Σχεδόν τρία χρόνια μετά την πανδημία του Covid-19, μια ομάδα διεθνών ειδικών λέει ότι ο κόσμος δεν έχει ακόμη αντιμετωπίσει την «πιο πιθανή» αιτία του ιού: τη μετάδοση από ζώο σε άνθρωπο.
Στη νέα έκθεση που κυκλοφόρησε σήμερα, διαπιστώθηκε ότι ο κόσμος έχει «σε μεγάλο βαθμό αποτύχει» να ανταποκριθεί στην πρόκληση να είναι καλύτερα προετοιμασμένος για να αποτρέψει ή να ανταποκριθεί επαρκώς στην επόμενη πανδημία.
Η έκθεση ανέφερε ότι ο κόσμος δεν έχει ακόμη στρατηγικές για την πρόληψη της μετάδοσης των ζωονοσογόνων - της εξάπλωσης του ιού από ζώο σε άνθρωπο δηλαδή - και, σύμφωνα με τους ειδικούς, αυτό θα επιδεινωθεί με την κλιματική αλλαγή και την αστική εξάπλωση.
Ένα από τα μέλη της ομάδας με έδρα την Αυστραλία, η Danielle Anderson του Ινστιτούτου Doherty είπε ότι εξέτασε «όλα τα στοιχεία» και διαπίστωσε ότι η προέλευση του Covid-19 ήταν «πιθανότατα ζωονοσογόνος».
Τα ευρήματα της ομάδας προέρχονται από δύο μελέτες που δημοσιεύθηκαν νωρίτερα φέτος, οι οποίες διαπίστωσαν ότι η πανδημία Covid-19 πιθανότατα προήλθε από μια αγορά όπου πωλούνταν ζωντανά ζώα στη Γουχάν της Κίνας.
Ωστόσο, τον Ιούνιο, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας δήλωσε ότι η τελευταία του έρευνά για την προέλευση του Covid-19 ήταν ασαφής, κυρίως επειδή έλειπαν δεδομένα από την Κίνα.
Η Anderson είπε ότι όπου υπήρχε αυξημένη αλληλεπίδραση μεταξύ ανθρώπων και ζώων - ως αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής και της αστικής ανάπτυξης - τότε υπήρχε πιθανότητα για διάχυση ιών.
Είτε πρόκειται για νέους, είτε για άγνωστους ιούς, όπως διευκρίνισε.
Σύμφωνα με την Jane Halton από τον Συνασπισμό για Καινοτομίες Ετοιμότητας για τις Επιδημίες -η οποία δεν ανήκει στην ομάδα εργασίας- η περαιτέρω εστίαση στην αλληλεπίδραση μεταξύ ζώων και ανθρώπων ήταν ένα «κρίσιμο μάθημα» από την πανδημία.
«Αυτό που βιώνουμε τα τελευταία τρία χρόνια είναι συνέπεια ενός ιού που κάνει τη μετάβαση από ζώο σε άνθρωπο, κάτι στο οποίο δεν είχαμε την ικανότητα να ανταποκριθούμε», είπε.
Η έκθεση που κάνει πέντε σημαντικές συστάσεις, αναζητά μια στρατηγική «One Health» για την πρόληψη μελλοντικών πανδημιών, η οποία θα περιλαμβάνει περισσότερη συνεργασία μεταξύ των δικαιοδοσιών και διαφορετικών τομέων της υγείας.
«Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να κοιτάξουμε μέρη όπου θα μπορούσαν να εμφανιστούν ιοί», είπε η Anderson.
«Δηλαδή να δουλέψουμε με ανθρώπους σε αυτές τις διαφορετικές χώρες, να εξετάσουμε εάν υπάρχουν περιπτώσεις ασθένειας είτε σε ανθρώπους είτε σε ζώα, και να είμαστε προετοιμασμένοι από πολύ νωρίς, ουσιαστικά μόλις συμβούν».
