε εκδήλωση με ακροδεξιούς, σε κορυφαία θέση δημόσιας διπλωματίας. Ο ίδιος είχε δηλώσει στο X: «Αν θέλεις τα πράγματα να λειτουργούν, πρέπει ικανοί λευκοί άνδρες να είναι επικεφαλής.»
Στέιτ Ντιπάρτμεντ: Ένα «σιωπηρό πραξικόπημα» στη διπλωματία;
Ο ίδιος ο Τραμπ έχει δηλώσει πως στόχος του είναι να "καθαρίσει" το Υπουργείο Εξωτερικών από το "βαθύ κράτος", εννοώντας υπηρεσιακούς παράγοντες που δεν τον στηρίζουν. Η νέα διοίκηση δεν κρύβει πως τοποθετεί πιστούς υπαλλήλους στη θέση των "τεχνοκρατών".
Η μετάβαση αυτή έχει ξεκινήσει από την πρώτη μέρα της δεύτερης θητείας του, με εξαναγκασμό σε παραίτηση δεκάδων έμπειρων διπλωματών που άλλοτε υπηρετούσαν υπό όλες τις κυβερνήσεις, ανεξαρτήτως κόμματος.
Η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου φαίνεται αποφασισμένη να αναδομήσει πλήρως τη διπλωματική υπηρεσία, στα πρότυπα οργανώσεων όπως το Federalist Society, που επηρέασε βαθιά τον τομέα της Δικαιοσύνης επί Τραμπ.
Ωστόσο, πολλοί φοβούνται πως το κόστος θα είναι η διάλυση της εμπειρίας και της θεσμικής συνέχειας, με κίνδυνο να επηρεαστεί η εθνική ασφάλεια και η διεθνής εικόνα των ΗΠΑ.
Με πληροφορίες από Financial Times
