Εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενοι στον τομέα της τεχνολογίας αντιμετωπίζουν μια μεγάλη αλλαγή. Οι καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας τους δεν είναι πλέον ασφαλείς. Τώρα που η τεχνητή νοημοσύνη (AI) είναι πια πραγματικότητα, το μέλλον τους δεν φαίνεται τόσο λαμπρό όσο πριν από μια δεκαετία.
Καθώς οι αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας έχουν αυξήσει τις επενδύσεις τους στην τεχνητή νοημοσύνη, έχουν καταργήσει έναν συγκλονιστικό αριθμό θέσεων εργασίας.
Χιλιάδες απολύσεις στις εταιρείες τεχνολογίας λόγω τεχνητής νοημοσύνης
Η Microsoft απέλυσε 15.000 εργαζόμενους πέρυσι. Η Amazon απέλυσε 30.000 υπαλλήλους τους τελευταίους έξι μήνες. Η εταιρεία χρηματοοικονομικών υπηρεσιών Block απέλυσε περισσότερους από 4.000 ανθρώπους, ή το 40% του εργατικού δυναμικού της, τον Φεβρουάριο. Η Meta απέλυσε περισσότερους από 1.000 τους τελευταίους έξι μήνες και, σύμφωνα με έκθεση του Reuters, ενδέχεται να απολύσει το 20% του συνόλου των εργαζομένων της στο εγγύς μέλλον.
Μόλις αυτή την εβδομάδα, ο γίγαντας λογισμικού Oracle απέλυσε χιλιάδες εργαζομένους. Μικρότερες εταιρείες όπως η Pinterest και η Atlassian προέβησαν επίσης σε πρόσφατες περικοπές, απολύοντας περίπου το 15% και το 10% του εργατικού δυναμικού τους, αντίστοιχα. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, ο συνολικός αριθμός των απολύσεων στον τομέα της τεχνολογίας κατά το παρελθόν έτος ξεπέρασε τις 165.000, σύμφωνα με την υπηρεσία παρακολούθησης Layoffs.fyi.
«Σε κανένα σημείο της καριέρας μου δεν ήμουν ποτέ τόσο απαισιόδοξος για το μέλλον των επαγγελμάτων στον τομέα της τεχνολογίας», δήλωσε ένας υπάλληλος του κλάδου, ο οποίος εργάζεται σε μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας εδώ και δεκαετίες και ζήτησε να διατηρήσει την ανωνυμία του από φόβο αντιποίνων. «Και αυτό είναι πραγματικά λυπηρό, γιατί αγαπώ την τεχνολογία».
Η ανησυχία δεν περιορίζεται μόνο στη Σίλικον Βάλεϊ. Επειδή οι εταιρείες τεχνολογίας θεωρούνται πρωτοπόροι στον επιχειρηματικό κόσμο, η μείωση του προσωπικού τους – είτε σε αναμονή της αύξησης της αποδοτικότητας χάρη στην τεχνητή νοημοσύνη είτε για να δώσουν προτεραιότητα στις επενδύσεις σε τεχνητή νοημοσύνη – θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα προηγούμενο που θα ωθήσει και άλλες επιχειρήσεις να προβούν σε παρόμοιες περικοπές.
Ωστόσο, παρόλο που η τεχνητή νοημοσύνη έχει συμβάλει στην επιτάχυνση της προγραμματισμού, στην ανάλυση μεγάλων συνόλων δεδομένων και στην υποστήριξη της έρευνας, πολλοί ειδικοί στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης υποστηρίζουν ότι απέχουμε ακόμη πολύ από το να μπορέσει η τεχνητή νοημοσύνη να αντικαταστήσει μεγάλο μέρος του εργατικού δυναμικού, αν αυτό είναι ποτέ εφικτό. Τι συμβαίνει λοιπόν στην πραγματικότητα;
Το μεγάλο πείραμα
Σε συνεντεύξεις που δόθηκαν τον τελευταίο μήνα, ερευνητές στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, οικονομολόγοι και εργαζόμενοι στον τομέα της τεχνολογίας δήλωσαν ότι, ουσιαστικά, όλοι μας βιώνουμε ένα πείραμα. Τα επόμενα χρόνια, τα πειράματα των εταιρειών τεχνολογίας με την τεχνητή νοημοσύνη θα οδηγήσουν πιθανώς σε διάφορα κρίσιμα αποτελέσματα: περισσότερες απολύσεις σε όλους τους κλάδους, απρόβλεπτες συνέπειες από την υπερβολική εξάρτηση από την τεχνητή νοημοσύνη και ένα ριζικά διαφορετικό μοντέλο εργασίας.