Στόχευση στα «φλέγοντα σημεία» της νόσου
Η κύρια σύσταση της ομάδας εργασίας ήταν ο εντοπισμός δυνητικών παθογόνων υψηλού κινδύνου μεταξύ των ανθρώπων, της άγριας ζωής και των κατοικίδιων ζώων και η στόχευση αυτών των καίριων σημείων της νόσου.
Αυτό είναι γνωστό ως «έξυπνη επιτήρηση» και θα μπορούσε να περιλαμβάνει την παρακολούθηση και τη δειγματοληψία χώρων, όπως οι αγορές ζώων, παρόμοια με αυτή στη Γουχάν.
Η Anderson είπε ότι περιλαμβάνει επίσης βαθύτερη επιτήρηση, όπως η εξέταση ανθρώπων που συνεργάζονταν στενά με ζώα, όπως έμποροι ζώων, φροντιστές ή εκείνοι που εργάζονται σε σφαγεία.
«Ίσως θα μπορούσε να λαμβάνεται αίμα τους περιοδικά και να εξετάζονται τα αντισώματα που έχουν για να γνωρίζουν σε τι έχουν εκτεθεί», είπε.
«Αν οι άνθρωποι είναι άρρωστοι, τότε θα θέτουμε τις ερωτήσεις: "Δουλεύετε με ζώα;" ή «Είχατε επαφή με ζώα;»
Η έκθεση ανέφερε ότι οι επιστήμονες θα μπορούσαν να αναπτύξουν αξιολογήσεις κινδύνου και συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, καθώς και να δημιουργήσουν κρίσιμα δεδομένα για να βοηθήσουν στην ανάπτυξη εμβολίων ή τρόπους διάγνωσης νέων ιών.
Όμως, σύμφωνα με τον καθηγητή Edward Holmes από το Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ, υπάρχει μια παγίδα: η πολιτική.
«Μπορείτε να κάνετε όση επιτήρηση θέλετε αλλά δεν θα σας οδηγεί πουθενά εκτός αν είστε έτοιμοι να μοιραστείτε αυτά τα δεδομένα», είπε ο ιολόγος, ο οποίος συμμετείχε επίσης στη διάσπαση της αλληλουχίας του γονιδιώματος του Covid-19.
Ωστόσο δήλωσε πως δεν είναι πεπεισμένος πως η αφύπνιση αυτή έγινε με την πανδημία του Covid.
Η έκθεση επίσης καλεί σε λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης σχετικά με την πρόληψη και τον έλεγχο των ασθενειών.
Η Halton είπε ότι οι εταιρείες μέσων κοινωνικής δικτύωσης πρέπει να είναι υπεύθυνες και να μην επιτρέπουν τη διαιώνιση της παραπληροφόρησης.
«Ελπίζω ότι όλες αυτές οι εταιρείες θα είναι υπεύθυνες και δεν θα επιτρέψουν τη διαιώνιση της παραπληροφόρησης ή θα παρέχουν το είδος των πληροφοριών που χρειάζονται οι άνθρωποι, ώστε να μπορούν να κρίνουν με βάση τα γεγονότα», είπε.
«Κανείς δεν θέλει να καταπνίξει τη συζήτηση, αλλά χρειαζόμαστε όλα τα κόμματα να είναι υπεύθυνα. Έχουμε δει μερικούς πραγματικά ολέθριους διανομείς παραπληροφόρησης τα τελευταία χρόνια, επομένως τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πρέπει να είναι μέρος του σχεδίου».
Η έκθεση καλεί τους οργανισμούς να υποστηρίξουν επιστήμονες που απειλούνται από παραπληροφόρηση και επιθέσεις με πολιτικά κίνητρα, καθώς και να σχεδιάσουν και να προωθήσουν προγράμματα για τη βελτίωση της κατανόησης της επιστήμης από το κοινό.
Με πληροφορίες του ABC
