Ζούμε σε μια ψηφιακή κοινωνία η οποία πλέον προσφέρει μια μεγάλη γκάμα «ευκαιριών» για εικονική αλληλεπίδραση. Κατά συνέπεια, μια από αυτές, τα emojis έχουν γίνει πλέον άκρως δημοφιλή για την εύκολη διευκρίνιση της διαδικτυακής μας επικοινωνίας. Αν μη τι άλλο αυτό δίνει μια νέα συναρπαστική ευκαιρία σε γλωσσολόγους και ψυχολόγους να ερευνήσουν το φαινόμενο, αφού αυτές οι πλούσιες σε απευθείας σύνδεση συμπεριφορές μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να αποκαλύψουν κάτι μοναδικό, τόσο για τη σύγχρονη ανθρώπινη συμπεριφορά όσο και για μια νέα διεθνή γλώσσα. Περισσότεροι από το 90% των χρηστών μέσων κοινωνικής δικτύωσης επικοινωνούν επικοινωνούν με αυτά τα σύμβολα και υπολογίζεται ότι πάνω από 6 δισεκατομμύρια emojis ανταλλάσσονται καθημερινά σε μηνύματα ή φράσεις. Πλέον, αυτό το είδος μηνύματος έχει γίνει τόσο κοινό που πριν δύο χρόνια το διάσημο το τμήμα λεξικολογίας του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης έδωσε στο emoji «Δάκρυα Χαράς» τον τίτλο της «λέξης της χρονιάς». Και το μεγάλο ερώτημα που προκύπτει είναι: μπορεί ένα emoji σύμβολο να είναι μια πραγματική λέξη;
Η λέξη emoji, η οποία προέρχεται από την ιαπωνική γλώσσα, όπου e ("εικόνα") + moji ("χαρακτήρας") είναι μονοφωνικοί γλύφοι που δημιουργήθηκαν στην Ιαπωνία στα τέλη της δεκαετίας του 1990 (μια χώρα που χρησιμοποιεί σύμβολα στη γραφή της), αλλά έφτασαν μαζικά σε όλον τον κόσμο το 2011, με την κυκλοφορία του λειτουργικού συστήματος iOS 5 (αν και η Google τα είχε ενσωματώσει στο Gmail από το 2009). Από τον περασμένο Μάιο, όταν η αμερικανική κοινοπραξία Unicode - η οποία περιλαμβάνει τεχνολογικούς γίγαντες όπως το Facebook, την Google και την Microsoft, μεταξύ άλλων - κυκλοφόρησε την έκδοση 10 της τυποποιημένης διεθνούς κωδικοποίησης για όλα τα ηλεκτρονικά κείμενα (συμπεριλαμβανομένων και των emojis), υπάρχουν περίπου 1.900 εικόνες που μπορεί κάποιος να διαλέξει από όλες αυτές. Δεν άργησαν να γίνουν ταινία, όπου βέβαια, ό,τι σου έμενε από το φιλμ ήταν το προφανές γέλιο που προκαλεί από το φύση του το emoji του σκατού. Kαι αν δεν φτάνει αυτό για να καταλάβει κάποιος πόσο ισχυρή είναι αυτή η νέα ψηφιακή γλώσσα, η Apple ετοιμάζεται να λανσάρει το iPhone X, το οποίο θα είναι το πρώτο κινητό που θα υποστηρίζει κινούμενα emojis, τα Animojis, όπως τα λέει η ίδια, και τα οποία θα μπορούν να κινούνται και να αλλάζουν σύμφωνα με την έκφραση του προσώπου εκείνου που τα στέλνει. Τι είναι αυτό, λοιπόν, που κάνει αυτή τη νέα γλώσσα όλο και πιο αναγκαία στη σύγχρονη επικοινωνία;
Ο Vyvyan Evans, καθηγητής ειδικός στην επικοινωνία και τη γνωστική γλωσσολογία είναι ο συγγραφέας του βιβλίου «Τhe Emoji Code» το οποίο κυκλοφόρησε τον Αύγουστο. Εκεί εξηγεί ότι αυτές οι εικόνες συμβάλλουν στην αναπαραγωγή όλων των χαρακτηριστικών της ανθρώπινης επικοινωνίας στον ψηφιακό κόσμο, ακριβώς όπως γίνεται και στον πραγματικό. Τα σύμβολα αυτά λειτουργούν με παρόμοιο τρόπο όπως οι μη λεκτικές ενδείξεις όταν επικοινώνουμε με κάποιον απο κοντά (η γλώσσα του σώματος, οι αστείες γκριμάτσες, οι τρομακτικές εκφράσεις του προσώπου, κάποιες συμβολικές πράξεις) και μεταδίδουν αν μη τι άλλο, τις αποχρώσεις της διάθεσης και των συναισθημάτων στο chat. Όταν αυτό γίνεται μεταξύ ανθρώπων που γνωρίζονται λίγο καλύτερα μεταξύ τους, τα emojis λειτουργούν ακόμα και ως χειρονομίες ή νοητές πράξεις ανάμεσα σε δύο συνομιλητές που βρίσκονται σε απόσταση. «Το 70% της έννοιας μιας προφορικής συνομιλίας προέρχεται από μη λεκτικές παραστάσεις. Τα emojis προσθέτουν προσωπικότητα στο κείμενο και δημιουργούν μια ενσυναίσθηση μεταξύ των χρηστών, η οποία είναι ουσιαστική για μια πιο αποτελεσματική επικοινωνία », γράφει ο Evans.
