Οι χωράφια με σιτάρι γύρω από τη Σεκάλμπια, κοντά στην πόλη Χάμα της Συρίας, θα 'πρεπε να είναι χρυσαφένια και γεμάτα καρπό. Αντ’ αυτού, τα 40 ντούνουμ του Μάχερ Χαντούντ (περίπου 10 στρέμματα) είναι ξερά και άδεια, το φετινό του κέρδος σε σιτάρι ήταν μόλις το ένα τρίτο της συνηθισμένης σοδειάς.
«Φέτος ήταν καταστροφή εξαιτίας της ξηρασίας», λέει ο 46χρονος αγρότης, κοιτάζοντας την γη που του κόστισε περισσότερο για να την σπείρει απ’ ό,τι του έδωσε. Από κάθε ντούνουμ μάζεψε μόνο 190 κιλά σιτάρι, όταν σε μια φυσιολογική χρονιά περιμένει 400‑500 κιλά. «Δεν κάλυψα όσα δαπάνησα· χάσαμε λεφτά. Δεν μπορώ να χρηματοδοτήσω την επόμενη σοδειά και δεν αντέχω να πληρώσω ούτε για το φαγητό και το νερό», είπε στον BBC. Με δύο έφηβες κόρες να θρέψει, αναγκάζεται τώρα να δανείζεται από συγγενείς για να επιβιώσει.
Η ξηρασία που πλήττει τη Συρία είναι η χειρότερη σε 36 χρόνια, και έχει μειώσει τις σοδειές σιταριού περίπου κατά 40%. Ο λαός, όπου σχεδόν το 90% ήδη ζει σε κατάσταση φτώχειας, τώρα βρίσκεται αντιμέτωπος με ευρύτερη επισιτιστική κρίση. Έκθεση του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO) προβλέπει έλλειμμα 2,73 εκατομμυρίων τόνων σιταριού φέτος, ποσότητα ικανή να καλύψει τις διατροφικές ανάγκες 16,25 εκατομμυρίων ανθρώπων.
Οι οργανισμοί ανθρωπιστικής βοήθειας προειδοποιούν πως χωρίς σημαντική αύξηση στη βοήθεια ή εισαγωγές σιταριού, η κρίση θα επιδεινωθεί πολύ. Περισσότεροι από 14 εκατομμύρια Σύροι, έξι στους δέκα, δυσκολεύονται ήδη να εξασφαλίσουν αρκετό φαγητό· από αυτούς οι 9,1 εκατομμύρια αντιμετωπίζουν οξεία πείνα, και 1,3 εκατ. βρίσκονται σε ιδιαίτερα επικίνδυνη κατάσταση ενώ 5,5 εκατ. κινδυνεύουν να ολισθήσουν στην κρίση αν δεν υπάρξει άμεση παρέμβαση.
Η έλλειψη βροχών, σχεδόν κατά 70%, έχει πλήξει το 75% των καλλιεργούμενων χωραφιών που βασίζονται στη φυσική βροχόπτωση.
Για τις οικογένειες όπως της 39χρονης Σανά Μαχαμίδ, χήρας με έξι παιδιά, η αγορά ψωμιού έχει γίνει αγώνας. Πέρυσι ένα σακουλάκι κόστιζε 500 λίρες· σήμερα κοστίζει 4.500. Για να θρέψει την οικογένεια χρειάζεται δύο σακιά την ημέρα, δηλαδή 9.000 λίρες, μόνο για ψωμί, χωρίς τίποτε άλλο. «Αν το ψωμί γίνει πιο ακριβό, θα είναι μεγάλη καταστροφή. Το πιο σημαντικό είναι το ψωμί», λέει.
Η μεταβατική κυβέρνηση υπό τον πρόεδρο Άχμεντ αλ‑Σαράα προσπαθεί να σταθεί στα πόδια της μετά τον πόλεμο, ενώ διεθνείς φορείς όπως το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα (WFP) κυριολεκτικά τρέχουν να παράσχουν επιδοτήσεις σε ψωμί σε όσους κινδυνεύουν από τη σιτοδεία. Αλλά οι ειδικοί επισημαίνουν πως αυτές οι ενέργειες είναι μόνο προσωρινές λύσεις· η σταθερότητα της Συρίας εξαρτάται από το αν οι αγρότες θα μπορέσουν να παραμείνουν στη γη και να συνεχίσουν να παράγουν.
Παρά τον καταστροφικό πόλεμο που έχει διαρκέσει δεκατέσσερα χρόνια και την κατάρρευση της οικονομίας, η υποδομή άρδευσης έχει υποστεί τεράστια ζημιά. Στην περιοχή Ντεϊρ αλ‑Ζορ, που θεωρείται η κοιτίδα της σιταροπαραγωγής, αγρότες αναφέρουν ότι θα έπρεπε να ποτίζουν τα χωράφια τέσσερις με έξι φορές κάθε περίοδο καλλιέργειας, αλλά η έλλειψη βροχών και καυσίμων κάνει σχεδόν αδύνατη την άρδευση.
Μια σημαντική πρόταση είναι να δοθεί έμφαση σε έργα άρδευσης με ηλιακή ενέργεια, ώστε να καταστεί το νερό πιο προσιτό για τους παραγωγούς. Αλλά τέτοια προγράμματα απαιτούν χρόνο και επενδύσεις, πολυτέλειες που πολλοί αγρότες δεν διαθέτουν την παρούσα στιγμή.
Με πληροφορίες από BBC, Xinhua, Reuters, Enab Baladi
