Μία μεγάλη ανάλυση δεδομένων από σχεδόν 1,8 εκατομμύρια γεννήσεις στη Σουηδία καταγράφει ότι οι γυναίκες εμφανίζουν σημαντικά αυξημένο κίνδυνο ψυχικών διαταραχών τις πρώτες εβδομάδες μετά τον τοκετό, σε σχέση με το διάστημα πριν από την εγκυμοσύνη.
Συγκεκριμένα, ο κίνδυνος εμφάνισης κατάθλιψης είναι κατά 20% υψηλότερος στις πέντε έως δεκαπέντε εβδομάδες μετά τη γέννα, σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Molecular Psychiatry.
Παράλληλα, ο κίνδυνος εμφάνισης ψύχωσης είναι έξι έως επτά φορές μεγαλύτερος τις πρώτες πέντε εβδομάδες μετά τον τοκετό και παραμένει διπλάσιος μέχρι και την 20ή εβδομάδα.
Σε αντίθεση με το γνωστό «baby blues» – τις ήπιες και προσωρινές μεταπτώσεις της διάθεσης μετά τη γέννα – η επιλόχεια ψύχωση αποτελεί σοβαρή ψυχική διαταραχή με συμπτώματα όπως παραληρητικές ιδέες, ψευδαισθήσεις, μανία, έντονη θλίψη και σύγχυση. Ωστόσο, οι ερευνητές τονίζουν ότι με την κατάλληλη θεραπεία οι γυναίκες μπορούν να αναρρώσουν πλήρως.
Τι δείχνουν τα στοιχεία
Η μελέτη καλύπτει το διάστημα 2003-2019 και καταδεικνύει ότι τα νέα περιστατικά ψυχικών διαταραχών μειώνονται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, αλλά αυξάνονται ξανά μετά τον τοκετό – κυρίως σε ό,τι αφορά την κατάθλιψη και την ψύχωση.
Αντίθετα, τα ποσοστά διάγνωσης άγχους, στρες ή εξάρτησης από ουσίες εμφανίζονται χαμηλότερα κατά τη διάρκεια και μετά την εγκυμοσύνη, πιθανόν λόγω βιολογικών και συμπεριφορικών παραγόντων.
Ο ρόλος της παρακολούθησης
Η συχνότερη ιατρική παρακολούθηση των εγκύων φαίνεται να διευκολύνει την έγκαιρη διάγνωση. «Δεν βλέπουμε ότι διαγιγνώσκονται περισσότερες γυναίκες, αλλά ο προσυμπτωματικός έλεγχος βοηθά ώστε να εντοπίζονται νωρίτερα και να μη χρειάζεται να υποφέρουν τόσο πριν λάβουν την απαραίτητη υποστήριξη», ανέφερε η ερευνήτρια Έμμα Μπραν του Ινστιτούτου Καρολίνσκα.
Τα παγκόσμια δεδομένα
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, περίπου το 10% των εγκύων και το 13% των γυναικών μετά τον τοκετό εμφανίζουν κάποια ψυχική διαταραχή, συνήθως κατάθλιψη.
Την ίδια ώρα, άλλη πρόσφατη μελέτη του Ινστιτούτου Καρολίνσκα δείχνει ότι οι απόπειρες αυτοκτονίας είναι λιγότερο συχνές στις μητέρες αμέσως μετά τη γέννα, σε σύγκριση με τον γενικό πληθυσμό. «Παρότι σπάνιες, οι απόπειρες αυτοκτονίας κατά και μετά την εγκυμοσύνη έχουν καταστροφικές συνέπειες και συχνά μπορούν να προληφθούν», τόνισε ο ερευνητής Γιχουί Γιανγκ.