«Η μέγιστη υπερβολή που υπάρχει αυτή τη στιγμή, ότι δηλαδή η τεχνητή νοημοσύνη αντικαθιστά τους ανθρώπους, δεν είναι αλήθεια», δήλωσε ο Ίθαν Μόλικ, αναπληρωτής καθηγητής στη Wharton School του Πανεπιστημίου της Πενσυλβανίας, ο οποίος μελετά την τεχνητή νοημοσύνη. «Αλλά δεν είναι επίσης αλήθεια ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα απειλήσει ποτέ τις θέσεις εργασίας. Θα είναι περίπλοκο».
Οι OpenAI, Anthropic και Google έχουν υποσχεθεί ότι τα εργαλεία γενετικής τεχνητής νοημοσύνης τους, όπως τα ChatGPT, Claude και Gemini, θα αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι κάνουν τη δουλειά τους, αυτοματοποιώντας χρονοβόρες εργασίες και αφήνοντας τους ανθρώπους να ολοκληρώσουν πιο σύνθετες εργασίες. Η «αυτοδύναμη» τεχνητή νοημοσύνη, ή τα bots που ολοκληρώνουν εργασίες χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση, προχωράει αυτή την υπόσχεση ακόμη πιο μακριά, αυτοματοποιώντας ενδεχομένως ολόκληρους ρόλους ή επιχειρηματικές λειτουργίες.
Στις εργασίες entry level, οι εργαζόμενοι στον τομέα της τεχνολογίας αντιμετωπίζουν την πρώτη φάση του πειράματος της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς πιέζονται να χρησιμοποιούν την τεχνολογία πιο συχνά. Ωστόσο, τα αποτελέσματα δεν ανταποκρίνονται πάντα στις προσδοκίες των επικεφαλής.
Για τους τεχνικούς, η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης έχει γίνει μια βασική προσδοκία για τους εργοδότες σε ολόκληρο τον κλάδο της τεχνολογίας, δήλωσε ένας πρώην προϊστάμενος μηχανικός της Block που απολύθηκε τον Φεβρουάριο.
Η τεχνητή νοημοσύνη βοηθά στη γρηγορότερη δημιουργία κώδικα, αλλά αυτό καθιστά πιο δύσκολη την παρακολούθηση των ελέγχων κώδικα, είπε. Οι ανθρώπινοι έλεγχοι είναι σημαντικοί για να εξεταστούν τυχόν συγκρούσεις που μπορεί να παρουσιάζει ο κώδικας με άλλα τμήματα του συστήματος και να εντοπιστούν σφάλματα που η τεχνητή νοημοσύνη κάνει να φαίνονται έγκυρα, πρόσθεσε.
«Τώρα ο κώδικας έχει τριπλασιαστεί, επειδή παράγεται πιο γρήγορα», είπε. «Είχαμε μείνει πίσω στους ελέγχους».
Ένας ανώτερος σχεδιαστής εμπειρίας χρήστη της Amazon Web Services, ο οποίος απολύθηκε πρόσφατα και ζήτησε να παραμείνει ανώνυμος από φόβο για αντίποινα, είπε ότι η ομάδα του πειραματιζόταν με δύο εσωτερικά εργαλεία γενετικής τεχνητής νοημοσύνης που ήταν βασικά για τη δουλειά τους, τα οποία και τα δύο βρισκόταν σε πρώιμες φάσεις δοκιμών. Κανένα από τα δύο δεν ήταν ακόμη πλήρως λειτουργικό ή χρήσιμο για τη δουλειά των εργαζομένων, είπε. Έτσι, όταν οι περικοπές έπληξαν την ομάδα του, έμεινε έκπληκτος και μπερδεμένος.
