Νέα έρευνα σε βρέφη ηλικίας δύο μηνών δείχνει ότι οι εγκέφαλοί τους είναι πολύ πιο ανεπτυγμένοι απ’ ό,τι πιστευόταν μέχρι σήμερα, με την ικανότητα να διακρίνουν μεταξύ ζωντανών και άψυχων αντικειμένων.
Τα ευρήματα προέρχονται από ερευνητές του Trinity College Dublin, των οποίων η μελέτη ανέλυσε εικόνες fMRI από τους εγκεφάλους περισσότερων από 130 μωρών.
Η fMRI (λειτουργική μαγνητική τομογραφία) είναι μια τεχνική που μετρά τις αλλαγές στα επίπεδα οξυγόνου στο αίμα, επιτρέποντας στους ερευνητές να δουν πώς ανταποκρίνεται ο εγκέφαλος σε διαφορετικά οπτικά ερεθίσματα.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα στο περιοδικό Nature Neuroscience, ενδέχεται στο μέλλον να βοηθήσει επιστήμονες και γιατρούς να κατανοήσουν καλύτερα τη γνωστική ανάπτυξη στη βρεφική ηλικία, αλλά και το πώς αναπτύσσονται αργότερα στη ζωή οι ψυχικές διαταραχές.
Πώς πραγματοποιήθηκε η μελέτη;
Η έρευνα περιλάμβανε βρέφη ηλικίας 2 μηνών που υποβλήθηκαν σε εγκεφαλικές σαρώσεις ενώ ήταν ξύπνια. Τα μωρά τοποθετήθηκαν σε έναν ειδικό σάκο-μαξιλάρι (bean bag), με ακουστικά ακύρωσης θορύβου στα αυτιά τους, και παρακολούθησαν εικόνες από περίπου δώδεκα κατηγορίες που συναντώνται συχνά κατά τον πρώτο χρόνο ζωής. Οι εικόνες αυτές περιλάμβαναν φωτογραφίες από γάτες, πουλιά, λαστιχένια παπάκια, καρότσια αγορών και δέντρα.
«Όταν κοιτάζεις μια γάτα, ο εγκέφαλός σου μπορεί να ενεργοποιείται με έναν συγκεκριμένο τρόπο που μπορούμε να καταγράψουμε με το μηχάνημα fMRI, και αυτό αποτελεί ένα χαρακτηριστικό μοτίβο για τη γάτα. Αν στη συνέχεια σου δείξω κάτι πολύ διαφορετικό, όπως ένα άψυχο αντικείμενο, για παράδειγμα ένα δέντρο, το μοτίβο της απόκρισής σου μπορεί να είναι εντελώς διαφορετικό», εξηγεί η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Cliona O’Doherty.
«Στους ενήλικες, γνωρίζουμε ότι αυτό είναι πολύ αξιόπιστο και συνεπές, και μπορούμε να λάβουμε ξεκάθαρες απαντήσεις για πράγματα όπως κατηγορίες ή έμβια και άψυχα αντικείμενα. Ωστόσο, δεν γνωρίζαμε ακόμη αν αυτό ισχύει και για τα βρέφη. Αυτό ακριβώς θέλαμε να διαπιστώσουμε στα βρέφη», πρόσθεσε.
Στη μελέτη, πολλά από τα βρέφη επέστρεψαν σε ηλικία εννέα μηνών και οι ερευνητές κατάφεραν να συλλέξουν επιτυχώς δεδομένα από 66 από αυτά.
Στα βρέφη εννέα μηνών, ο εγκέφαλος μπορούσε να διακρίνει τα ζωντανά από τα άψυχα αντικείμενα πιο έντονα σε σύγκριση με τα δίμηνα βρέφη, σύμφωνα με την O’Doherty.
Γιατί είναι σημαντική αυτή η μελέτη;
Η μελέτη δείχνει ότι οι εγκέφαλοι των βρεφών, σύμφωνα με τους ερευνητές, επεξεργάζονται τον κόσμο με τρόπους πολύ πιο σύνθετους απ’ ό,τι θεωρούσαμε μέχρι σήμερα.
«Τα βρέφη γνωρίζουν πολύ περισσότερα από ό,τι πιστεύαμε και ο εγκέφαλός τους επεξεργάζεται τον κόσμο γύρω τους με εξαιρετικά πολύπλοκους τρόπους. Δεν βρίσκονται απλώς ξαπλωμένα παθητικά, περιμένοντας μέχρι να μπορέσουν να κινηθούν και να μιλήσουν. Κατά το πρώτο έτος της ζωής τους, λαμβάνει χώρα μια πολύπλοκη γνωστική ανάπτυξη. Και τώρα, με αυτή τη μέθοδο, μπορούμε πραγματικά να αρχίσουμε να την ερευνούμε», δήλωσε ο O’Doherty.
Ο Gustavo Sudre, καθηγητής Γονιδιωματικής Νευροαπεικόνισης και Τεχνητής Νοημοσύνης στο King’s College London, ανέφερε ότι τα ευρήματα θα μπορούσαν να έχουν επιπτώσεις στην κατανόηση των ψυχικών και νευροαναπτυξιακών διαταραχών αργότερα στη ζωή.
«Το να βλέπουμε ότι σχηματίζουν αυτές τις αναπαραστάσεις στον εγκέφαλό τους πολύ νωρίτερα απ’ ό,τι νομίζαμε, και μάλιστα επειδή δεν τις εκφράζουν συμπεριφορικά, μας δείχνει ότι ο εγκέφαλος έχει ήδη μια αναπαράσταση που δεν εκδηλώνεται στη συμπεριφορά. Και αυτό είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον για εμάς όταν μιλάμε για ψυχικές διαταραχές, επειδή πολλές φορές διαγιγνώσκουμε μια διαταραχή βάσει συμπεριφορών, ενώ αυτό που την προκαλεί στον εγκέφαλο μπορεί να υπάρχει πολύ, πολύ νωρίτερα».
Με πληροφορίες από euronews.com