Η πιο σημαντική του τοποθέτηση όμως είναι ότι αμφισβητεί την ιδέα ότι τα emojis είναι μια εφεύρεση που αγγίζει μόνο τους millennials και αποτελεί απειλή για την επίσημη γραπτή επικοινωνία, όπως μέχρι τώρα την ξέραμε. Ένας βασικός λόγος, είναι ότι, πρώτον, μια έρευνα που διεξήχθη το 2014 στις ΗΠΑ έδειξε ότι μόνο το 54% των χρηστών emoji ήταν ηλικίας μεταξύ 18 και 34 ετών και, δεύτερον, επειδή στην πραγματικότητα τα emojis καθιστούν δυνατή μια αποτελεσματικότερη επικοινωνία, άρα είναι εύκολα προσβάσιμα σύμβολα για ντύσουμε την ψυχρότητα του chat (αφού τα emojis γεμίζουν τον ψηφιακό κόσμο με μη λεκτικά σήματα τα οποία στην ουσία μάς βοηθούν στο να ερμηνεύσουμε καλύτερα ένα μήνυμα).
Εάν, βέβαια, θεωρήσουμε ότι ο ρόλος των emojis στον καθημερινό γραπτό λόγο τόσων εκατομμυρίων χρηστών βοηθάει στο να κάνουν ένα μήνυμα λιγότερο αμφιλεγόμενο, θα πρέπει ταυτόχρονα να σκεφτούμε ότι αυτά τα σύμβολα χωρίς να είναι καθαρά συναισθηματικά, προσθέτουν στρώματα πολυπλοκότητας και σαφήνειας στη γλώσσα της ψηφιακής επικοινωνίας. Έτσι, ενώ μπορεί να είναι το καλύτερο εργαλείο επικοινωνίας για ομιλητές που δεν μιλούν την ίδια γλώσσα ή ένα σύστημα που δεν επηρρεάζεται από διαφορετικές πολιτιστικές συμβάσεις, τα emojis, αντίθετα από τις συντομογραφίες, είναι και πιο αναγνωρίσιμα σε ένα παγκόσμιο επίπεδο. Ένα καλό παράδειγμα είναι το Instagram, όπου τα εικονίδια αυτά αντικαθιστούν τις μορφές κειμένου στα περισσότερα σχόλια των φωτογραφιών. Η συντομογραφία «LOL» (το πασίγνωστο ακρωνύμιο για πολλά γέλια) έχει αντικατασταθεί από χαμογελαστά emojis ή ένα τυπικό «ευχαριστώ» έχει αντικατασταθεί από το εικονίδιο των «διπλομένων χεριών» που σαν προσευχή συμβολίζουν την γιαπωνέζικη κίνηση ευγνωμοσύνης.
Μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα τα emojis αλλάζουν και εξελίσσονται με παρόμοιο τρόπο όπως και οι φυσικές γλώσσες – ακόμη και κάποια από αυτά χρησιμοποιούνται πλέον ως αργκό σύμβολα για κάτι διαφορετικό από αυτό που υποτίθεται ότι συμβολίζουν. Κι ενώ κάποιοι ψυχολόγοι επισημαίνουν ότι αυτές οι εικόνες δεν συνιστούν γλώσσα (επειδή δεν έχουν γραμματική που να τους επιτρέπει να συνδυάζονται σε πιο περίπλοκες μονάδες νοήματος) ένας καλλιτέχνης γραφικών τεχνών, ο Joe Hole, έκανε ένα βήμα προς αυτήν την κατεύθυνση το 2015, μεταφράζοντας σε emoji την «Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων» του Λιούις Κάρολ. Συνδύασε περισσότερα από 25.000 για να σχηματίσει τις προτάσεις του βιβλίου και μετά έκανε το ίδιο για τον «Πινόκιο» του Κάρλο Κολόντι και τον «Πήτερ Παν» του Τζέιμς Μάθιου Μπάρι.
Αυτός ο εικονοποιημένος τρόπος γραψίματος πέρα από τις καλλιτεχνικές ανησυχίες που μπορεί να γεννήσει σε οποιονδήποτε, αναγνωρίζεται πλέον ως νέος κώδικας επικοινωνίας. Ταυτόχρονα δέχεται και κριτικές. Πολλοί τον κατηγορούν και λένε ότι τα emojis είναι ένας συμπυκνωμένος τρόπος έκφρασης, όταν βαριέσαι να γράψεις, όταν δεν σου έρχονται οι κατάλληλες λέξεις, όταν δεν θέλεις να σκεφτείς πολύ ή όταν θέλεις να κερδίσεις χρόνο. Ένας παλιότερος χρήστης ΒΒS ή του IRC θα θυμάται πόσο χρήσιμα ήταν τα emoticons για να μπορούν να ξεκαθαρίζονται οι διαθέσεις στο chat, ώστε να αποφεύγονται οι παρεξηγήσεις (όσο αυτό ήταν δυνατόν). Σήμερα, τα emojis αντικαθιστούν λέξεις, ακόμη και συγκεκριμένες έννοιες, ενώ τότε τα emoticons ήταν επεξηγηματικά σύμβολα, δεν αντικαθιστούσαν προτάσεις ολόκληρες.
Για παράδειγμα, τότε δεν μπορούσες να στείλεις μια μελιτζάνα emoji (βασικά, γιατί δεν υπήρχε ως σύμβολο) υπονοώντας πόσο «ερεθισμένος» είσαι, ούτε να στείλεις ένα περίστροφο έαν ήθελες να απειλήσεις κάποιον. Το 2015, ένας πιτσιρικάς 17 ετών στην Αμερική κατηγορήθηκε για τρομοκρατία, εξ αιτίας ενός ποστ στο Facebook που έστελνε πολλά emoji περίστροφα σε έναν αστυνομικό. Ο νεαρός άνδρας ισχυρίστηκε ότι ήταν μια διαμαρτυρία ενάντια στην αστυνομική βία προς τη μαύρη κοινότητα και τελικά αθωώθηκε. Πέρυσι, όμως, ένας Γάλλος 23 ετών καταδικάστηκε σε φυλάκιση τριών μηνών για την αποστολή μηνυμάτων στην πρώην φίλη του γεμάτα περίστροφα. Αυτό και διάφορα άλλα περιστατικά, ώθησε την Apple να αντικαταστήσει το περίστροφο με ένα νεροπίστολο. Δηλαδή, μπορεί να ρωτήσει κάποιος, αν λάβεις ένα νεροπίστολο δεν είναι απειλή; Ή αν σου στέλνει κάποιος συνέχεια μελιτζάνες τι μπορεί να σημαίνει; «Αν και δεν είναι, ακόμα, μια επίσημη νέα γλώσσα, τα emojis έχουν νόημα σύμφωνα με τους ίδιους κανόνες λογοκρισίας όπως όλες οι γλώσσες», υποστηρίζει ο Vyv Evans. «Και άρα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ακόμη και ως πειστήριο σε δικαστήριο, όπως κάθε άλλο γραπτό έγγραφο».
Λίγο πιο δίπλα, μεγάλες εταιρείες, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και πολλά startups αγοράζουν και χρησιμοποιούν «Emoji Domain Names» για να φτάσουν το 92% του online πληθυσμού που χρησιμοποιεί emojis. Όλα τα Emoji Domains μπορούν να καταχωρηθούν στο i❤️.ws και να αγοραστούν από το http://myemojidomain.com