«Ένιωσα σαν να λέω: 'Τίποτα από όλα αυτά δεν είναι έτοιμο ακόμα'», είπε. «Πώς θα γίνει όλη αυτή η δουλειά;»
Οι υπάλληλοι της Amazon ένιωσαν μια έμμεση απειλή ότι αν δεν χρησιμοποιούσαν την τεχνητή νοημοσύνη, οι θέσεις εργασίας τους θα μπορούσαν να είναι οι επόμενες, είπε, επαναλαμβάνοντας προηγούμενη αναφορά του Guardian ότι οι υπάλληλοι λένε ότι η εταιρεία τεχνολογίας τους πιέζει να χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη ακόμα και όταν τους καθυστερεί. Η Amazon τόνισε σε προηγούμενες δηλώσεις ότι η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης δεν ήταν υποχρεωτική.
Ένα περιβάλλον πίεσης
Καθώς όλο και περισσότεροι χώροι εργασίας στον τομέα της τεχνολογίας επικεντρώνονται στην τεχνητή νοημοσύνη και προτρέπουν τους υπαλλήλους να την υιοθετήσουν, αυτή η πίεση συνοδεύεται μερικές φορές από παρακολούθηση και επιβολή.
Ένας πρώην εργαζόμενος της Microsoft δήλωσε ότι, όσον αφορά τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης από τον ίδιο και τους συναδέλφους του, είχε την «αίσθηση ότι τον παρακολουθούν» και ένιωθε πίεση να «υιοθετήσει την τεχνολογία, είτε του αρέσει είτε όχι». Ζήτησε επίσης να διατηρήσει την ανωνυμία του, φοβούμενος αντίποινα. Ένιωθε ότι μπορούσε να εκφράσει ανησυχίες σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη στην εργασία, αν αυτό βοηθούσε στην προστασία της εταιρείας από ένα αρνητικό αποτέλεσμα, αλλά οι ευρύτερες κοινωνικές ανησυχίες δεν ήταν τόσο ευπρόσδεκτες.
«Δεν μπορώ να εκφράσω ανησυχίες σχετικά με το περιβάλλον ή την εργασία», είπε ο εργαζόμενος. «Δεν θέλεις να γίνεις γνωστός ως ο άνθρωπος που είναι εναντίον της τεχνητής νοημοσύνης».
Η Microsoft δήλωσε ότι διατηρούσε εποπτεία σε επίπεδο συστήματος της χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης για λόγους ασφάλειας και κινδύνου, αλλά δεν χρησιμοποιούσε την ατομική χρήση ως μέτρο απόδοσης. Η εταιρεία δήλωσε επίσης ότι παρείχε πολλαπλά κανάλια στους υπαλλήλους για να εκφράσουν ανώνυμα τις ανησυχίες τους σχετικά με τον τρόπο χρήσης της τεχνολογίας.
Οι εταιρείες βλέπουν οφέλη με την χρήση της ΑΙ
Ορισμένες εταιρείες ήδη διαφημίζουν τα οφέλη που έχουν αποκομίσει από την τεχνητή νοημοσύνη. Η Google, για παράδειγμα, απέδωσε στην τεχνητή νοημοσύνη το 50% του κώδικα της στην τελευταία έκθεση αποτελεσμάτων της. Ο επικεφαλής μηχανικός της Block, κατά τη διάρκεια της ημέρας επενδυτών της εταιρείας τον Νοέμβριο, δήλωσε ότι το 90% του κώδικα που υπέβαλε η εταιρεία δημιουργήθηκε «εν μέρει ή εξ ολοκλήρου με την υποστήριξη της τεχνητής νοημοσύνης».
Ωστόσο, στην τρέχουσα μορφή της, η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι τόσο ικανή όσο υποδηλώνει μέρος της διαφημιστικής εκστρατείας, δήλωσε ο Στέφαν Ραμπάνσερ, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Πρίνστον, ο οποίος έχει συμμετάσχει στη συγγραφή ενός βιβλίου σχετικά με την αξιοπιστία των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης. Ενώ η απόδοση των εργαλείων παραγωγής έχει βελτιωθεί με την πάροδο των ετών, η τεχνολογία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προβλήματα στην συνεπή παραγωγή της ίδιας σωστής απάντησης, ακόμη και όταν χρησιμοποιείται η ίδια προτροπή. Αυτό γίνεται ιδιαίτερα περίπλοκο όταν υπάρχουν διαφορετικοί χρήστες ή συνθήκες, ανέφερε ο Ραμπάνσερ.
«Αυτό είναι το εμπόδιο για τη μεταμόρφωση της εργασίας», είπε. «Η αξιοπιστία θα είναι ένας βασικός περιοριστικός παράγοντας».
Πιθανότατα, περισσότερες εταιρείες θα αντιμετωπίσουν αποτυχημένες εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης ή προβληματικά αποτελέσματα, είπε ο Ραμπάνσερ.
Τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης χρειάζονται τεράστιες ποσότητες δεδομένων για να γίνουν έστω και αποδεκτά σε μεγάλο βαθμό σε μια εργασία, είπε ο Στούαρτ Ράσελ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϊ και ερευνητής τεχνητής νοημοσύνης, ενώ τα υψηλής ποιότητας δεδομένα εκπαίδευσης γίνονται σπάνια. Συχνά, ακόμη και όταν ένα chatbot δεν διαθέτει τα απαραίτητα δεδομένα, θα απαντήσει με αυτοπεποίθηση ούτως ή άλλως, παράγοντας λανθασμένες απαντήσεις που μπορούν να οδηγήσουν σε ελαττωματικές συναλλαγές και διαγραφή βάσεων δεδομένων, πρόσθεσε.
Η τεχνητή νοημοσύνη (AI) δυσκολεύεται επίσης να μαθαίνει συνεχώς και να θυμάται τι έκανε στο παρελθόν, ανέφερε ο Μόλικ από το Wharton. Ωστόσο, ορισμένες εταιρείες εφαρμόζουν ήδη προηγμένες εφαρμογές, βασιζόμενες στην τεχνητή νοημοσύνη για τη σύνταξη όλου του κώδικα τους και στη συνέχεια διαθέτοντας τα προϊόντα αυτά στην αγορά χωρίς ανθρώπινο έλεγχο, παρά τον κίνδυνο που ενέχουν οι περιορισμοί της τεχνητής νοημοσύνης, πρόσθεσε. Τις αποκάλεσε «σκοτεινά εργοστάσια», καθώς λειτουργούν σε μεγάλο βαθμό χωρίς ανθρώπινη εποπτεία.
Το να ποντάρει κανείς στην τεχνητή νοημοσύνη με αυτόν τον τρόπο είναι επικίνδυνο. Δημιουργεί έκθεση σε οικονομικές απώλειες, βλάβη στη φήμη και αρνητικά αποτελέσματα για τους πελάτες, σύμφωνα με ειδικούς στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης και των επιχειρήσεων.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η υπερβολική εξάρτηση από την τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες που ξεπερνούν κατά πολύ τα όρια της επιχείρησης. «Δεν θέλουμε να προχωρήσουμε γρήγορα και να προκαλέσουμε προβλήματα σε τομείς υψηλού κινδύνου, όπως η υγειονομική περίθαλψη ή το δικαστικό σύστημα», δήλωσε ο Ραμπάνσερ. «Τα διακυβεύματα είναι μεγάλα», κάτι που σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να σημαίνει ζωή ή θάνατο, πρόσθεσε.
Με πληροφορίες από Guardian
